Wiceszefowa MON Magdalena Sobkowiak-Czarnecka stwierdziła w poniedziałek podczas polsko-amerykańskiego forum przemysłów obronnych, że w relacjach z zagranicznym przemysłem zbrojeniowym - w tym amerykańskim - Polska „nie chce już być tylko kupującym, ale chce przejść do roli partnera”.
W poniedziałek w Muzeum Wojska Polskiego odbyło się Transatlantic Defense Industry Access Forum, którego celem było m.in. zacieśnianie współpracy między polskimi i amerykańskimi firmami zbrojeniowymi.
Sobkowiak-Czarnecka podała, że bierze w nim udział ponad 90 firm z USA i ponad 90 z Polski. Wśród gości wydarzenia, obok wiceszefowej MON, są też m.in. szef BBN Bartosz Grodecki, przedstawiciel USA przy NATO Matthew Whitaker, podsekretarz handlu USA ds. rynków globalnych David Fogel oraz ambasador USA w Warszawie Tom Rose.
Sobkowiak-Czarnecka: Chcemy przejść do roli partner
Otwierając konferencję Sobkowiak-Czarnecka podkreśliła, że „dzisiaj Polska nie chce być już tylko kupującym”. „Chce przejść do roli partnera. Centra serwisowe, koprodukcja, nasi poddostawcy czy inwestycje w polską edukację – to warunki, które stawiamy firmom chcącym sprzedawać na polskim rynku” - podkreśliła.
Jak wskazała, zakupy sprzętu dla wojska to jedno, ale wojna w Ukrainie pokazała, że kluczowa jest kwestia zdolności do utrzymywania tego sprzętu w dobrym stanie i gotowości do użycia, a także modernizacji przez wiele lat jego eksploatacji. To, jak mówiła, powinno być m.in. wytyczną dla planowania wydatków na zbrojenia, w tym np. budowy potrzebnej do zadbania o sprzęt infrastruktury.
- To lekcja, która powinna też przyświecać dzisiejszemu naszemu spotkaniu, żeby rozmawiać nie tylko o tym, jak sprzedawać czy kupować, ale jak utrzymywać sprzęt i jak dbać o jego nowoczesność - powiedziała Sobkowiak-Czarnecka.
W zmianie pomóc ma nowa ustawa o Agencji Uzbrojenia
Wskazała, że temu ma służyć m.in. ustawa o „Agencji Uzbrojenia 2.0”, nad którą pracę trwają obecnie w rządzie. Wiceszefowa MON wyjaśniła, że celem jest rozbudowanie AU - obecnie odpowiedzialnej za zakupy uzbrojenia dla wojska - tak, by mogła m.in. odpowiadać także za kwestię eksploatacji, utrzymywania i modernizacji sprzętu już po jego dostarczeniu do wojska.
Dodała, że inwestycje, która prowadzi Polski dla wzmocnienia swojego przemysłu obronnego, w tym np. udział w europejskim programie SAFE, nie stoją w sprzeczności z rozwijaniem współpracy z firmami zza oceanu. Wiceszefowa MON podkreślała zarazem, że kluczowa jest m.in. kwestia możliwych transferów technologii do polskiej gospodarki.
Szef BBN: Od wspólnego projektowania przez transfer i testowanie, aż po serwis
Zbierając głos podczas forum szef BBN zaznaczył, że silny przemysł obronny i sprawne sojusze to jedne z kluczowych elementów odstraszania potencjalnego agresora. Grodecki mówił o potrzebie pogłębiania polsko-amerykańskiej współpracy wojskowej i technologicznej, obejmującej cały proces rozwoju zdolności obronnych - od wspólnego projektowania sprzętu i badań, przez transfer technologii i testowanie, aż po produkcję, naprawy i serwisowanie uzbrojenia.
Szef BBN podkreślał też znaczenie odpornych łańcuchów dostaw oraz zdolności do utrzymania sprzętu w gotowości w sytuacjach kryzysowych.
USA ponownie o odpowiedzialności Europy
Z kolei przedstawiciel USA przy NATO Matthew Whitaker zwracał uwagę na postulowany przez jego kraj proces brania przez europejskich sojuszników coraz większej odpowiedzialności za swoją obronność.
Oceniając, że obecnie w wielu krajach Europy widać duży wysiłek w tym kierunku, jako wzorzec dla innych Whitaker wymienił Polskę radykalnie zwiększającą nakłady na obronność. Przypominał m.in. o artykule 3. Traktatu Północnoatlantyckiego, mówiącym, że wszyscy sojusznicy są zobowiązani dbać o swoje zdolności obronne.
Podkreślił też, że amerykańskie firmy są coraz mocniej obecne w Polsce, prowadząc tu nie tylko biura i przedstawicielstwa, ale także zakłady produkcyjne, w tym te kluczowe dla technologii obronnych.(PAP)
mml/ mok/
