Kiedy możliwy jest powrót do zwolnienia z VAT?

W praktyce prowadzenia działalności może zdarzyć się sytuacja, kiedy przedsiębiorca będący czynnym podatnikiem VAT zechce powrócić do zwolnienia z tego podatku. Może to być dla niego korzystne podatkowo z różnych powodów. Warto wiedzieć jakie są warunki i konsekwencje powrotu do zwolnienia z VAT.

Większość przedsiębiorców ma prawo do zwolnienia z VAT, jeżeli wartość sprzedaży towarów lub usług nie przekroczyła u nich określonych wartości w danym roku podatkowym. Obecnie limit ten wynosi 150 tys. zł.

Mimo tego część przedsiębiorców rezygnuje ze zwolnienia z VAT dobrowolnie, chcąc od początku prowadzonej działalności posiadać status czynnego VAT-owca i wystawiać faktury VAT oraz odliczać VAT od zakupów. Więcej na temat tego kiedy opłaca się być VAT-owcem można dowiedzieć się z tego wideo:

Oczywiście te zalety bycia VAT-owcem mogą się nie opłacać, gdy:

• dla klientów faktury VAT nie mają znaczenia, ponieważ nie mogą odliczyć z nich VAT-u,

• VAT od zakupów jest niewielki lub nie ma go w ogóle - wtedy prawo do odliczania VAT-u nie daje wymiernych korzyści.

Warto wiedzieć więc, że rejestracja do VAT nie jest dokonywana "raz na zawsze". Możliwa jest sytuacja, gdy przedsiębiorca posiadający status czynnego podatnika VAT decyduje się powrócić do zwolnienia z tego podatku.

Powrót do zwolnienia z VAT - na jakich warunkach?

Przedsiębiorca, który utracił prawo do zwolnienia z podatku VAT lub zrezygnował z tego zwolnienia dobrowolnie, może ponownie z niego skorzystać, o ile tylko nie przekracza wspomnianego limitu. Nie może jednak powrócić do zwolnienia z VAT w dowolnym momencie.

Powrót do zwolnienia jest możliwy nie wcześniej niż po upływie roku, licząc od końca roku, w którym utracił on prawo do zwolnienia lub z niego zrezygnował. Np. przedsiębiorca, który w 2014 r. chce powrócić do zwolnienia z VAT musi być pewny, że zgodnie z prowadzoną przez niego dokumentacją księgową jego obroty w 2012 r. nie przekroczyły 150.000 zł.

Uwaga:

Bardzo istotne jest, aby w prowadzonym za dany rok rejestrze sprzedaży wyraźnie oznaczać transakcje, których do limitu się nie wlicza. Generalnie do limitu nie wlicza się transakcji odgórnie zwolnionych z VAT (przedmiotowo).Wyjątki od tej reguły, kiedy transakcje zwolnione jednak wlicza się do limitu, to m.in. transakcje związane z nieruchomościami, transakcje dotyczące walut, udzielanie kredytów i pożyczek, a także usługi ubezpieczeniowe, chyba że stanowią usługi pomocnicze.

Powrót do zwolnienia z VAT - urzędy skarbowe

Aby powrócić do zwolnienia z VAT przedsiębiorca musi złożyć w urzędzie skarbowym formularz VAT-R, zakreślając w nim pozycję 30 oraz wypełniając poz. 38. Formularz ten należy złożyć w terminie 7 dni od daty, w której nastąpił wybór zwolnienia z VAT.

Ta pozornie prosta zasada budzi w praktyce wiele wątpliwości interpretacyjnych i jest przedmiotem licznych opinii i orzeczeń urzędów i sądów administracyjnych. Organy podatkowe uznają mianowicie, że powrót do zwolnienia z VAT jest możliwy wyłącznie od początku danego roku - np. przedsiębiorca, który utraci prawo do zwolnienia w listopadzie 2013 r. do zwolnienia może powrócić w terminie do 7 stycznia 2015 r.

kontra podatnicy

Większość ekspertów uważa jednak, ze jest to zbyt surowe stanowisko i przedsiębiorca powinien odzyskać prawo do zwolnienia od dnia, w którym złożył formularz VAT-R. W ich opinii nie musi to być początek roku.

Czyli w przypadku utraty zwolnienia w listopadzie 2013 r. może wnioskować o przywrócenie zwolnienia w dowolnym terminie, oczywiście nie krótszym niż rok po upływie roku, w którym utracił prawo do zwolnienia lub zrezygnował z niego (np. w styczniu, lutym lub marcu 2015 r.). Na szczęście sądy administracyjne stają w tym przypadku po stronie podatników i orzekają, że dla odzyskania zwolnienia z VAT liczy się data złożenia VAT-R.

Powrót do zwolnienia z VAT - jakie skutki dla przedsiębiorcy?

Przedsiębiorcy powracający do zwolnienia z VAT nie mają prawa do dokonywania odliczeń podatku naliczonego przy zakupach związanych z prowadzoną działalnością. Nie muszą oni również sporządzać i składać deklaracji VAT ani płacić tego podatku.

Mają jednak obowiązek prowadzenia ewidencji sprzedaży w uproszczonej formie - za dany dzień, nie później jednak niż przed końcem sprzedaży w dniu następnym. Powrót do zwolnienia jest więc korzystny, gdy przedsiębiorca mieści się w rocznym limicie 150.000 zł, a nie ponosi na tyle dużych kosztów, aby odpowiednio obniżyć VAT do zapłaty (jest to częste m.in. wśród przedsiębiorców prowadzących działalność usługową).

Uwaga:

W niektórych przypadkach powrót do zwolnienia z VAT może wiązać się z koniecznością korekty VAT-u odliczonego przy zakupie towarów, środków trwałych, czy wyposażenia firmy w okresie, gdy przedsiębiorca był czynnym VAT-owcem. W praktyce oznacza to konieczność zwrotu części odliczonego VAT-u z uwagi na to, że dany składnik majątku nie służy już działalności opodatkowanej. Korekta VAT to bardziej skomplikowany temat, który nie jest opisany w tym artykule.

Jakie obowiązki dokumentacyjne przedsiębiorcy zwolnionego z VAT?

Przedsiębiorcy korzystający ze zwolnienia z VAT nie mają obowiązku wystawiania faktur, chyba że nabywca towaru lub usługi sobie tego zażyczy. Takie żądanie może zostać zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym miała miejsce sprzedaż (ewentualnie, w którym dokonano zapłaty).

Na fakturze przedsiębiorcy zwolnionego z VAT muszą być zamieszczone następujące dane:

• data wystawienia dokumentu,

• kolejny numer,

• imiona i nazwiska lub nazwy podatnika i nabywcy towarów lub usług oraz ich adresy,

• nazwa towaru lub usługi,

• miara i ilość dostarczonych towarów lub zakres wykonanych usług,

• cena jednostkowa towaru lub usługi,

• kwota należności ogółem.

Podawanie podstawy do zwolnienia z VAT na fakturze nie jest konieczne w przypadku zwolnienia na podstawie limitu 150 tys. zł, ale warto to zrobić dla celów dokumentacyjnych. Łatwiej wówczas obliczać kwotę do limitu zwolnienia, a w przypadku kontroli organ podatkowy nie będzie miał wątpliwości co do przyczyny braku naliczenia VAT.

Źródło: