Hiszpański Trybunał Obrachunkowy (TC) ukarał w poniedziałek grzywną w wysokości 5,25 mln euro Artura Masa, byłego premiera Katalonii, jako głównego odpowiedzialnego za organizację referendum niepodległościowego w tym regionie w 2014 roku.
Według TC - hiszpańskiego odpowiednika Najwyższej Izby Kontroli - decyzja o referendum była nielegalna i w sposób nieuzasadniony obciążyła publiczne finanse, a wysokość grzywny odpowiada stratom poniesionym z tytułu plebiscytu przez budżet Hiszpanii.
W poniedziałek TC orzekł, że jeśli Mas nie zapłaci grzywny, zostanie ona ściągnięta od jego ośmiorga podwładnych, którzy w 2014 r. wchodzili w skład katalońskiej administracji i mieli wpływ na organizację plebiscytu. Za najbardziej zaangażowanych w plebiscyt uznano Francesca Homsa, Irenę Rigau oraz Joanę Ortegę. Mieliby oni wpłacić na rzecz hiszpańskiego ministerstwa finansów sumy oscylujące od 839 tys. do 3 mln euro.
Według werdyktu trybunału każda z tych osób może też z własnej inicjatywy pokryć całość kary.
W poniedziałkowym orzeczeniu TC stwierdził, że Artur Mas i jego administracja nielegalnie zorganizowali referendum, wydając bezpodstawnie środki m.in. na druk materiałów wyborczych, zakup urn do głosowania, uruchomienie biura prasowego oraz obsługę utworzonej w związku z plebiscytem strony internetowej.
W czerwcu br. hiszpańska Prokuratura Generalna skierowała do TC wniosek o zbadanie wydatków na referendum w Katalonii w 2014 r. oraz o ukaranie jego organizatorów.
Poniedziałkowa decyzja Trybunału Obrachunkowego to kolejna w ciągu ostatnich miesięcy próba ukarania przez Madryt byłego premiera Katalonii za organizację referendum z 9 listopada 2014 r. W marcu br. w związku z tym plebiscytem Artur Mas został skazany za niepodporządkowanie się prawu na pozbawienie części praw obywatelskich przez okres 2 lat, tracąc m.in. prawo do piastowania stanowisk publicznych.
9 listopada 2014 r. zwolennicy oderwania się Katalonii od Hiszpanii przeprowadzili niewiążące referendum w tej sprawie. Według katalońskich władz, na których czele stał wówczas Mas, za niepodległością opowiedziało się ponad 80 proc. uczestników referendum. Udział w tym głosowaniu wzięły jednak tylko 2 mln osób spośród 5,4 mln uprawnionych.
Referendum zorganizowano mimo ostrego sprzeciwu rządu w Madrycie, który na drodze sądowej blokował głosowanie, twierdząc, że jest ono nielegalne. Aby ominąć ograniczenia, symboliczne referendum w Katalonii obsługiwali wolontariusze.
Hiszpańskie media twierdzą, że poniedziałkowy werdykt TC jest próbą zastraszenia katalońskiego rządu Carlesa Puigdemonta, który w niedzielę zamierza przeprowadzić nieuznawane przez Madryt referendum niepodległościowe. Jak twierdzą jego organizatorzy, tym razem nie będzie ono mieć charakteru informacyjnego i jeśli zwyciężą zwolennicy secesji, stanie się ono podstawą do ogłoszenia przez ten najbogatszy region Hiszpanii niepodległości.
Marcin Zatyka (PAP)
zat/ az/ mc/
