Niższe limity kosztów pożyczek i kredytów. Zostaną z nami na dłużej?

Marcowa obniżka stóp procentowych oznacza automatyczny spadek oprocentowania najdroższych pożyczek i kredytów. Za każde 1000 zł wypożyczonych na rok zapłacimy nie więcej niż 145 zł. Do tego dochodzą jednak jeszcze, także limitowane, opłaty i prowizje.

Kredytobiorcy korzystający z kart kredytowych, limitów w koncie osobistym, a także regularnie sięgający po pożyczki pozabankowe zdążyli już się przyzwyczaić do spadków stawek narzucanych przez instytucje finansowe. Po każdej decyzji Rady Polityki Pieniężnej w ostatnim roku kredytodawcy zmuszeni byli od obniżenia proponowanych stawek. To efekt ograniczeń zawartych w przepisach. Regulują one „sufit” oprocentowania dla kredytów konsumenckich.

Górna granica wysokości odsetek to dwukrotność stopy referencyjnej (dziś – 3,75 proc.) powiększonej o 3,5 pp. Obecne maksimum to 14,5 procent. Wygląda na to, że ta wartość pozostanie z nami na dłużej. Chociaż kilka tygodni temu większość ekspertów spodziewała się kolejnych obniżek stóp w kolejnych miesiącach, to oczekiwania zmieniły się wraz z wybuchem konfliktu na Bliskim Wschodzie. Również niektórzy członkowie RPP studzą oczekiwania na poważniejsze zmiany w polityce pieniężnej.

Tyle odsetek można chcieć za pożyczkę

Spójrzmy, jak ustawowe wzory przekładają się na rzeczywisty koszt pieniądza. W tabeli pokazujemy, ile można pobrać odsetek za wypożyczenie przykładowych kwot na różne okresy. Zakładamy tutaj, że pieniądze zwracane są jednorazowo, a nie w ratach. Warto pamiętać, że limit w równym stopniu dotyczy pożyczek udzielanych przez instytucje, jak i przez osoby prywatne (nieprofesjonalnie, np. wśród znajomych).

Jeszcze na progu jesieni, przez wrześniową obniżką stóp, wypożyczenie na rok 20 tys. zł kosztować mogło maksymalnie 3,4 tys. zł. Obecnie limit jest niższy o 500 zł i wynosi 2,9 tys. zł. Warto jednak pamiętać, że odsetki to nie jedyny koszt w przypadku większości produktów finansowych. Kredytodawcy mogą przewidzieć w swoich cennikach pozycje dodatkowe, których suma nierzadko przekracza pobierane odsetki.

Koszty pozaodsetkowe – jest kilka rodzajów limitów

Pod hasłem „koszty pozaodsetkowe” kryją się opłaty i prowizje pobierane obok odsetek za wypożyczenie kapitału. Od wielu lat również te koszty są limitowane, w niemal wszystkich scenariuszach. Jeden z nielicznych wyjątków stanowią karty kredytowe, ale nowa wersja ustawy o kredycie konsumenckim, która wejdzie w życie zapewne już w listopadzie, przewiduje uzupełnienie tej „luki”.

Zestaw limitów jest już obecnie dość skomplikowany. Osobne maksima opłat i prowizji dotyczą:

• kredytu konsumenckiego (czyli w relacji bank, SKOK lub instytucja pożyczkowa i konsument-pożyczkobiorca) udzielanego na co najmniej 30 dni,
• kredytu konsumenckiego a la „chwilówka” (spłacanego do 30 dni).
• konsumenckiej pożyczki lombardowej,
• pożyczek nieprofesjonalnych (czyli udzielanych np. pomiędzy osobami fizycznymi).

Ile może kosztować najdroższa pożyczka w banku lub firmie pożyczkowej?

Zobaczmy pierwszy przypadek, czyli limity wynikające z ustawy o kredycie konsumenckim. Dla kredytów i pożyczek spłacanych przez co najmniej 30 dni limit wynosi:

• 10 proc. udostępnionej kwoty plus
• 10 proc. udostępnionej kwoty za każdy rok spłaty.

Łącznie nie można jednak pobrać opłat i prowizji przewyższających 45 proc. kwoty kredytu konsumenckiego. Wydłużanie okresu spłaty od pewnego momentu nie powoduje już zatem, że rośnie limit. Takie same zasady obowiązują dla pożyczek udzielanych przez lombardy.

W tabeli pokazujemy maksymalny łączny koszt (odsetkowy i pozaodsetkowy) dla obecnego poziomu stóp procentowych (3,75 proc.) i obowiązujących ograniczeń opłat i prowizji. Przyjmujemy, że wypożyczone środki zwracane są jednorazowo, a nie w ratach.

Ile może kosztować najdroższa chwilówka?

W ustawie o kredycie konsumenckim dodatkowy scenariusz przewidziano dla chwilówek, czyli pożyczek o okresie spłaty do 30 dni. Limit wynosi wówczas 5 proc. wypożyczonej kwoty i jest to jedyne, lecz surowe ograniczenie. Ponieważ kredytodawcy tylko nieznacznie wydłużając okres spłaty mogą liczyć na ponad dwukrotny wzrost dopuszczalnego maksimum, to nietrudno jest zgadnąć, dlaczego chwilówki znikają z rynku.

Pożyczka w rodzinie lub pomiędzy znajomymi – jaki maksymalny koszt?

W przypadku pożyczek prywatnych łączny maksymalny koszt jest nieco inny niż dla kredytu konsumenckiego. Łączna wysokość pozaodsetkowych kosztów „w umowie pożyczki pieniężnej zawieranej z osobą fizyczną i niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową tej osoby” nie może przekraczać stawki wyliczanej według wzoru: (liczba dni spłaty / liczba dni w roku) x całkowita kwota pożyczki x 20 proc.

Kodeks cywilny wskazuje, że w całym okresie spłaty koszty pozaodsetkowe nie mogą przekroczyć 25 proc. całkowitej kwoty pożyczki. To tzw. twardy sufit, niezależny od wskazanego powyżej wzoru. Jeśli zatem pożyczamy w rodzinie pieniądze na kilka lat, to należy wziąć to ograniczenie pod uwagę.

Źródło: