Euro: Pytania i odpowiedzi

2002-07-22 11:02
publikacja
2002-07-22 11:02

Zestawienie 50 pytań i odpowiedzi, jakie były najczęściej zadawane w sprawie debiutu euro. Odpowiedzi na te pytanie udzielił NBP w ramach kampanii informacyjno-promocyjnej.

Pytania i odpowiedzi

1. OD KIEDY NA TERENIE UNII EUROPEJSKIEJ ZACZYNA FUNKCJONOWAĆ UNIA WALUTOWA?

Unia walutowa, której oficjalna nazwa brzmi Unia Gospodarcza i Walutowa (UGW), zaczęła funkcjonować 1 stycznia 1999 r.

2. JAKIE WARUNKI TRZEBA BYŁO SPEŁNIĆ, BY ZOSTAĆ PRZYJĘTYM DO UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ?

Kraje zainteresowane przyjęciem wspólnej waluty musiały spełnić 5 tzw. kryteriów zbieżności, tj.:

  • mieć inflację nie wyższą niż o 1,5 punktu procentowego od średniej stopy inflacji w trzech krajach UE, gdzie inflacja była najniższa,
  • mieć długoterminowe stopy procentowe nie przekraczające o więcej niż o 2 punkty procentowe średniej stóp procentowych w 3 krajach UE o najniższej inflacji,
  • mieć deficyt budżetowy nie wyższy niż 3% PKB,
  • mieć dług publiczny nie większy niż 60% PKB,
  • mieć stabilny kurs wymiany w ciągu ostatnich 2 lat, poprzedzających decyzję o członkostwie.


3. KTÓRE KRAJE UNII EUROPEJSKIEJ SPE£NI£Y KRYTERIA ZBIEŻNOŻCI I ZOSTA£Y CZŁONKAMI UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ?

Od 1 stycznia 1999 r. członkami UGW zostało 11 spośród 15 państw: Austria, Belgia, Finlandia, Francja, Hiszpania, Holandia, Irlandia, Luksemburg, Niemcy, Portugalia, Włochy. Dwunastym członkiem UGW została Grecja - od 1 stycznia 2001 r.

4. CZY DLA KRAJU CZ£ONKOWSKIEGO UNII EUROPEJSKIEJ UCZESTNICTWO W UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ JEST OBLIGATORYJNE?

Zgodnie z Traktatem z Maastricht każdy kraj członkowski UE, który spełni kryteria zbieżności, musi zostać członkiem UGW. Dotyczy to więc także przyszłych nowych członków Unii. Jedynie Wielka Brytania i Dania uzyskały na mocy Traktatu prawo do pozostania poza UGW nawet w przypadku, gdy spełnią kryteria zbieżności.

5. CZY UNIA GOSPODARCZA I WALUTOWA JEST ORGANIZACJĄ ZAMKNIĘTĄ?

Nie, każdy kraj członkowski Unii Europejskiej, który spełni kryteria zbieżności, może zostać przyjęty do UGW.

6. CZY POLSKA BĘDZIE MOGŁA ZOSTAĆ CZŁONKIEM UGW?

Jeśli Polska zostanie członkiem UE, to będzie musiała wejść do unii walutowej. Data polskiego członkostwa w UGW będzie zależna od momentu spełnienia wszystkich kryteriów zbieżności.

7. CZY TO OZNACZA, ŻE POLSKI ZŁOTY ZOSTANIE ZA KILKA LAT ZASTĄPIONY PRZEZ EURO?

Tak.

8. JAKIE SĄ GŁÓWNE EKONOMICZNE KORZYŚCI Z UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ?

Oczekiwanymi korzyściami z UGW są w głównej mierze:

  • stabilizacja warunków prowadzenia działalności gospodarczej
  • wyeliminowanie niepewności co do kształtowania się kursów walutowych powinno ułatwić podejmowanie racjonalnych, długoterminowych decyzji ekonomicznych i tym samym umożliwić bardziej efektywną alokację zasobów,
  • integracja i większa efektywność rynków finansowych,
  • obniżka kosztów transakcyjnych dzięki eliminacji kosztów wymiany walut oraz kosztów transakcji zabezpieczających przed ryzykiem kursowym w obrębie walut strefy euro,
  • większa przejrzystość cen,
  • stopniowe wyrównywanie się cen na te same produkty we wszystkich krajach unii walutowej.


9. JAKIE SĄ WYMIERNE KOSZTY POWSTANIA UNII GOSPODARCZEJ I WALUTOWEJ?

Do wymiernych kosztów UGW należą:

  • koszty adaptacji do euro systemów informatycznych oraz procesów operacyjnych,
  • koszty szkolenia pracowników oraz partnerów biznesowych,
  • koszty adaptacji urządzeń posługujących się gotówką (bankomaty, automaty do sprzedaży towarów itd.),
  • utrata przez banki części dochodów z transakcji na rynku walutowym.


10. JAKIE SĄ NIEWYMIERNE KOSZTY ZWIĄZANE Z UGW?

Do niewymiernych kosztów UGW należą:

  • częściowa utrata suwerenności przez kraj członkowski,
  • utrata kontroli narodowej nad polityką monetarną oraz polityką kursu walutowego,
  • utrata możliwości emisji własnej waluty.


11. JAKIE KORZYŚCI DLA POLSKICH PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH MA WPROWADZENIE EURO?

Pojawienie się euro jest znaczącym wydarzeniem dla tych przedsiębiorstw, dla których handel międzynarodowy oraz międzynarodowe operacje finansowe, prowadzone zwłaszcza z partnerami z obszaru UGW, odgrywają istotną rolę, ponieważ:

  • euro staje się walutą kontraktów i płatności oraz walutą, w której mogą być zaciągane kredyty, jak również emitowane instrumenty dłużne,
  • zmniejszają się koszty transakcyjne, ponoszone wcześniej przy sprzedaży i zakupie 12 walut narodowych, oraz związane z operacjami zabezpieczającymi przed ryzykiem kursowym,
  • zmniejszają się koszty prowadzenia rachunków walutowych,
  • pojawia się szersza oraz korzystniejsza cenowo oferta usług bankowych,
  • występuje większa przejrzystość cen, co oznacza łatwiejszy wybór zagranicznych dostawców i odbiorców - prościej jest porównywać oferty.


12. JAKI WPŁYW NA RYNEK PAPIERÓW WARTOŚCIOWYCH MA POJAWIENIE SIĘ EURO?

Pojawienie się euro zwiększa możliwość inwestowania bez ryzyka walutowego. Fundusze emerytalne, powiernicze, towarzystwa ubezpieczeniowe oraz zarządzający inwestycjami w przedsiębiorstwach, którzy dotąd ze względów regulacyjnych musieli inwestować przeważającą część swych portfeli w krajowe papiery wartościowe, mają teraz swobodę inwestowania w papiery wyemitowane w całej strefie euro.

13.KOMU PRZYSŁUGUJE PRAWO EMISJI EURO?

Prawo do emisji przysługuje wyłącznie Europejskiemu Systemowi Banków Centralnych. Za drukowanie banknotów euro odpowiedzialny jest Europejski Bank Centralny, który może powierzyć realizację tego zadania wybranym drukarniom z krajów członkowskich UGW. Za bicie monet odpowiedzialne są narodowe mennice krajów członkowskich UGW.

14.CZY EUROPEJSKI BANK CENTRALNY USTALIŁ POZIOM KURSU EURO I PASMO JEGO DOPUSZCZALNYCH WAHAŃ W STOSUNKU DO DOLARA AMERYKAŃSKIEGO?

EBC w ramach swej strategii pieniężnej w sposób zamierzony nie ustalił pożądanego poziomu kursu euro i pasma jego dopuszczalnych wahań w stosunku do pozostałych głównych walut, w tym zwłaszcza do dolara amerykańskiego. Kurs euro kształtowany jest przez rynek.

15. CO WPŁYWA NA POZIOM OPROCENTOWANIA EURO?

Poziom stóp procentowych dla krajów UGW określany jest przez Europejski Bank Centralny na podstawie średnioterminowych prognoz inflacji oraz podaży pieniądza. Podstawowym zadaniem EBC, realizowanym za pomocą stóp procentowych, jest zapewnienie stabilnych cen (ich roczny wzrost, rozpatrywany w średnim okresie, nie powinien przekraczać 2%).

16.OD KIEDY MOŻNA UŻYWAĆ WALUTY EURO?

W okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r., zwanym okresem przejściowym, euro występuje jedynie w formie bezgotówkowej, od 1 stycznia 2002 r. pojawi się w obiegu gotówkowym.

17. KTO MOŻE POSŁUGIWAĆ SIĘ EURO W OKRESIE PRZEJŚCIOWYM, TJ. DO 31 GRUDNIA 2001 R.?

W okresie tym euro w postaci bezgotówkowej może być używane przez każdy podmiot gospodarczy ñ firmę, bank czy osobę prywatną. Nie będzie można natomiast nikogo zmusić do posługiwania się euro.

18.CZY SWOBODĘ WYBORU W OKRESIE PRZEJŚCIOWYM WALUTY NARODOWEJ KRAJU UGW LUB EURO MAJĄ TAKŻE BANKI?

Banki tej swobody nie mają. Muszą one:

  • od 1 stycznia 1999 r. dokonywać wszelkich płatności międzybankowych wyłącznie w euro,
  • realizować zlecenia swych klientów w takiej walucie, jakiej sobie klienci zażyczą.


19. CO STAŁO SIĘ NA TERENIE UGW PO WPROWADZENIU EURO Z ISTNIEJĄCYMI KONTRAKTAMI, ZAWARTYMI W WALUTACH NARODOWYCH?

Warunki istniejących kontraktów, zawartych zgodnie z prawem któregokolwiek z krajów członkowskich Unii Europejskiej, pozostały niezmienione, a kontrakty nadal są ważne. Zmieniła się tylko waluta, w jakiej kontrakty te są wyrażone, oraz wartość kontraktu, wynikająca z przeliczenia na euro. Zamiana walut narodowych na euro nie daje żadnych podstaw stronom kontraktu do jego modyfikowania ani tym bardziej do anulowania.

20. JAKIE SĄ KURSY WALUT NARODOWYCH KRAJÓW UGW DO EURO I OD KIEDY OBOWIĄZUJĄ?

Od chwili utworzenia UGW waluty narodowe utraciły swój byt samoistny i stały się jedynie narodowym wyrażeniem euro. Kursy walut narodowych do euro są kursami sztywnymi i ostatecznymi, obowiązują od 1 stycznia 1999 r. Wynoszą one:

1 euro (EUR) = 13,7603 szylinga austriackiego (ATS)

1 euro = 40,3399 franka belgijskiego(BEF) i luksemburskiego (LUF)

1 euro = 5,94573 marki fińskiej (FIM)

1 euro = 6,55957 franka francuskiego (FRF)

1 euro = 166,386 pesety hiszpańskiej (ESP)

1 euro = 2,20371 guldena holenderskiego (NLG)

1 euro = 0,787564 funta irlandzkiego (IEP)

1 euro = 1,95583 marki niemieckiej (DEM)

1 euro = 200,482 eskudo portugalskiego (PTE)

1 euro = 1936,27 lira włoskiego (ITL)

1 euro = 340,750 drachmy greckiej (GRD).

21. CZY MOŻNA DOKONYWAĆ BEZPOŚREDNICH PRZELICZEŃ MIĘDZY WALUTAMI NARODOWYMI STREFY EURO?

Nie, obowiązuje metoda trójkąta, tzn. przeliczania przez euro. Dla przykładu, aby zamienić marki niemieckie na franki belgijskie, trzeba przeliczyć marki na euro, a następnie euro na franki, przy użyciu kursów sztywnych:

np. zamiana 100 DEM na BEF:

1) 100 DEM : 1,95583 = 51,129188 EUR

2) 51,129188 EUR x 40,3399 = 2062,5463310 BEF czyli 2.062,55 BEF 22.CZY PRZY PRZELICZENIACH OBOWIĄZUJĄ JESZCZE JAKIEŚ INNE ZASADY?

Tak. 1. Kurs walut narodowych do euro jest określony za pomocą 6 znaczących cyfr i w tej postaci musi być używany do przeliczeń. Nie wolno go zaokrąglać. W przypadku gdy kurs waluty zaczyna się od zera, to 6 miejsc znaczących oznacza 6 miejsc po przecinku. 2. Za każdym razem należy stosować kurs danej waluty do euro, a więc np.: 1 EUR = 1,95583 DEM 1 EUR = 0,787564 IEP 1 EUR = 1936,27 ITL Nie wolno posługiwać się odwrotnością tych kursów. 3. Kwoty walut otrzymane z przeliczenia należy zaokrąglać w dół (przy końcówce 1-4) lub w górę (przy końcówce 5-9) do najbliższej najmniejszej jednostki pieniężnej, a więc 1 centa, 1 feniga, 1 centyma itd.

23. JAKIE SĄ ZASADY PRZELICZANIA WALUT NARODOWYCH UGW W POLSCE?

Przeliczenia są dokonywane za pośrednictwem euro, np. zmiana PLN na DEM odbywa się następująco: wartość w PLN : kurs EUR/PLN = równowartość w EUR równowartość w EUR x kurs EUR/DEM = równowartość w DEM.

24. JAK JEST NOTOWANY KURS ZŁOTEGO DO EURO?

Kurs złotego do euro jest notowany w postaci 1 EUR = x PLN. Nie można stosować relacji odwrotnej 1 PLN = x EUR.

25. KIEDY EURO POJAWI SIĘ W OBROCIE GOTÓWKOWYM I W JAKIEJ POSTACI?

Gotówkowe euro pojawi się 1 stycznia 2002 r. Do obiegu wejdzie 7 banknotów o nominałach 5, 10, 20, 50, 100, 200 i 500 euro oraz 8 monet o nominałach 1, 2, 5, 10, 20 i 50 centów oraz 1 i 2 euro.

26. CZY BANKNOTY EURO BĘDĄ IDENTYCZNE W KAŻDYM Z KRAJÓW CZŁONKOWSKICH UGW?

Tak.

27. CZY MONETY EURO BĘDĄ IDENTYCZNE W KAŻDYM Z KRAJÓW CZŁONKOWSKICH UGW?

Nie. Awers będzie taki sam we wszystkich krajach, rewers będzie wyglądał inaczej w każdym z krajów.

28. CZY W OBIEGU BĘDĄ WE WSZYSTKICH KRAJACH UGW WSZYSTKIE NOMINAŁY BANKNOTÓW I MONET EURO?

Tak. Euro będzie prawnie uznanym środkiem płatniczym we wszystkich krajach unii walutowej.

29.CO BĘDZIE OZNACZAĆ 31 GRUDNIA 2001 R. DLA PODMIOTÓW GOSPODARCZYCH Z OBSZARU UGW?

31 grudnia 2001 r. to ostatni dzień posługiwania się walutami narodowymi krajów członkowskich UGW w postaci bezgotówkowej. Od 1 stycznia 2002 r. wszystkie podmioty gospodarcze muszą przestawić się na stosowanie euro zarówno w obrocie bezgotówkowym, jak i gotówkowym.

30. JAK DŁUGO BĘDZIE TRWAŁ W KRAJACH UGW OKRES PODWÓJNEGO OBIEGU PIENIĄDZA GOTÓWKOWEGO?

Okres podwójnego obiegu waluty narodowej i euro będzie trwał nie dłużej niż do 28 lutego 2002 r., a trzy państwa okres ten jeszcze skróciły: Holandia do 27 stycznia, Irlandia do 9 lutego i Francja do 17 lutego.

31.CZY W OKRESIE PODWÓJNEGO OBIEGU BĘDZIE MOŻNA REALIZOWAĆ NA OBSZARZE UGW PŁATNOŚCI BEZGOTÓWKOWE WALUTAMI NARODOWYMI KRAJÓW UGW?

Nie. Począwszy od 1 stycznia 2002 r. euro w sposób ostateczny zastępuje waluty narodowe krajów UGW w dokonywaniu płatności bezgotówkowych.

32.CZY CZEK WYSTAWIONY W WALUCIE NARODOWEJ KRAJU CZŁONKOWSKIEGO UGW PRZED 1 STYCZNIA 2002 R. BĘDZIE WAŻNY PO TYM TERMINIE?

Czeki wystawione w walucie narodowej do 31 grudnia 2001 r., a przedstawione do realizacji od 1 stycznia 2002 r. będą ważne, a za przeliczenie ich na euro banki w krajach UGW nie będą pobierały dodatkowych opłat.

33. CZY BANKNOTY I MONETY NARODOWE KRAJÓW UGW PO OKRESIE PODWÓJNEGO OBIEGU STANĄ SIĘ BEZWARTOŚCIOWE?

Nie. Wprawdzie nie będą one już prawnie uznanymi środkami płatniczymi, ale będzie je można wymieniać na euro w bankach według kursu z dnia 01.01.1999 r. Długość okresów, w których banki komercyjne będą wymieniać waluty narodowe na euro, oraz okresów, w których wycofane z obiegu waluty narodowe będą skupowane przez banki centralne, będzie zróżnicowana w zależności od kraju.

34. OD KIEDY PODAWANIE CEN W EURO BĘDZIE NA TERENIE UGW OBOWIĄZKOWE?

Od 1 stycznia 2002 r.

35. CZY POLSKI KLIENT MOŻE MIEĆ W BANKU ZARÓWNO RACHUNEK W EURO, JAK I RACHUNKI W WALUTACH NARODOWYCH KRAJÓW UGW?

Tak, ale tylko do 31 grudnia 2001 r.

36. OD KIEDY EURO W SPOSÓB OBLIGATORYJNY ZASTĘPUJE WALUTY NARODOWE JAKO WALUTA RACHUNKU BANKOWEGO?

Od 1 stycznia 2002 r.

37. CZY POLSKI POSIADACZ RACHUNKU W JEDNEJ Z WALUT NARODOWYCH UGW MUSI ZGŁOSIĘ SIĘ DO BANKU, ABY WALUTA JEGO RACHUNKU ZOSTAŁA ZAMIENIONA NA EURO?

Nie, 31 grudnia 2001 r. banki automatycznie przewalutują na euro wszystkie rachunki, które będą jeszcze denominowane w walucie narodowej.

38. CZY MOŻNA ZMIENIĆ WALUT RACHUNKU BANKOWEGO NP. Z MARKI NIEMIECKIEJ NA EURO PRZED 1 STYCZNIA 2002 R.?

Tak. Na życzenie klienta bank dokona takiej zamiany.

39. CZY PRZY ZAMIANIE W POLSCE WALUT NARODOWYCH NA EURO ZOSTANIE ZACHOWANA CIĄGŁOŚĆ KONTRAKTÓW?

Tak. Sama zmiana waluty nie może być podstawą do modyfikacji ani anulowania kontraktu.

40. DO KIEDY NA TERENIE POLSKI BĘDĄ AKCEPTOWANE WALUTY NARODOWE KRAJÓW UGW JAKO GOTÓWKOWY ŚRODEK PŁATNICZY?

Pieniądz narodowy krajów UGW będzie akceptowany na terytorium Polski jako gotówkowy środek płatniczy jedynie do 28 lutego 2002 r.

41. W JAKIM TERMINIE BĘDZIE MOŻNA WYMIENIĆ W POLSCE BANKNOTY I MONETY 12 WALUT NARODOWYCH NA BANKNOTY I MONETY EURO?

Od 1 stycznia do 31 grudnia 2002 r.

42. CZY BANKI BĘDĄ POKRYWAĆ OPŁATY ZA WYMIANĘ?

Jest to możliwe, ale nie jest obligatoryjne. Decyzja należy do banku.

43. CZY PO 31 GRUDNIA 2002 R. BANKNOTY I MONETY 12 WALUT NARODOWYCH STANĄ SIĘ W POLSCE BEZUŻYTECZNYMI KAWAŁKAMI PAPIERU I METALU?

Nie. Będzie istniała możliwość odsprzedania ich w polskich bankach. Każdy bank samodzielnie zdecyduje, jak długo i po jakiej cenie będzie skupował waluty narodowe.

44. PO JAKIM KURSIE BĘDZIE MOŻNA WYMIENIÆ WALUTY NARODOWE NA EURO W POLSKICH BANKACH?

Po kursie, ogłoszonym w oficjalnej tabeli kursowej, identycznym z kursem obowiązującym na terenie UGW od 1 stycznia 1999 r.

45. OD KIEDY POLSKI KLIENT BANKOWY BĘDZIE MÓGŁ PODJĄĆ ZE SWEGO RACHUNKU WALUTOWEGO GOTÓWK EURO?

Od 1 stycznia 2002 r.

46. CZY WALUTY NARODOWE BĘDZIE MOŻNA WYMIENIC NA EURO W KANTORZE?

Nie. Kantory, tak jak dotąd, będą sprzedawać i kupować waluty obce, w tym euro, za złotówki.

47. OD KIEDY BĘDZIE MOŻNA KUPIĆ EURO W KANTORZE?

Kantory będą zainteresowane tym, by móc rozpocząć sprzedawanie euro już od pierwszych dni 2002 r. Trudno jest jednak przewidzieć, czy zdołają się zaopatrzyć w euro w pierwszym możliwym terminie, tj. 1 stycznia 2002 r.

48. PRZEZ JAK DŁUGI OKRES PO 1 STYCZNIA 2002 R. BĘDZIE MOŻĄ NA KUPIĆ I SPRZEDAĆ W KATORZE WALUT NARODOWE?

Daty graniczne dla poszczególnych walut narodowych będą identyczne z datami, w których waluty te zostaną definitywnie wycofane z obiegu w swych krajach (patrz pytanie 30).

49. CZY W POLSCE EURO ZASTĄPI ZŁOTEGO W SPOSÓB OBLIGATORYJNY OD PIERWSZEJ CHWILI POLSKIEGO CZŁONKOSTWA W UGW?

Raczej nie. Należy oczekiwać, że wzorem obecnych członków unii walutowej również w Polsce będzie obowiązywał okres przejściowy, w którym posługiwanie się euro w miejsce złotego będzie dobrowolne.

50. CZY W POLSCE BĘDZIEMY MIELI DO CZYNIENIA Z OKRESEM PODWÓ JNEGO OBIEGU Z£OTEGO I EURO?

Raczej tak. Można przyjąć, że długość tego okresu będzie wynikała z praktycznych potrzeb sprawnego przeprowadzenia wymiany polskiej waluty na wspólną walutę europejską.

Źródło: Narodowy Bank Polski

Źródło:
Tematy
Jak zyskać do 160 zł za otwarcie konta osobistego?

Jak zyskać do 160 zł za otwarcie konta osobistego?

Komentarze (0)

dodaj komentarz

Powiązane: Dotacje unijne

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki