Atak USA i Izraela na Iran może oznaczać ryzyko wyższej inflacji w krajach regionu Europy Środkowo-Wschodniej, zaś przedłużający się okres podwyższonych cen ropy i gazu może ograniczyć przestrzeń do luzowania polityki pieniężnej - oceniają ekonomiści Erste.
Ekonomiści podkreślili, że obecnie nie spodziewają się bezpośredniego wpływu sytuacji na Bliskim Wschodzie na kraje regionu, ale dodali, że wpływ ten będzie zależał od okresu trwania i intensywności konfliktu.
"Wzrost cen ropy i gazu ziemnego stanowią ryzyka inflacyjne. Nawet jeśli konflikt zakończy się wkrótce, dostosowania cen będą prawdopodobnie dłuższym procesem" - napisano w raporcie "Conflict in Iran - risk of higher inflation and less monetary easing".
"Choć nie zmieniamy naszych punktowych prognoz dotyczących średniorocznej inflacji w 2026 r., utrzymywanie się ceny ropy blisko 80 USD za baryłkę (Brent) przez dłuższy czas mogłoby dodać od 0,2 pp do aż 0,5 pp (w zależności od kraju) do szacunków inflacji na koniec roku. Jednakże wpływ wzrostów cen paliw na inflację będzie prawdopodobnie widoczny dość szybko" - dodali eksperci.
Według nich, wzrost cen gazu stanowi dodatkowe ryzyko, choć jego przeniesienie na inflację zależy w ogromnej mierze od otoczenia regulacyjnego i może znacząco różnić się pomiędzy krajami. Efekty tych zmian mogą być odczuwalne później w 2026 r. lub w 2027 r.
Wskazali, że w Chorwacji regulowany model powinien przełożyć się na późniejszy i słabszy efekt pod koniec 2026 r. Na Węgrzech ceny gazu najprawdopodobniej pozostaną subsydiowane. W Rumunii istnieje limit cen gazu. W Polsce do zmian cen powinno dojść w drugim półroczu.
"W konsekwencji widzimy ryzyko dla naszych obecnych prognoz dotyczących stóp procentowych. Przedłużający się okres podwyższonych cen ropy i gazu ograniczyłby przestrzeń do luzowania polityki pieniężnej w całym regionie" - napisano w raporcie.
Według ekonomistów, na Węgrzech, gdzie do obniżki stóp doszło w ostatnim tygodniu lutego, "konflikt w Iranie może ostudzić apetyt na cięcia".
"W Polsce oczekuje się, że w środę bank centralny obniży główną stopę procentową, ponieważ nowa projekcja inflacji i wzrostu powinna sprzyjać luzowaniu monetarnemu. Konflikt w Iranie stanowi ryzyko i wspiera bardziej ostrożne podejście w przyszłości" - napisali.
Przed wybuchem konfliktu w Iranie analitycy zmienili swoje oczekiwania i obecnie spodziewają się pierwszej obniżki stóp w sierpniu. Oczekują też, że w całym 2026 r. skala cięć będzie mniejsza.
Odnośnie Czech podtrzymują prognozę, według której główna stopa pozostanie na poziomie 3,5 proc., choć zwracają uwagę, że zaczęły pojawiać się głosy sugerujące obniżkę, jeśli inflacja bazowa będzie się osłabiać.
W ocenie Erste, waluty krajów regionu prawdopodobnie pozostaną słabsze w krótkim terminie, natomiast rentowności obligacji długoterminowych mogą rosnąć, gdy w wycenach zostaną uwzględnione wyższe poziomy inflacji i mniejsza skala obniżek stóp.
Analitycy wskazali także, że nie widzą bezpośredniego zagrożenia dla swoich obecnych prognoz wzrostu PKB krajów regionu. (PAP Biznes)
tom/ osz/
