Marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty ma pełną ochronę kontrwywiadowczą – powiedział PAP po posiedzeniu sejmowej Komisji ds. Służb Specjalnych Marek Biernacki (PSL-TD). Krzysztof Tuduj (Konfederacja) oczekiwał rozmowy o kontaktach Czarzastego, a tej nie było.
Biernacki powiedział PAP, że w środę ponownie wybrano go na przewodniczącego komisji. Nowymi zastępcami przewodniczącego zostali Zbigniew Hoffmann (PiS) i Mirosław Suchoń (Centrum).
Podczas posiedzenia komisja zapoznała się z informacją ministra koordynatora służb specjalnych i szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego na temat zasad osłony kontrwywiadowczej oraz trybu dostępu do informacji niejawnych prezydenta, premiera oraz prezydiów Sejmu i Senatu.
– Rozmawialiśmy o tym, czy cztery osoby w państwie – prezydent, premier i marszałkowie obu izb – w obecnych ramach prawnych mają, czy nie mają obowiązku poddać się procedurze uzyskiwania dostępu do informacji niejawnych – powiedział PAP Biernacki.
Dodał, że przepisy te zostały przedstawione członkom komisji. Przedstawione zostały też wady tych rozwiązań.
– Chodzi tu o ustawę o ochronie informacji, chodzi o osłonę kontrwywiadowczą organów konstytucyjnych – dodał.
Według niego „jest szereg problemów, nad którymi trzeba się pochylić, by to doprecyzować, ale do tego potrzebny jest konsensus wszystkich ugrupowań”.
– Mówiąc o konkretnym przypadku obecnego marszałka Sejmu, minister koordynator służb specjalnych Tomasz Siemoniak wyraźnie nam powiedział, że pan Włodzimierz Czarzasty jest otoczony ochroną kontrwywiadowczą. SOP i służby działają, nie ma tu zagrożenia dla państwa, nie ma niebezpieczeństwa i nie ma tutaj właśnie żadnych powiązań ze służbami rosyjskimi – podkreślił.
Zapytany o sytuację, w której te cztery osoby w państwie składałyby dokumenty, przechodziły procedurę sprawdzającą i były do nich dopuszczane lub nie, powiedział, że to rodziłoby sytuację, w której de facto o obsadzie tych najważniejszych stanowisk decydują służby.
– Gdyby służby decydowały o tym i dopuszczały do tajemnic, a byłby to warunek sprawowania urzędu, to byłoby proste niebezpieczeństwo: ten, kto ma służby, może władać w kraju – stwierdził. – Dlatego moje zdanie jest takie, że trzeba być tu ostrożnym – dodał.
Rozważano też kwestię, czy posłowie, członkowie komisji ds. służb specjalnych, bez dopuszczenia do tajemnic ściśle tajnych mogą pracować, czy nie.
– Z jednej strony wydaje się, że taki poziom dopuszczeń powinni mieć, ale z drugiej jest też prawo opozycji, by w pracach komisji uczestniczyć. Oni mogą uważać, że to nie służby – poprzez wydawanie dopuszczeń – powinny decydować, kto dane ugrupowanie w tej komisji reprezentuje, tylko ta opozycyjna partia – mówił.
Dodał, że może trzeba się też zastanowić, czy np. członkowie komisji obrony narodowej nie powinni mieć dopuszczenia, czy wszyscy nie powinni przejść procedury dopuszczenia do informacji ściśle tajnych, bo ta komisja jednak również operuje na materiałach wrażliwych i często objętych tajemnicami.
Komisja rozmawiała też o grupie osób, które stykają się z tajemnicami, a nie przechodzą procedury uzyskiwania dostępu. Są nimi m.in. sędziowie.
– Oni też nie podlegają ustawie o ochronie informacji niejawnych, a przecież mają dostęp do takich informacji, wydają zgody na podsłuchy, wydają zgody na pracę operacyjną, mają też materiał wrażliwy w aktach niektórych spraw, bo nie wszystkie materiały w postępowaniach są jawne. To jest też kolejny problem, ponieważ sędziowie tych procedur nie chcą. Są niezawiśli, uważają, że o tym, czy oni są sędziami, nie będą decydowały służby – relacjonował.
Według Biernackiego debata wskazuje, jak trudny i bardzo złożony jest to problem.
– To jeden z tych elementów, który powinien zostać w przyszłości jasno rozwiązany, bo na pewno pisana kilkanaście lat temu ustawa o ochronie informacji niejawnych wymaga nowelizacji, poprawienia tego systemu, by był on bardziej przejrzysty i jasny – stwierdził.
W ocenie Biernackiego takie podejście to m.in. wynik braku zaufania do służb specjalnych ze strony polityków, choć nie tylko ich, „ale też chyba przeceniania roli służb, uznania ich za wszechmocne”.
Jego zdaniem jest wiele elementów do rozważenia i komisja do tego tematu będzie na pewno wracać, a rząd powinien spróbować uporządkować te sprawy, bo system, który funkcjonuje, „nie do końca dorasta do wyzwań, do rzeczywistości”.
– Zwłaszcza przy osłonie kontrwywiadowczej osób. Ona jest, jest prowadzona i skuteczna, ale nie jest zapisana wprost. Co prawda wynika z innych przepisów, ale można powiedzieć, że te zasady, które są, zostały wytworzone przez praktykę, a nie przez ściśle określone prawo i to wymaga na pewno dookreślenia.
Zapewnił, że komisja może wesprzeć takie prace. Eksperci też pewnie będą wspomagać prace rządu, ale to proces długofalowy i wymaga zgody politycznej.
– Jeżeli w tym roku nie wypracujemy jakichś procedur, które będzie można przyjąć, to na pewno trzeba będzie poczekać z tym do następnej kadencji. W roku wyborczym takich rzeczy się nie realizuje, jednak taki materiał można przygotować – ocenił.
Dotychczasowy wiceprzewodniczący komisji Krzysztof Tuduj (Konfederacja) powiedział PAP, że komisja omówiła ogólnie sprawę dostępu najważniejszych osób w państwie do informacji niejawnych, jednak jest rozczarowany, bo oczekiwał rozmowy na temat kontaktów marszałka Czarzastego.
W jego ocenie podczas środowego posiedzenia komisji dotyczącego osłony kontrwywiadowczej najważniejszych osób w państwie „odbyła się dobra, merytoryczna dyskusja” na ten temat.
– Sprawa znalazła się jednak na posiedzeniu komisji z uwagi na niedawne informacje pojawiające się publicznie na temat osób, z którymi dłuższy niż okazjonalny kontakt miał obecny marszałek Sejmu Włodzimierz Czarzasty. Szczegółowych informacji w tej kwestii ani minister koordynator, ani przedstawiciele służb komisji nie przedstawili – ocenił.
– Mamy w przestrzeni publicznej nazwiska, mamy domysły i cała historia nie polega na tym, żeby tutaj grzebać w życiorysie marszałka, tylko żeby mieć informację co do tego, jak faktycznie wygląda sprawa instytucji i osób, które są w przestrzeni publicznej polskiej, mówiąc ściśle, oskarżone o to, że są aktywami obcych służb wywiadowczych – powiedział PAP Tuduj.
Dodał, że wyszedł z tej komisji, nie uzyskawszy takiej informacji. Zaznaczył, że wszystkie trudne sprawy, które trafiły do komisji, były zawsze bardzo dobrze wyjaśniane i omawiane podczas posiedzeń.
– W tym przypadku temat nie jest kompletny – ocenił.
Wcześniej komisji przewodniczył Kazimierz Plocke (KO), a wiceprzewodniczącymi byli Tuduj i Zbigniew Konwiński (KO). Obok nich i nowego prezydium – Biernackiego, Hoffmanna i Suchonia – w pracach siedmioosobowej komisji bierze udział Dariusz Wieczorek (Lewica). (PAP)
ago/ joz/
