Generał Roman Polko dowodził 6 Batalionem Desantowo Szturmowym, po czym przez cztery lata był dowódcą GROM-u. Uczestniczył w misjach w Kosowie oraz w Iraku. Od kilku lat dzieli się doświadczeniami związanymi z dowodzeniem armią. Oto pięć istotnych inspiracji od gen. Polko, istotnych w świecie biznesu. Nie doszukuj się drugiego dna…
Generał Roman Polko pół żartem zaznacza: „Cóż, wiele zwycięstw odbywa się tak: pijany i wkurzony dowódca obudził się, zebrał armię, ruszyli na nieprzygotowanego przeciwnika i wygrali. Później inni doszukują się w tym jakiejś szczególnej strategii”. Generał Polko wyśmiewa obsesję poszukiwania mistrzów i guru, którzy po prostu obudzili się w dobrym czasie i dobrym miejscu, a sukces odnieśli dzięki szczęśliwemu zbiegowi okoliczności. Jednak warto pamiętać słowa Ludwika Pasteura, że szczęście sprzyja umysłom przygotowanym. A skoro tak, to… patrz niżej.
Prowadź „gry wojenne” – przewiduj scenariusze
W praktyce wojennej szalenie ważne są „gry wojenne” – wspólne zastanawianie się, jak zachowa się przeciwnik, gdy my wykonamy określony ruch. Wiele firm pośliznęło się, nie przewidując działań konkurencji lub je ignorując. Profesor Krzysztof Obłój, wspominając swoje doświadczenia z rady nadzorczej Polmosu Lublin, odwołuje się do sztandarowego produktu Polmosu (Żołądkowa Gorzka). Kierownictwo Polmosu kompletnie nie przewidziało, że ten produkt jest łatwo kopiowalny, a gdy na rynku pojawił się istotny konkurent (Balsam Pomorski) – zignorowano zagrożenie. Każdy biznes działa w określonym systemie, którego istotnym elementem są konkurenci. Skuteczne decyzje biznesowe muszą uwzględniać prawdopodobne reakcje konkurentów. Zdaniem gen. Polko, każda decyzja musi być poprzedzona budowaniem scenariuszy przyszłości (wybitnym przykładem planowania scenariuszowego w biznesie jest koncern Shell). Podobnie jak w szachach, w biznesie dobry lider przewiduje przynajmniej kilka ruchów do przodu.
Wyznacz i komunikuj wizję
Generał Polko wśród najważniejszych narzędzi menedżerskich wymienia wizję. Wizję rozumianą jako czytelną dla wszystkich „fotografię stanu docelowego”. Jeżeli wszyscy w głowach mają tę samą fotografię, oddziały lub żołnierze nawet po utracie kontaktu z dowództwem potrafią kontynuować misję.
A więc mówimy o wizji zupełnie innej niż patetyczny slogan, wywieszany w Intranecie większości firm. Mówimy również o czymś innym, niż zestaw SMART-nych celów dla zespołu. Zdaniem gen. Polko skuteczny zespół to taki, w którym członkowie zespołu dokładnie WIDZĄ, co ma być efektem określonej akcji, a obrazy w ich głowach są ZBIEŻNE. A więc rada dla liderów: zamiast wyznaczać cele i ogłaszać wydumane slogany, sprawiaj, aby każdy z Twoich ludzi miał w głowie dokładną, precyzyjną fotografię STANU DOCELOWEGO, do którego dążycie w ramach określonego projektu lub realizując cele na najbliższy miesiąc.
Stosuj sprawdzone narzędzia i rozwiązania
Odwołując się do swoich doświadczeń z brygady, a następnie batalionu desantowo-szturmowego, generał podkreśla: „Nowy, zbyt starannie złożony spadochron często się nie otwiera. Najlepiej działają względnie wysłużone, sprawdzone spadochrony. W nowym sprzęcie wyłogi są zbyt ciasno położone; bywa, że powietrze nie może znaleźć wystarczającej szczeliny, żeby wejść i napełnić czaszę”.
Bardzo często skuteczne działania rynkowe nie są wynikiem stosowania rozwiązań spod igły lub najnowszych gadżetów. Zbyt wiele firm nie zauważa mechanizmów, które przynosiły im sukces w przeszłości. Nie chodzi o powielenie tego mechanizmu, lecz jego twórcze przekształcenie. W ten sposób dwa lata temu Hyundai wykorzystał na rynku amerykańskim doświadczenia z poprzednich 10-ciu lat. Pod koniec lat 90-tych, Hyundai wszedł do USA z rewelacyjną umową gwarancyjną (America’s Best Warranty), pozyskując klientów, dla których najistotniejsze jest bezpieczeństwo. Hyundai nawiązał do tej samej potrzeby, proponując przestraszonym recesją Amerykanom innowacyjne ubezpieczenie od utraty pracy. Dzięki temu w pierwszych miesiącach recesji był jedyną firmą motoryzacyjną, która zamiast kilkudziesięcioprocentowych spadków odnotowała kilkunastoprocentowe wzrosty sprzedaży.
Bądź w systemie i walcz z systemem
Generał Polko daje dwie pozornie przeciwstawne rady. Pierwsza: „Jeżeli nie staniesz się częścią systemu, nigdy niczego sensownego nie dokonasz”. Druga: „Jeżeli nie zbuntujesz się w odpowiednim momencie przeciwko systemowi, nigdy nie będziesz się liczył”. O co chodzi?
Gdy pracujesz z określonymi zespołami, menedżerami i zarządem, narzekanie na system nie ma sensu. Konstruktywny wojownik uwzględnia okoliczności i stara się wykorzystać siłę, którą daje mu system. Jednak każdy skomplikowany system rodzi biurokrację i bezwładność decyzyjną. Generał radzi: „Napotykając biurokrację, proś raczej o wybaczenie (dla twojego niesubordynowanego działania) niż o zgodę. Działaj na zasadzie: »W związku z brakiem decyzji, melduję, że podjąłem następującą decyzję: …”.
W dużym stopniu jest to recepta na działanie najskuteczniejszych firm i zespołów. Z jednej strony ważne jest to, żeby wykorzystywać najlepsze zasoby firmy, z drugiej – aby potrafić realizować niezależną, sensowną politykę, a swoje decyzje obronić rewelacyjnym zwrotem z inwestycji. Pięć lat temu dyrektor regionu małopolskiego jednej z firm FMCG zaczął realizować strategię stojącą w poprzek strategii firmy. Zamiast sprzedawać produkty wysokomarżowe, zaatakował rynek produktami wysokowolumenowymi, i dopiero na ich sukcesie zbudował sprzedaż produktów z dobrą marżą. Jednocześnie cały zespół wykazał się ogromną determinacją w „pracy z systemem” – przekonywaniu sceptyków, pozyskiwaniu budżetów itd. Działania zespołu małopolskiego początkowo irytowały zarząd firmy, ale po kilku miesiącach dynamiczny wzrost udziału rynku w Małopolsce, wzrost wolumenu i wzrost marży przekonał wszystkich. Wkrótce pozostałe regiony wykorzystywały najskuteczniejsze mechanizmy stosowane przez „niepokorny” zespół.
Liczne przykłady i anegdoty, związane z dowodzeniem zespołami, można znaleźć w książkach generała Polko pt. „Gromowładny” oraz „Armia. Instrukcja obsługi”.
Źródło:
