Mężczyźni popełniają samobójstwa częściej niż kobiety, małżeństwa najrzadziej zawiera się w lutym, rozwodnicy są coraz młodsi, a wieś coraz bardziej podobna do miast.
Główny Urząd Statystyczny opublikował „Atlas demograficzny Polski”. Obok nienapawających optymizmem prognoz demograficznych, wybraliśmy 11 interesujących wykresów.
Polska będzie się wyludniać
W latach 2000-2016 liczba mieszkańców 7 województw spadła, a 9 wzrosła. W pierwszym przypadku miały w tym udział zarówno ujemny przyrost naturalny, jak i saldo migracji. Natomiast wśród regionów, w których mieszkańców przybyło, w 4 przyrost naturalny przeważył nad wyjazdami.
Perspektywa na kolejne lata jest już wyraźnie gorsza – do 2040 r. spadnie liczba ludności aż 15 województw. Wyjątkiem ma być Mazowsze.
Małżeństwa...
Od 1980 r. stopniowo rośnie odsetek urodzeń pozamałżeńskich - 37 lat temu wynosił raptem 5 proc., teraz już co czwarte dziecko rodzi się poza małżeństwami. Prym wiodą województwa północne i zachodnie, mniejszy jest udział w Polsce wschodniej i południowo-wschodniej.
W danych o liczbie małżeństw widzimy wyraźny wzrost w latach 2007-09 – zarówno w liczbach bezwzględnych (ponad 250 tys. związków w 2008 r.), jak i liczbie na 1000 ludności. Przyczyn można szukać w poprawie koniunktury gospodarczej w tym okresie oraz czynnikach demograficznych (baby boom w latach 1975-85). Być może pozytywny wpływ miało również wprowadzenie rządowego wsparcia zakupu mieszkań przez małżeństwa – „Rodzina na swoim”. Dane GUS-u dają również możliwość porównania popularności małżeństw w miastach i na wsiach.
17 lat temu małżeństwa najczęściej zawierano we wrześniu, przed rokiem – w sierpniu. Wyraźnie wzrosła popularność okresu maj-sierpień, a zmalała – grudzień-kwiecień.
Nieznacznie wzrósł odsetek małżeństw, w których panna młoda była starsza.
... i rozwody w Polsce
W 2016 r. liczba rozwodów na 1000 ludności na wsi zbliża się do poziomu dla miast. Konwergencja zachodzi zarówno w wyniku zmian kulturowych, jak i stopniowej migracji ludności z miast do gmin wiejskich.
Wyraźnie zmieniła się także struktura wiekowa rozwodników – obecnie są to osoby wyraźnie młodsze niż jeszcze 17 lat temu. Ponadto, rozwódki są młodsze niż rozwodnicy, podczas gdy w 2000 r. struktura wiekowa była bardziej zbliżona.
Samobójstwa
W 2015 r. odsetek samobójstw na 10 tys. mieszkańców był niższy niż w 2010 i 2000 roku, choć pozostał wyższy niż na początku transformacji. Ponad pięciokrotnie częściej na skuteczne odebranie sobie życia decydowali się mężczyźni.
500+ napędza migrację
W statystykach migracji widzimy wyraźny wzrost liczby najmłodszych przybyłych do Polski w 2016 r. Dzieci w wieku do 15 lat stanowiły w ubiegłym roku ponad połowę imigrantów na pobyt stały. Dane pochodzą z rejestru PESEL i dotyczą zameldowań na pobyt stały. Przed laty polskim imigrantom nie zależało na zameldowaniu dzieci nad Wisłą. Zmieniło się to w 2016 r., gdy w życie wszedł program "Rodzina 500+". I od razu wykazały to statystyki.
Polska na tle Unii Europejskiej
Na koniec – porównanie prognoz demograficznych dla Polski i pozostałych krajów UE. Eksperci spodziewają się, że do 2040 r. procentowo najmocniej wzrośnie liczba mieszkańców Szwecji. W liczbach bezwzględnych dominuje Wielka Brytania, choć za ponad 20 lat członkiem Unii już raczej nie będzie. Tymczasem kraje wschodu i południa (z wyjątkiem Hiszpanii i Cypru) Wspólnoty mają się wyludniać.
MKa
