Komisja Europejska zdecydowała w środę o skierowaniu sprawy przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - poinformowała KE w komunikacie.
"Komisja Europejska zdecydowała dzisiaj o skierowaniu sprawy przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w związku z naruszeniami prawa UE przez polski Trybunał Konstytucyjny i jego orzecznictwo" - napisano.
Jak wskazuje w komunikacie KE, 22 grudnia 2021 r. Komisja wszczęła przeciwko Polsce postępowanie w sprawie uchybienia zobowiązaniom państwa członkowskiego, wysyłając wezwanie do usunięcia uchybienia.
"Powodem były wyroki polskiego Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r. i 7 października 2021 r., w których uznał on postanowienia traktatów UE za niezgodne z Konstytucją RP, wyraźnie kwestionując zasadę pierwszeństwa prawa UE. Celem Komisji jest zapewnienie obywatelom polskim ochrony ich praw oraz umożliwienie im korzystania z przynależności do UE na takich samych zasadach, jakie odnoszą się do wszystkich innych obywateli UE" - napisano w komunikacie.
"Pierwszeństwo prawa UE zapewnia równe stosowanie prawa UE w całej Unii. Trybunał Konstytucyjny naruszył tymi wyrokami ogólne zasady autonomii, pierwszeństwa, skuteczności i jednolitego stosowania prawa Unii oraz zasadę wiążącego skutku wyroków Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej" - dodano.
Jak napisano w komunikacie prasowym, Komisja uważa, że wyroki te naruszają również art. 19 ust. 1 TUE, który gwarantuje prawo do skutecznej ochrony sądowej, poddając go nadmiernie zawężającej wykładni.
"Jednostki uczestniczące w postępowaniach przed polskimi sądami zostały tym samym pozbawione pełnych gwarancji przewidzianych w tym artykule" - napisano.
Komisja uważa ponadto, że Trybunał Konstytucyjny nie spełnia już wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy.
"Wynika to z nieprawidłowości przy mianowaniu trzech sędziów w grudniu 2015 r. oraz przy wyborze prezesa w grudniu 2016 r." - wskazano w komunikacie.
"15 lipca 2022 r. Komisja postanowiła skierować do Polski uzasadnioną opinię, na którą Polska odpowiedziała 14 września 2022 r., odrzucając argumentację Komisji. Odpowiedź władz polskich nie odnosi się do zastrzeżeń zgłoszonych przez Komisję. W związku z tym Komisja zdecydowała dzisiaj o skierowaniu sprawy przeciwko Polsce do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej" - dodano.
Minister ds. UE: Sprawa KPO i środowa decyzja KE nie mają żadnego związku
Sprawa Krajowego Planu Odbudowy i środowa decyzja Komisji Europejskiej dot. orzecznictwa polskiego Trybunału Konstytucyjnego nie mają żadnego związku - powiedział minister ds. UE Szymon Szynkowski vel Sęk.
Podczas konferencji przed KPRM minister Szynkowski vel Sęk podkreślił, że "orzecznictwo konstytucyjne jest wyłączną domeną państw członkowskich Unii Europejskiej". "Podobne stanowiska w przeszłości zajmowały trybunały konstytucyjne innych państw m.in. Niemiec czy Hiszpanii" - zauważył. Przywoływał decyzję TK w Karlsruhe jeszcze z lat 90., że "to państwa zostają władcami traktatów" w kontekście oceny relacji wzajemnej prawa unijnego i prawa narodowego.
Minister dodał, że kolejny krok KE był spodziewany i pozwoli na przedstawienie argumentów Polski w toku dalszego postępowania przed TSUE.
Szynkowski vel Sęk został zapytany, czy postępowanie może wpływać na sprawę Krajowego Planu Odbudowy, bo - poprzez fakt skierowania przez prezydenta Andrzeja Dudy ustawy o Sądzie Najwyższym do rozpatrzenia przez Trybunał Konstytucyjny - TK będzie w sprawę zaangażowany. "Wprost te sprawy nie mają żadnego związku i chciałbym też, żeby nie miały takiego związku" - odpowiedział.
"Sprawa pozyskania środków z Krajowego Planu Odbudowy została rzeczywiście przez pana prezydenta skierowana do Trybunału Konstytucyjnego. Liczymy tutaj na szybkie skierowanie już formalnego wniosku ze strony pana prezydenta do Trybunału Konstytucyjnego, co uruchomi postępowanie. I podobnie jak pan prezydent liczymy na to, że będzie możliwe sprawne procedowanie Trybunału Konstytucyjnego w tej sprawie" - podkreślił Szynkowski vel Sęk.
Nowelizacja ustawy o SN ma wypełnić kluczowy "kamień milowy" dla odblokowania przez Komisję Europejską pieniędzy na Krajowy Plan Odbudowy. Stanowi m.in., że sprawy dyscyplinarne i immunitetowe sędziów ma rozstrzygać Naczelny Sąd Administracyjny, a nie - jak obecnie - Izba Odpowiedzialności Zawodowej SN. Nowela przewiduje też zasadnicze zmiany dotyczące tzw. testu niezawisłości i bezstronności sędziego. Szynkowski vel Sęk poinformował, że według jego informacji wniosek prezydenta nie wpłynął jeszcze do Trybunału Konstytucyjnego.
W piątek prezydent Andrzej Duda poinformował w orędziu, że podjął decyzję o skierowaniu nowelizacji ustawy o Sądzie Najwyższym do TK, w trybie kontroli prewencyjnej. "To znaczy, że ustawa nie będzie obowiązywała, dopóki Trybunał nie wypowie się na temat jej zgodności z konstytucją" - zaznaczał prezydent Duda.
KE skierowała do TSUE sprawy przeciwko 8 państwom UE, w tym Polsce, w związku z ochroną sygnalistów
Komisja Europejska skierowała w środę do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawy przeciwko 8 państwom członkowskim w związku z ochroną sygnalistów. Wśród nich jest Polska.
Komisja Europejska podjęła dziś decyzję o skierowaniu do Trybunału Sprawiedliwości spraw przeciwko Czechom, Niemcom, Estonii, Hiszpanii, Włochom, Luksemburgowi, Węgrom i Polsce w związku z brakiem transpozycji do prawa krajowego dyrektywy w sprawie ochrony sygnalistów.
Dyrektywa zobowiązuje państwa członkowskie do zapewnienia sygnalistom działającym w sektorze publicznym i prywatnym skutecznych kanałów poufnego zgłaszania naruszeń przepisów UE i utworzenia solidnego systemu ochrony przed działaniami odwetowymi. Ma to zastosowanie zarówno wewnętrzne (w organizacji), jak i zewnętrzne (zgłaszanie właściwemu organowi publicznemu). Państwa członkowskie miały przetransponować środki niezbędne do wykonania dyrektywy do 17 grudnia 2021 r.
"Dyrektywa odgrywa kluczową rolę w egzekwowaniu prawa Unii w szeregu ważnych obszarów polityki, w których naruszenia prawa Unii mogą szkodzić interesowi publicznemu – od ochrony środowiska, zamówień publicznych, usług finansowych, bezpieczeństwa jądrowego i bezpieczeństwa produktów po ochronę interesów finansowych Unii" - podała KE.
Ze swej strony minister do spraw UE Szymon Szynkowski vel Sęk przekazał PAP, że "Komisja Europejska ogłosiła dzisiaj wobec wielu państw członkowskich, m.in. Bułgarii, Grecji, Austrii, Niemiec czy Belgii, cały szereg decyzji dotyczących postępowań naruszeniowych. Niektóre decyzje dotyczą postępowań prowadzonych wobec Polski".
"W czterech przypadkach Komisja zamknęła prowadzone postępowania naruszeniowe, uznając przedstawione przez Polskę argumenty. W czterech przypadkach zdecydowała o skierowaniu skargi do Trybunału Sprawiedliwości UE, w trzech - o przejściu do etapu wysłania tzw. uzasadnionej opinii" - dodał minister.
23 kwietnia 2018 r. Komisja przedstawiła pakiet inicjatyw, w tym wniosek dotyczący dyrektywy w sprawie ochrony osób zgłaszających naruszenia prawa Unii oraz komunikat, które tworzą kompleksowe ramy prawne, chroniące sygnalistów w celu ochrony interesu publicznego na szczeblu europejskim. Dyrektywa została przyjęta 23 października 2019 r. i weszła w życie 16 grudnia 2019 r.
W styczniu 2022 r. Komisja skierowała wezwania do usunięcia uchybienia do 24 państw członkowskich w związku z niepełną transpozycją lub brakiem informacji dla Komisji o środkach transpozycji przed upływem terminu. Następnie Komisja przesłała uzasadnione opinie do 15 państw członkowskich w lipcu 2022 r. oraz do czterech państw członkowskich we wrześniu 2022 r. w związku z niedopełnieniem obowiązku zgłoszenia środków w pełni transponujących dyrektywę.
Odpowiedzi 8 państw członkowskich na uzasadnione opinie Komisji były niezadowalające, w związku z czym Komisja podjęła decyzję o skierowaniu spraw przeciwko tym państwom członkowskim do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.
autorzy: Łukasz Osiński, Grzegorz Bruszewski, Rafał Białkowski (PAP)
luo/ mal/ jar/ kgod/ pat/ gor/ gb/ rbk/ par/
