Wybory samorządowe odbędą się 7 kwietnia 2024 roku. Kogo będziemy w nich wybierać? Wyborcy w większości gmin będą mogli oddać cztery głosy; po jednym na radnych: gminy, powiatu i województwa oraz jeden przy wyborze wójta, burmistrza lub prezydenta miasta.
Ogólnie 7 kwietnia wybieranych będzie 46 558 radnych różnych szczebli. W całym kraju wszystkie komitety wyborcze zarejestrowały ogółem 183 121 kandydatów na radnych.
W kwietniowych wyborach samorządowych w całej Polsce wybierzemy ponad 46 tys. radnych, z czego blisko 40 tys. do rad gmin, miast i miejskich, prawie 6,3 tys. do rad powiatów, 552 do sejmików wojewódzkich, i ponad 400 do rad dzielnic Warszawy. Wybierzemy również blisko 2,5 tys. włodarzy gmin i miast: 1464 wójtów, 906 burmistrzów oraz 107 prezydentów miast. W całym kraju tworzono 31 456 obwodów głosowania.
Wybory do rad gmin w gminach do 20 tys. mieszkańców odbędą się w jednomandatowych okręgach wyborczych, w tych gminach w skład rady wchodzi 15 osób.
W wyborach do pozostałych rad: gmin w gminach powyżej 20 tys. mieszkańców, miast na prawach powiatu, powiatów, a także do sejmików wojewódzkich i rad dzielnic Warszawy wybory są wielomandatowe i proporcjonalne. Dla wyboru rady w gminie powyżej 20 tys. mieszkańców tworzy się okręgi wyborcze, w których wybiera się od 5 do 8 radnych.
W jednym okręgu w mieście na prawach powiatu do podziału może być od pięciu do dziesięciu mandatów. Miejskie rady mogą liczyć maksymalnie 45 członków, z wyjątkiem Rady Warszawy, która liczy 60 radnych. Wyborca może oddać zawsze tylko jeden głos, niezależnie od przypadającej na okręg liczby mandatów. Mandaty są dzielone proporcjonalnie do liczby oddanych głosów między komitety, które przekroczyły 5-proc. próg wyborczy (metodą d'Hondta). Mandaty trafiają do kandydatów z danej listy, którzy otrzymali najwięcej głosów.
Mieszkańcy miast na prawach powiatu wybierają wyłącznie radę miejską i prezydenta miasta (miasta na prawach powiatu nie mają odrębnych organów gminy i powiatu) oraz radnych do sejmiku wojewódzkiego. Mieszkańcy Warszawy głosują dodatkowo na radnych dzielnic.
W całej Polsce do obsadzenia jest 39 416 mandatów radnych w 2477 radach gmin (radach miast) i 66 radach miast na prawach powiatu.
Także w wyborach do rad powiatu obowiązuje system proporcjonalny i 5-proc. próg wyborczy. W każdym okręgu wybiera się od trzech do dziesięciu radnych. Wyborca może zaznaczyć tylko jedno nazwisko na jednej z list niezależnie od liczby mandatów do obsadzenia.
Piętnastu radnych wybieranych jest w powiatach liczących do 40 tys. mieszkańców. Po dwa kolejne mandaty przypadają na każde kolejne "rozpoczęte" 20 tys. mieszkańców. Rada powiatu liczy nie więcej niż 29 radnych.
Podczas tegorocznych wyborów do obsadzenia jest 6 170 mandatów radnych 314 w radach powiatu.
Także jeden głos przysługuje wyborcy w wyborach do sejmiku wojewódzkiego. Okręgi wyborcze mogą się bardzo różnić swoją wielkością - do obsadzenia może być od 5 do 15 mandatów. W województwach liczących do dwóch milionów mieszkańców wybieramy trzydziestu radnych oraz po trzech dodatkowo na każde rozpoczęte 500 tys. mieszkańców.
W całej Polsce podczas tegorocznych wyborów samorządowych do obsadzenia są 552 mandaty radnych w 16 sejmikach województw.
Wójtowie, burmistrzowie i prezydenci miast od 2002 r. są wybierani w wyborach bezpośrednich. Oznacza to, że zwycięża ten kandydat, który uzyskał ponad połowę ważnie oddanych głosów. Jeśli żaden z kandydatów nie uzyskał takiego poparcia, do drugiej tury wyborów przechodzi dwóch kandydatów z najlepszym wynikiem.
reb/ mok/ wus/
