Kraje członkowskie wstępnie zgodziły się w piątek na otwarcie drugiego klastra w negocjacjach akcesyjnych z Ukrainą i Mołdawią - poinformowała sprawująca prezydencję Irlandia. Oficjalnie nastąpi to we wtorek podczas konferencji międzyrządowych z oboma państwami.
W czerwcu otwarty został pierwszy z sześciu klastrów negocjacyjnych, dotyczący spraw fundamentalnych, wśród których są instytucje demokratyczne, sądownictwo czy walka z korupcją. Było to postrzegane jako przełom w procesie akcesyjnym obu państw.
We wtorek w negocjacjach z Ukrainą i Mołdawią zostanie otwarty klaster szósty, który odnosi się do kwestii związanych z polityką zagraniczną.
Kijów liczył jednak na otwarcie wszystkich pozostałych bloków tematycznych jeszcze w lipcu.
We wtorek w Brukseli odbędą się łącznie cztery konferencje międzyrządowe z krajami ubiegającymi się o wejście do UE - także z Czarnogórą i Albanią, które otworzyły już wszystkie rozdziały i klastry negocjacyjne. Jak napisał na platformach internetowych minister ds. europejskich Irlandii Thomas Byrne, będzie to najwyższa liczba tego typu spotkań z państwami kandydującymi w ciągu jednego dnia od 2002 r.
Podczas konferencji z Albanią i Czarnogórą dojdzie do zamknięcia kolejnych rozdziałów negocjacyjnych, w przypadku Tirany - dwóch, w przypadku Podgoricy - trzech.
Czarnogóra jest najbliżej wejścia do UE - w 2028 r. może stać się 28. krajem członkowskim Wspólnoty. By tak się stało, Podgorica musi zamknąć wszystkie rozdziały negocjacyjne i przygotować traktat akcesyjny. Czarnogórze udało się do tej pory zamknąć 16 spośród 33 rozdziałów akcesyjnych.
Albania jest drugim najbardziej zaawansowanym państwem w negocjacjach akcesyjnych. Drogę Tirany do UE coraz bardziej komplikuje jednak sprawa budowy kurortu w chronionym obszarze Vjosa-Narta, którą ma realizować firma powiązana z zięciem prezydenta USA Donalda Trumpa, Jaredem Kushnerem. Pomimo protestów w Albanii rząd nie rezygnuje z budowy luksusowego hotelu. Jak jednak przypomniał w piątek rzecznik Komisji Europejskiej Guillaume Mercier, Albania nie będzie mogła wejść do UE bez zamknięcia 27. rozdziału negocjacyjnego, dotyczącego spraw środowiskowych. By to się stało, Tirana musi dostosować i w pełni przestrzegać unijnych przepisów m.in. w zakresie obszarów chronionych.
Rozdziały negocjacyjne zostały zgrupowane w sześciu klastrach tematycznych w ramach reformy procesu akcesyjnego w 2020 r. Pozostałe klastry - obok spraw fundamentalnych i zagranicznych - dotyczą: rynku wewnętrznego, konkurencyjności, klimatu i rolnictwa. W ich ramach uzgadniane są reformy dostosowujące prawo krajów kandydujących do dorobku prawnego UE. Otwarcie każdego bloku tematycznego wymaga jednomyślności wśród państw członkowskich.
Klaster pierwszy jest otwierany na początku rozmów akcesyjnych i zamykany jako ostatni. Według rozmówców PAP w jednej z unijnych instytucji w ramach tego klastra mogłaby być negocjowana z Ukrainą kwestia polityki historycznej odnosząca się do upamiętniania UPA.
Parlament Europejski przyjął w środę rezolucję, w której wyraził ubolewanie nad niepotrzebną i niesprowokowaną eskalacją spowodowaną przez prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego polegającą na nadaniu elitarnej jednostce Sił Zbrojnych Ukrainy imienia „Bohaterów UPA”. W ocenie izby decyzja ta nie była zgodna z wartościami europejskimi. Rezolucja PE dotyczyła procesu akcesyjnego Ukrainy.
Ukraina złożyła wniosek o wstąpienie do Unii Europejskiej 28 lutego 2022 r. - cztery dni po rozpoczęciu przez Rosję pełnowymiarowej agresji. Mołdawia zrobiła to 3 marca 2022 r. Oba państwa otrzymały status kandydatów w czerwcu 2022 r.
Czarnogóra ubiega się o wejście do UE od 2008 r., a Albania - od 2009 r.
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ kj/
