Czy umowa-zlecenie się opłaca? Minimalne wynagrodzenie i zmiany w przepisach

Umowa-zlecenie - obok umowy o pracę - jest najczęściej podpisywaną formą współpracy między pracodawcą a pracownikiem. Sprawdzamy, jakie najważniejsze jej aspekty powinien znać każdy pracownik zatrudniony na jej podstawie.

– Umowa-zlecenie jest powszechnie spotykaną formą zatrudnienia. Ma ona swoje wady i zalety, zwolenników i przeciwników. Warto również pamiętać, że nie zawsze możliwe jest zawarcie takiej formy umowy oraz przede wszystkim nie może ona stanowić zamiennika dla umowy o pracę. Każdorazowo dla wyboru formy zatrudnienia rozstrzygający będzie charakter czynności do wykonania – tłumaczy Artur Kornatowski, dyrektor wsparcia biznesu w agencji zatrudnienia Sanpro Interim BPO wchodzącej w skład grupy kapitałowej Impel.

Czy umowa-zlecenie się opłaca?
Czy umowa-zlecenie się opłaca?

Co musi zawierać umowa-zlecenie

Najważniejsze jest wskazanie w umowie-zleceniu stron umowy. W przypadku gdy podpisują ją osoby fizyczne, należy podać ich imiona i nazwiska, daty urodzenia, imiona rodziców, adres zamieszkania, numery dokumentów tożsamości (najczęściej jest to dowód osobisty) oraz numery PESEL. W sytuacji prowadzenia działalność gospodarczej, obok nazwisk należy podać również nazwę działalności wraz z numerem NIP (osoby takie powinny przedstawić odpis zaświadczenia z ewidencji działalności gospodarczej). Natomiast jeśli umowa jest zawierana pomiędzy spółkami, należy wskazać nazwę spółki, adres siedziby, numer wpisu do KRS oraz dane osoby uprawnionej do reprezentacji.

Kolejną istotną rzeczą, jaka powinna znaleźć się w umowie-zleceniu, jest opis zlecenia. Należy pamiętać, że im dokładniej zostanie opisany rodzaj czynności wykonywanej przez zleceniobiorcę, tym łatwiej będzie dochodzić roszczeń w razie ewentualnych sporów. Dodatkowo warto w umowie określić zakres współpracy między stronami oraz obowiązki zleceniobiorcy i zleceniodawcy, które regulują m.in. sytuację niedopełnienia umowy. Istotna jest również informacja o tym, jakie narzędzia czy materiały zostaną dostarczone do wykonania zlecenia będącego przedmiotem umowy.

Każda umowa musi wskazywać czas trwania zlecenia. W związku z tym powinna zawierać miejsce i datę jej zawarcia oraz termin zakończenia.

Dodatkowo strony ustalają wynagrodzenie za wykonanie zlecenie zawierające stawkę godzinową – wysokość oraz rodzaj, termin i formę płatności. Jeśli będzie ono przekazywane na konto bankowe, warto również wpisać w umowie jego numer. W celu obliczenia wynagrodzenia netto można skorzystać z kalkulatora wynagrodzeń netto-brutto.

Każda umowa w zależności od zakresu oraz jej przedmiotu może zawierać dodatkowe ustalenia, np. zakaz powierzania wykonywania dzieła przez osobę trzecią, zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego czy zapis informujący, że wszelkie zmiany w umowie wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Jeśli strony akceptują warunki, wówczas składają podpisy na umowie, która powinna zostać sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron.

Dodatkowo warto podkreślić, że Kodeks cywilny nie nakłada na strony umowy-zlecenia żadnych wymogów co do formy umowy. Oznacza to, że można ją zawrzeć nawet ustnie. Oczywiście dla własnego bezpieczeństwa najlepiej posiadać tego rodzaju umowę na piśmie. W razie sądowego dochodzenia roszczeń z tytułu zlecenia ma się w ręku silny dowód potwierdzający zawarcie umowy oraz określający postanowienia stron.

Ile wynosi minimalne wynagrodzenie na umowie-zleceniu?

Zgodnie ze zmianami obowiązującymi od stycznia 2017 r. przy umowie-zleceniu zastosowanie ma minimalna stawka godzinowa. Dotyczy ona zleceń zawieranych zarówno z osobami nieprowadzącymi działalności gospodarczej, jak i z przedsiębiorcami, o ile sami nie zatrudniają pracowników, ani też nie współpracują ze zleceniobiorcami. Przepisy nie odnoszą się jednak do wszystkich umów – nie obejmują np. tych, w których wynagrodzenie określono prowizyjnie, o ile zostaną spełnione dodatkowe warunki ustawowe.  

Nowelizacja zakłada, że wysokość wynagrodzenia zleceniobiorcy powinna być ustalona w umowie w taki sposób, aby za każdą godzinę wykonania zlecenia nie było ono niższe niż wysokość minimalnej stawki godzinowej tj. 13 zł brutto. Natomiast jeśli zlecenie zostanie przyjęte do wykonania wspólnie przez kilka osób, stawka minimalna odnosić się będzie do każdej z nich. Co istotne, przyjmujący zlecenie nie będzie mógł zrzec się prawa do wynagrodzenia w wysokości równej minimalnej stawce godzinowej ani przenieść prawa do tego wynagrodzenia na inną osobę. Wypłaty wynagrodzenia w kwocie wynikającej z wysokości minimalnej stawki godzinowej mają być dokonywane w formie pieniężnej. Ta część należności nie będzie więc mogła być zrealizowana poprzez świadczenie inne niż pieniężne (np. towary czy usługi oferowane przez zleceniodawcę). Nie wprowadzono jednak obowiązku realizowania całego wynagrodzenia w formie pieniężnej.

Mimo zmiany prawa i wprowadzenia stawki 13 złotych brutto za godzinę, sytuacja pracowników z umową-zleceniem nie poprawiła się znacznie. Pracodawcy, aby nie płacić więcej, uciekają się często do nieuczciwych ruchów. Wprawdzie muszą wypłacać ustawową stawkę, ale zmniejszają liczbę godzin pracy, aby koszt zatrudnienia nie wzrósł. Słyszeliśmy o pracownikach obsługi, którzy są zatrudniani w mniejszym wymiarze, ale tak naprawdę w miejscu pracy są taki sam czas jak wcześniej. Mają zarządzoną przerwę w pracy, na przykład trzygodzinną. Wtedy zleceniodawca ma taki sam koszt pracy, a zleceniobiorca tak naprawdę cały czas pozostaje w gotowości. Oczywiście jest to nieuczciwe, ale w kwestii prawnej wszystko się zgadza – informuje Karolina Warzecha, Temporary Team Leader Grafton Recruitment Polska.

Wprowadzenie minimalnej stawki nie jest jedyną zmianą. Od zleceniodawcy wymaga się, aby umowa zawierała informacje o wynagrodzeniu w przeliczeniu na stawkę godzinową. Dodatkowo w umowie musi być zawarta liczba godzin zamówionych u zleceniobiorcy oraz sposób dokumentacji wykonanych czynności w formie zestawienia czasu wykonanych czynności. A zatem w przypadku każdej umowy-zlecenia pracodawcy powinni dysponować dokumentem wskazującym dokładną liczbę godzin realizowania danego zlecenia. Zalecane jest prowadzenie odrębnej ewidencji, dzięki której będzie możliwe podzielenie kwoty miesięcznego wynagrodzenia przez wynikającą z ewidencji liczbę godzin pracy, co w efekcie wskaże faktyczną stawkę godzinową. Dodatkowo dokumentację związaną z potwierdzaniem liczby godzin wykonania umowy należy przechowywać przez 3 lata od dnia, w którym wynagrodzenie za daną umowę stało się wymagalne.

Obowiązkowe składki w umowie-zleceniu. Kto płaci ZUS?

Osoby wykonujące pracę na podstawie umowy-zlecenia są objęte obowiązkowym ubezpieczeniem emerytalnym, rentowym oraz ubezpieczeniem zdrowotnym (umożliwiającym dostęp do podstawowej opieki medycznej – zarówno ambulatoryjnej, jak i szpitalnej) od dnia oznaczonego w umowie jako dzień jej rozpoczęcia do dnia jej wygaśnięcia bądź rozwiązania. W przypadku, gdy zlecenie jest wykonywane w siedzibie firmy lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę, pracownik jest dodatkowo objęty ubezpieczeniem wypadkowym.

Natomiast ubezpieczenie chorobowe, które służy ochronie pracowników przed utratą dochodów z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, ciążą i porodem lub chorobą dziecka – jest dobrowolne. Oznacza to, że zleceniobiorca, który chce zostać nim objęty, składa pisemny wniosek do zleceniodawcy, ten następnie rejestruje pracownika w ZUS. Ubezpieczenie następuje od dnia wskazanego we wniosku zleceniobiorcy, o ile zgłoszenie do obowiązkowego ubezpieczenia emerytalnego oraz rentowego zostanie złożone w terminie określonym w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych tj. w terminie 7 dni od rozpoczęcia wykonywania umowy-zlecenie. W pozostałych przypadkach objęcie ubezpieczeniem chorobowym następuje od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym został on złożony. Warto również zwrócić uwagę, że ubezpieczenie chorobowe jest odciągane od wynagrodzenia brutto, dlatego wypływa na zmniejszenie wypłacanej pracownikowi pensji netto.

Składki w umowie-zleceniu

Ubezpieczenie

Umowa-zlecenie

Ubezpieczenie społeczne

Obowiązkowo, jeżeli stanowi jedyny tytuł do ubezpieczenia

Ubezpieczenie zdrowotne

Obowiązkowo, jeżeli stanowi jedyny tytuł do ubezpieczenia

Ubezpieczenie chorobowe

Dobrowolnie (zleceniobiorca musi złożyć stosowny wniosek)

Ubezpieczenie wypadkowe

Jeśli zlecenie wykonywane jest w siedzibie firmy lub miejscu prowadzenia działalności przez zleceniodawcę

Źródło:  Bankier.pl

Umowa-zlecenie jednak nie zawsze jest jedyną zawieraną umową, która upoważnia do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych. Osoba zatrudniona na jej podstawie może jednocześnie pozostawać w stosunku pracy, wykonywać drugą umowę-zlecenie czy prowadzić pozarolniczą działalność gospodarczą. Ponadto umowa-zlecenie może być wykonywana również przez osoby, które mają ustalone prawo do renty, emerytury czy posiadają status studenta lub ucznia. Zleceniobiorcy posiadający status ucznia/studenta mogą liczyć na większy zysk, ponieważ są zwolnieni z ubezpieczeń społecznych oraz zdrowotnego. Osoby powyżej 18. roku życia, które nadal kontynuują naukę, są objęte ubezpieczeniem zdrowotnym. Zgodnie z przepisami powszechne ubezpieczenie zdrowotne obejmuje, oprócz ubezpieczonego, także członków jego rodziny.

W sytuacji gdy zleceniobiorca posiada kilka umów-zleceń, podlega on obligatoryjnemu ubezpieczeniu społecznemu z każdej z nich, jeśli łącznie nie osiąga w danym miesiącu przychodu (podlegającemu składkom emerytalnym i rentowym) w kwocie minimalnego wynagrodzenia za pracę. Dopiero po osiągnięciu poziomu 2000 zł brutto z kolejnych umów ma opłacaną obowiązkowo wyłącznie składkę zdrowotną. Należy jednak podkreślić, że ustalania łącznej podstawy wymiaru składek w celu rozstrzygnięcia obowiązku ubezpieczeń emerytalnego i rentowych należy dokonywać dla każdego miesiąca odrębnie.

Ubezpieczenia społeczne przy umowie-zleceniu

Umowa-zlecenie jako jedyny tytuł do ubezpieczeń

Zleceniobiorca podlega z tytułu umowy obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym. Składka chorobowa ma charakter dobrowolny.

Kilka umów-zleceń

Jeśli zleceniobiorca, który spełnia warunki do podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu, ma zawartą jedną lub kilka umów-zleceń z różnymi podmiotami, podlega obowiązkowo ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu z umowy, która podpisana została najwcześniej. Na swój wniosek może być objęty dobrowolnym ubezpieczeniem emerytalnym i rentowym z wybranych przez siebie pozostałych umów. Zasada ta dotyczy wyłącznie sytuacji, w której zleceniobiorca wykonuje czynności na podstawie innych umów-zlecenie dla innych podmiotów lub kolejnych umów-zleceń w ramach jednego podmiotu dotyczących odmiennych czynności. Jeżeli w ramach jednej firmy zostanie podpisanych ze zleceniobiorcą kilka umów-zleceń pokrywających się zakresem czynności, to taka osoba podlega ubezpieczeniom tak samo ze wszystkich umów-zlecenie.

Umowa-zlecenie z uczniem lub studentem

Uczniowie i studenci do ukończenia 26 roku życia nie są objęci ubezpieczeniami w ZUS z tytułu umowy-zlecenie.

Umowa-zlecenie z osobą zatrudnioną u innego pracodawcy

Jeśli zleceniobiorca w czasie trwania umowy-zlecenia ma podpisaną umowę o pracę z innym pracodawcą, z której osiąga co najmniej minimalne wynagrodzenie, wówczas z tytułu umowy-zlecenia będzie podlegał obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu. Zleceniobiorca może podlegać również dobrowolnemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. Jeśli natomiast z tytułu umowy o pracę nie osiąga minimalnego wynagrodzenia w przeliczeniu na miesiąc, wówczas z tytułu umowy-zlecenie będzie podlegał ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu obowiązkowo. Może również się wówczas zgłosić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego.

Umowa-zlecenie z emerytem lub rencistą

Osoba mająca ustalone prawo do emerytury lub renty, dla której umowa zlecenie jest jedynym tytułem do ubezpieczeń, będzie podległa z tytułu tej umowy obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu. Składka chorobowa jest dobrowolna.

Umowa-zlecenie z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą

Jeśli umowa zlecenie wykonywana jest w ramach prowadzonej działalności gospodarczej (przedmiot umowy pokrywa się z przedmiotem działalności) oraz dla celów podatkowych przychód z umowy-zlecenia traktowany jest jako przychód z działalności gospodarczej, taki zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym z tytułu umowy-zlecenia. Jeśli natomiast czynności wykonywane w ramach umowy-zlecenia zostałyby uznane przez organ podatkowy za odrębne źródło przychodów tj. nie byłyby przychodem z działalności gospodarczej, wówczas nastąpiłby zbieg tytułów do ubezpieczeń.

Gdy umowa-zlecenie nie jest wykonywana w ramach działalności gospodarczej, zleceniobiorca podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu obowiązkowo z działalności gospodarczej, jeżeli podstawa wymiaru składek z umowy-zlecenia jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących działalność gospodarczą. Zleceniobiorca może wówczas zgłosić się do ubezpieczenia emerytalnego i rentowego dobrowolnie z tytułu umowy-zlecenia. Natomiast w przypadku, gdy podstawa wymiaru składek z umowy-zlecenia jest równa lub wyższa od najniżej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, taka osoba podlega ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu obowiązkowo z tego tytułu, który powstał wcześniej. Z drugiego tytułu może podlegać tym ubezpieczeniom dobrowolnie. Może również zmienić tytuł do ubezpieczeń.

Umowa-zlecenie z osobą prowadzącą pozarolniczą działalność gospodarczą oraz posiadającą prawo do emerytury i renty

Jeśli umowa-zlecenie wykonywana jest w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, a jednocześnie zleceniobiorca posiada prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, zarówno wykonywanie umowy-zlecenia, jak i prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej jest dla niej obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń emerytalnego oraz rentowego. Od dnia ustalenia prawa do emerytury, obowiązkowe będzie jedynie ubezpieczenie społeczne z tytułu wykonywania umowy-zlecenia. Z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegać będzie dobrowolnie.

Gdy podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z umowy-zlecenia jest niższa od obowiązującej najniższej  podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, do czasu ustalenia prawa do emerytury, osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej, dobrowolnie z tytułu wykonywania umowy-zlecenia. Od dnia, gdy ustalone zostanie prawo do emerytury, obowiązkowe będą jedynie ubezpieczenia społeczne z tytułu wykonywania umowy-zlecenia. Z tytułu prowadzenia działalności ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegać wówczas będzie dobrowolnie. Natomiast w przypadku, gdy podstawa wymiaru składek z umowy-zlecenia jest równa lub wyższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą, taka osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom społecznym z wybranego  tytułu (bądź z umowy-zlecenia bądź z działalności zawodowej), a dobrowolnie z drugiego. Od dnia kiedy ustalone zostanie prawo do emerytury obowiązkowe będą ubezpieczenia społeczne z tytułu wykonywania umowy-zlecenia. Z tytułu wykonywania działalności gospodarczej, ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegać będzie dobrowolnie.

Umowa-zlecenie z osobą przebywającą na urlopie wychowawczym

Osoby przebywające na urlopach wychowawczych podlegają  obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, jeżeli nie mają ustalonego prawa do emerytury lub renty i nie mają innych tytułów rodzących obowiązek ubezpieczeń społecznych. Innym tytułem rodzącym obowiązek ubezpieczeń społecznych jest wykonywanie pracy na podstawie umowy-zlecenia. Osoby, które przebywają na urlopie wychowawczym i jednocześnie wykonują umowę-zlecenie, obowiązkowo podlegają ubezpieczeniom społecznym z tytułu umowy, natomiast nie podlegają tym ubezpieczeniom z tytułu przebywania na urlopie wychowawczym. Nie ma znaczenia, czy umowa-zlecenie została zawarta z własnym pracodawcą, czy też z innym podmiotem.

Źródło: Bankier.pl, na podstawie opracowania ZUS 2017 r.: Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym i ubezpieczeniu zdrowotnemu oraz ustalania podstawy wymiaru składek dla osób wykonujących pracę na podstawie umów cywilnoprawnych

Czytaj dalej: Umowa-zlecenie a zasiłek macierzyński »

Źródło:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
1 0 dagmaradobosz

Opłaca się czasem, ale warto przeczytać bo to wartościowe rady. Impel to spora grupa i ma doświadczenie w tej sprawie.

! Odpowiedz
3 1 ~Hiob

Czyli w Bobaju jest lepiej. Bo tam nie ma składek. Nie licząc bakszyszu

! Odpowiedz
6 13 ~ecce

Polska i Hiszpania w ogonie Europy- najwięcej umów śmieciowych!!!
Tylko,że Hiszpanie mogą popracować kilka miesięcy i przez resztę roku żyć dostatnio np.podróżować!

! Odpowiedz
10 15 obywatelrp1980

Problem w przypadku umowy pracy to głównie ogromne daniny na państwo. Gdyby ta umowa była w mniejszym stopniu oskładkowana to byłaby chętniej wykorzystywana.
http://independenttrader.pl/przerosniete-panstwo-gwarancja-problemow.html
Niestety państwo nie chce ułatwić zadania, bo biurwa musi mieć pieniądze na realizację swoich "projektów" i marnowanie kasy podatników.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 0 dagmaradobosz

Nie zawsze taka umowa to problem. Dla mnie jest ok zwłaszcza że na kilku robię. Wiele prawdy w artykule takie kompendium wiedzy.

! Odpowiedz

Kalkulator płacowy

Oblicz wysokość pensji netto, należne składki oraz podatek.

Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl