Chcemy zaproponować bezwizowy ruch dla obywateli białoruskich, a także pakiet gospodarczy dla Białorusi, który będziemy chcieli przedstawić podczas najbliższego posiedzenia Rady Europejskiej - powiedział premier Mateusz Morawicki w piątek w Lublinie po spotkaniu premierów V4.
"Chcemy zaproponować bezwizowy ruch dla obywateli białoruskich i pakiet gospodarczy dla Białorusi na przyszłość; Białorusi, która musi sama wybrać w wolnych wyborach, jakie chce priorytety realizować. Ten pakiet będziemy chcieli przedstawić podczas najbliższego posiedzenia Rady Europejskiej" - mówił premier Morawiecki na konferencji prasowej z szefami rządów Czech, Słowacji i Węgier.
"Wszyscy zgadzamy się, że na Białorusi powinny odbyć się wolne wybory, tak żeby naród białoruski mógł sam suwerennie zdecydować o swoim losie, o swoje przyszłości" - powiedział premier.
"Potępiamy również w całej rozciągłości wszelkie represje, które mają miejsce, nawet tortury, brutalne traktowanie demonstrantów, osób protestujących. W szczególności również apelujemy o natychmiastowe uwolnienie wszystkich więźniów politycznych" - dodał szef polskiego rządu.
"Dla narodu, społeczeństwa białoruskiego chcemy zaproponować ofertę gospodarczą, ofertę współpracy gospodarczej na przyszłość (...). To wspólne projekty związane z małymi, średnimi przedsiębiorstwami, ale także to jest polityka energetyczna" - dodał Morawiecki.
Jak zaznaczył, szefowie rządów państw Grupy Wyszehradzkiej podczas piątkowego spotkania w Lublinie uzgodnili też wspólne stanowisko dotyczące próby otrucia, zamordowania Aleksieja Nawalnego, jednego z głównych liderów opozycji w Rosji.
"Omówiliśmy pokrótce kwestię gazociągu Nord Stream 2. W naszym przekonaniu jest on w dzisiaj projektem, który zmniejsza bezpieczeństwo tej części Europy i powinien zostać zatrzymamy" - oświadczył szef polskiego rządu.
"Apelujemy o tę unijną solidarność energetyczną, a nie o budowę aliansu w tym przypadku niemiecko-rosyjskiego ponad naszymi głowami. Uważamy, że na tym etapie energetyczna solidarność w Unii Europejskiej wymaga tego, żeby ten projekt został zamknięty, żeby Nord Stream 2 został zakończony, ponieważ zagraża tej solidarności energetycznej i stwarza sytuację jeszcze większego uzależnienia Białorusi i Ukrainy od Rosji" - powiedział Morawiecki.
Węgry wspierają polskie podejście
Orban oświadczył, że Węgry wspierają polskie podejście i działania wobec kryzysu na Białorusi. "Cieszy nas to, że pan premier (polski Mateusz Morawiecki) przedłożył propozycję dla Białorusi. To jest propozycja, która obejmuje propozycję strategiczną dla Białorusi. Prawa człowieka i demokracja są ważnymi rzeczami, ale potrzebujemy jeszcze strategicznego podejścia i uważam, że polska propozycja idzie właśnie w tym kierunku. Mamy tu propozycję strategicznej współpracy z filarem gospodarczym" - podkreślał Orban.
Wyraził nadzieję, że w najbliższych tygodniach uda się również "zbudować filar obronny lub wojskowy". "Sądzę, że trzeba poczekać do Rady Europejskiej, bo kwestie bezpieczeństwa czy obronności wykraczają poza mandat samego V4" - zwrócił uwagę szef węgierskiego rządu.
Orban odniósł się także do kwestii epidemii koronawirusa. Przekonywał, że działania państwa V4 muszą teraz polegać nie tylko na ochronie ludzkiego zdrowia i życia, ale - zaznaczył - państwa muszą działać, gospodarka musi działać. "To leży w naszym interesie" - podkreślił. Jak dodał, należy podtrzymać funkcjonowanie całego regionu. "Nie chodzi tylko o to, by walczyć z pandemią, ale o to także, by gospodarka po prostu działała (...) Dlatego musimy się tak bardzo wspierać" - przekonywał.
Orban dodał, że gospodarki państw V4 mają być "silnikami wzrostu i rozwoju dla całej Europy". "Chciałbym, żeby ten entuzjazm utrzymać. Wszyscy cierpimy z powodu koronawirusa, ale mamy przecież cały czas potencjał wzrostu. Powinniśmy to cały czas potwierdzać i wzmacniać" - podkreślił.
"Wszyscy czterej złożyliśmy przecież obietnicę uczynienia z tego regionu, z każdego z naszych krajów tej najbardziej żywej części kontynentu, pozostawiając za nami wszystkie złe doświadczenia komunizmu" - zaznaczył Orban.
Pomoc dla uchodźców w Grecji
Morawiecki poinformował na konferencji prasowej, że szefowie rządów Polski, Czech, Słowacji i Węgier rozmawiali o kwestii pomocy dla Grecji po pożarze obozu dla uchodźców na wyspie Lesbos. Obóz w miejscowości Moria na Lesbos został w nocy z wtorku na środę niemal całkowicie zniszczony przez kilka powstałych równocześnie pożarów.
"Uzgodniliśmy, że porozmawiam z premierem Grecji (Kiriakosem Mitsotakisem), w jaki sposób dopomóc w odbudowie obozu dla uchodźców. Polska już teraz przygotowała 150 domów modułowych, aby posłać je do Grecji, aby pomóc w zbudowaniu tej infrastruktury, która jest tam potrzebna" - podkreślił premier.
Podziękował też za "konstruktywną i na tej samej długości fali dyskusję, która przygotowała nasze pozycje pod debatę na najbliższej Radzie Europejskiej".
"Nie chcemy zamykać gospodarki"
Szef polskiego rządu poinformował, że rozmawiając o COVID-19, szefowie rządów państw V4 zastanawiali się, "w jaki sposób najlepiej organizować europejską i wyszehradzką odpowiedź na epidemię, tak, żeby nie doprowadzić do kolejnego lockdownu".
"To jest nasza wspólna intencja, bardzo mocno chcemy ją podkreślić. Nie chcemy zamykać gospodarki. Ale jednocześnie podchodzimy wobec epidemii z pokorą i dlatego będziemy jak najlepiej koordynować nasze działania, tak, żeby gospodarka była rozpędzoną lokomotywą, która będzie pomagać nam wyjść z kryzysu" - zaznaczył Morawiecki.
Premier wyraził przekonanie, że cała Grupa Wyszehradzka będzie "silnikiem wzrostu gospodarczego w nadchodzących latach, i będziemy mogli pomagać naszym zachodnim i południowym sąsiadom, poprzez nasz wzrost gospodarczy i poprzez właściwe zagospodarowanie środków europejskich, i naszych środków krajowych, które są coraz ważniejsze w rozwoju gospodarczym i w odbudowie gospodarczej Europy w najbliższym czasie".
autor: Marzena Kozłowska, Renata Chrzanowska, Karol Kostrzewa, Mieczysław Rudy
