Pożyczki znów muszą stanieć. Takie są nowe limity

Spadają stopy procentowe, więc koszt najdroższych kredytów też musi spaść. To efekt zaszytego w polskim prawie limitu, który obowiązuje banki, firmy pożyczkowe, ale też prywatnych pożyczkodawców.

Mało kto dziś jeszcze pamięta, że zaledwie nieco ponad 4 lata temu najdroższa karta kredytowa na rynku wiązała się z odsetkami na poziomie… 7,2 proc. Takie stawki teraz kojarzyć się mogą raczej z kredytami hipotecznymi, chociaż na szczęście dla kredytobiorców w cennikach przeważa dziś raczej „szóstka”. W wielu kredytach gotówkowych dominują jednak nadal dwucyfrowe stawki oprocentowania.

Na rynku pożyczek i kredytów „na konsumpcję” szczególną rolę pełnią limity zapisane w kodeksie cywilnym i ustawie o kredycie konsumenckim. Obecna górna granica odsetek to dwukrotność stopy referencyjnej (po listopadowej obniżce w 2025 r. – 4,25 proc.) powiększona o 3,5 punktu procentowego. W tej chwili maksymalne oprocentowanie wynosi 15,5 procent.

Ile odsetek za pożyczkę? Takie jest maksimum

Limit odsetek jest taki sam niezależnie od tego, czy pożyczasz w banku, czy od znajomego. Przykłady pokazane w tabeli ilustrują, ile maksymalnie można pobrać odsetek za różne kwoty i okresy, zakładając jednorazową spłatę pożyczki. Ten limit obowiązuje zarówno dla instytucji finansowych, jak i osób prywatnych udzielających pożyczek nieprofesjonalnie, np. wśród znajomych.

W przypadku rocznego zobowiązania na kwotę 50 tys. zł przed listopadową obniżką stóp procentowych koszt pożyczki mógł wynieść maksymalnie 8 tys. zł. Ostatnia decyzja Rady Polityki Pieniężnej spowodowała niewielkie zmniejszenie tego limitu – o 250 zł. Warto jednak zauważyć, że odsetki nie zawsze stanowią kluczowy składnik całkowitego kosztu wielu produktów finansowych.

Opłaty i prowizje to także koszt. Banki i firmy pożyczkowe muszą pilnować tej granicy

Całkowity koszt pożyczki obejmuje zarówno odsetki, jak i koszty pozaodsetkowe, takie jak opłaty i prowizje naliczane niezależnie od oprocentowania kapitału. Koszty te są limitowane, ale stosuje się wobec nich odmienne regulacje zależnie od charakteru pożyczki: inne zasady obowiązują dla kredytów konsumenckich udzielanych przez banki, SKOK-i lub instytucje pożyczkowe konsumentom, a inne w przypadku prywatnych pożyczek między osobami fizycznymi.

Spójrzmy na przepisy ustawy o kredycie konsumenckim. Dla kredytów i pożyczek z okresem spłaty co najmniej 30 dni limit kosztów pozaodsetkowych wynosi:

• 10% udostępnionej kwoty,
• plus 10% tej kwoty za każdy rok trwania umowy.

Łączna suma opłat i prowizji nie może jednak przekroczyć 45% kwoty kredytu konsumenckiego, co oznacza, że dalsze wydłużanie okresu spłaty nie powoduje zwiększenia tego limitu. Dla tzw. „chwilówek”, czyli pożyczek z okresem spłaty do 30 dni, obowiązuje natomiast limit 5% wypożyczonej kwoty.

Tabela przedstawia maksymalny łączny koszt (zarówno odsetkowy, jak i pozaodsetkowy) przy aktualnym poziomie stóp procentowych (4,25%) oraz obowiązujących limitach opłat i prowizji.. Warto podkreślić istotne różnice w limitach dla okresów trwania zobowiązania, np. 15 i 31 dni. Ponad dwukrotny wzrost dopuszczalnej kwoty maksymalnej wynika z zastosowania odmiennych progów dla pożyczek krótkoterminowych i dłuższych. Ostre ograniczenie dla „chwilówek” zaowocowało niemal całkowitą eliminacją takich produktów z rynku.

Pożyczka pomiędzy osobami fizycznymi – jaki maksymalny koszt?

W przypadku pożyczek prywatnych łączny maksymalny koszt jest nieco inny niż dla kredytu konsumenckiego. Łączna wysokość pozaodsetkowych kosztów „w umowie pożyczki pieniężnej zawieranej z osobą fizyczną i niezwiązanej bezpośrednio z działalnością gospodarczą lub zawodową tej osoby” nie może przekraczać stawki wyliczanej według wzoru: (liczba dni spłaty / liczba dni w roku) x całkowita kwota pożyczki x 20 proc.

Kodeks cywilny wskazuje, że w całym okresie spłaty koszty pozaodsetkowe nie mogą przekroczyć 25 proc. całkowitej kwoty pożyczki. To ostateczny limit, niezależny od wskazanego powyżej wzoru. Jeśli zatem pożyczamy w rodzinie pieniądze na kilka lat, to należy wziąć to ograniczenie pod uwagę.

Źródło: