Iran powiadomił, że osiągnął porozumienie z Omanem w sprawie nowego toru przez cieśninę Ormuz. Jednak ponowne otwarcie zablokowanej przez Teheran cieśniny, będzie zależało od działań USA - poinformowała w czwartek agencja AFP, cytując irańskie media.
Irański resort spraw zagranicznych przekazał, że zostały zatwierdzone współrzędne geograficzne toru wodnego planowanego przez Iran i Oman, a także że oba kraje pracują nad wspólną deklaracją - powiadomiła agencja IRNA. Rzecznik resortu Esmail Baghei podkreślił w rozmowie z dziennikarzem, że istotnym warunkiem sukcesu jest, by „strony trzecie nie utrudniały tego procesu”.
W rezultacie wznowienia wymiany ognia ze Stanami Zjednoczonymi na początku lipca Iran ponownie zamknął strategiczną cieśninę Ormuz - przypomniała AFP.
Prezydent USA Donald Trump wielokrotnie zapewniał, że Teheran chce porozumieć się ze Stanami Zjednoczonymi w sprawie ponownego otwarcia cieśniny dla żeglugi, ale Iran również po wielokroć temu przeczył, zapowiadając, że zawrze porozumienie z Omanem - państwem leżącym po drugiej stronie Ormuzu.
Amerykańska stacja PBS przekazała, powołując się na cztery źródła zaznajomione z toczącymi się rozmowami, że w ramach proponowanego porozumienia wszystkie statki wpływające do Zatoki Perskiej miałyby przepływać torem przechodzącym u wybrzeży Iranu, a jednostki wypływające torem bliższym Omanowi - podały źródła. Oczekuje się, że porozumienie zostanie ogłoszone wspólnie przez Iran, Oman, Międzynarodową Organizację Morską ONZ (IMO) i Stany Zjednoczone - poinformowała PBS. Porozumienie ma być raczej tymczasowym środkiem budowy zaufania, a nie trwałym rozwiązaniem - poinformowały źródła.
Według informacji stacji, w rezultacie strony miałyby w praktyce powrócić do wcześniejszych ustaleń zakładających 60-dniowy okres, podczas którego negocjowano by irański programu nuklearny, uwolnienie zamrożonych aktywów irańskich oraz długoterminowe porozumienie regulujące żeglugę przez Ormuz. Iran liczy, że będzie mógł wówczas wznowić eksport ropy naftowej. Ustalenia te - stwierdziła PBS - mają poparcie Rady Współpracy Zatoki Perskiej (GCC), której członkowie starają się zapobiec ponownemu starciu zbrojnemu w Zatoce Perskiej.
Portal Times of Israel dodał, że podczas pierwszych 30 dni strony będą pracować nad oczyszczeniem cieśniny z min, w której - zdaniem izraelskich mediów - Iran ulokował 70–100 ładunków wybuchowych. Po oczyszczeniu głównego szlaku cieśniny, będzie on wykorzystywany zarówno do tranzytu statków wpływających, jak i wypływających.
Choć szczegóły w tej kwestii nie są jasne, Iran zachowałby pewien zakres kontroli nad Ormuzem. „Ustępstwo zostało już poczynione” – powiedziało agencji Reutera jedno z regionalnych źródeł.
Według wysokiego rangą urzędnika irańskiego, Iran domaga się opłat w wysokości od 5-7 proc. wartości przewożonego ładunku. Oman rozważa niższe stawki, wynoszące około 3 proc., podczas gdy Waszyngton nie chce wprowadzenia żadnych opłat. Pojawiła się też sugestia, by opłaty, przynajmniej nominalnie były dobrowolne.
- Diabeł tkwi w szczegółach. Jeden tweet Trumpa może doprowadzić do fiaska całej sprawy - powiedziało jedno z irańskch źródeł. (PAP)
os/ mal/
