Lodowce w górach Pamiru topnieją szybciej, niż zakładano, także na wysokościach przekraczających 5 tys. m n.p.m. – ostrzegają tadżyccy naukowcy. Według badaczy proces może zagrozić bezpieczeństwu wodnemu milionów ludzi w Azji Centralnej.
Tadżyccy naukowcy alarmują, że lodowce w Pamirze kurczą się obecnie nawet na wysokościach przekraczających 5 tys. metrów n.p.m., co jeszcze niedawno uznawano za względnie stabilną strefę wiecznej pokrywy lodowej. Informacje te przekazali eksperci cytowani przez portal Times of Central Asia, powołujący się na dane Centrum Badań nad Lodowcami Narodowej Akademii Nauk Tadżykistanu.
Wnioski zostały oparte na wynikach badań ekspedycji, która odbywała się od 6 do 15 maja na lodowcu nr 457, położonym w górnym biegu rzeki Tokuzbułak, będącej dopływem rzeki Gunt. Wykazały one gwałtowne zmniejszenie pokrywy śnieżnej oraz przyspieszone topnienie nawet w strefach, które wcześniej uważano za względnie stabilne.
Dyrektor centrum Abdulchamid Kajumow powiedział, że „nawet lodowce położone powyżej 5000 metrów zaczynają szybko tracić masę”. Jak podkreślił, wcześniejsze prognozy zakładały, że najwyżej położone lodowce będą znacznie bardziej odporne na skutki globalnego ocieplenia.
Badacze wskazują, że przyspieszone topnienie lodowców jest skutkiem wzrostu temperatur i zmian opadów w wysokogórskich regionach Azji Centralnej. Według danych Narodowej Akademii Nauk Tadżykistanu ten położony w większości na terenach powyżej 3000 m n.p.m. kraj w ciągu ostatnich lat utracił już ponad tysiąc lodowców.
Pamir, określany często jako „Dach Świata”, należy do najważniejszych obszarów lodowcowych Azji. W górach tych znajdują się źródła wielu dużych rzek regionu, m.in. Pandżu i Wachszu, które tworzą Amu-darię – jedną z głównych rzek Azji Centralnej. Woda pochodząca z lodowców ma kluczowe znaczenie dla rolnictwa, energetyki wodnej oraz zaopatrzenia ludności w Tadżykistanie, Uzbekistanie i Turkmenistanie.
Według ekspertów Azja Centralna jest jednym z regionów szczególnie narażonych na skutki zmian klimatycznych, a topnienie lodowców może w przyszłości doprowadzić do niedoborów wody i wzrostu napięć społecznych.
Naukowcy zwracają uwagę, że początkowo proces topnienia może zwiększać przepływy rzeczne i ryzyko powodzi oraz osuwisk, jednak w dłuższej perspektywie oznacza zmniejszenie rezerw wodnych regionu.
Władze Tadżykistanu od kilku lat zwracają uwagę społeczności międzynarodowej na problem topnienia lodowców. Aktywnie wspierają inicjatywy ONZ dotyczące ochrony zasobów wodnych i badań nad skutkami zmian klimatycznych w regionach górskich.
Eksperci podkreślają, że skutki zmian klimatu w Pamirze mogą wykraczać daleko poza samą Azję Centralną, wpływając na bezpieczeństwo żywnościowe, energetyczne i migracyjne całego regionu eurazjatyckiego.(PAP)
sdm/ bar/
