Eksperci w dziedzinie psychologii zaprezentowali w środę rady dla twórców mówiących o psychologii w internecie. Wśród 10 proponowanych zasad są m.in. zalecenia, aby nie stawiać diagnoz przez internet, aktualizować wiedzę i tłumaczyć odbiorcom, „skąd wiemy to, co wiemy”.
Propozycję wprowadzenia standardów w komunikacji psychologii przedstawiono w Centrum Prasowym PAP podczas konferencji prasowej zapowiadającej kongres oraz festiwal psychologiczny Re_Mind. To wydarzenie - które odbędzie się w dniach 22–24 czerwca br. we Wrocławiu - łączyć ma psychologię, naukę, biznes, kulturę i debatę o najważniejszych wyzwaniach współczesnego świata.
Dziesięć zasad twórcy cyfrowego mówiącego o psychologii w internecie obejmuje zalecenia takie jak:
- nie upraszczaj ponad miarę;
- opieraj się na dowodach;
- nie traktuj pojedynczego badania jak prawdy objawionej;
- odróżniaj fakty od interpretacji;
- nie diagnozuj przez internet;
- pokazuj ograniczenia wiedzy psychologicznej;
- nie wzmacniaj pseudonauki;
- szanuj odbiorcę,
- nie manipuluj emocjami; tłumacz, skąd wiemy to, co wiemy;
- aktualizuj swoją wiedzę.
Psycholog prof. Tomasz Grzyb z Uniwersytetu SWPS w rozmowie z PAP ocenił, że często spotyka się w sieci z naruszaniem tych standardów. Jako przykład podał opisywanie badań naukowych z nastawieniem na sensację.
Profesor podkreślił, że psychologia opiera się na aparacie naukowym i obliczeniach statystycznych, a nieuzasadnione uproszczenie złożonych zagadnień fałszuje rzeczywistość.
- Psychologia jest nauką, a nie sztuką. Ale z całą pewnością sztuką jest sensowne mówienie o psychologii – ocenił.
Uczestnicząca w debacie psycholożka Joanna Flis zwróciła uwagę, że celem psychoedukacji w zakresie zdrowia psychicznego nie jest dawanie odbiorcy złudzenia, że wiedza ta opisuje coś prostego. Jej zdaniem nadmierne upraszczanie problemów czy kryzysów rozwojowych w internecie może przynosić skutki odwrotne do zamierzonych, m.in. może zmniejszać prawdopodobieństwo, że osoba w kryzysie sięgnie po profesjonalne wsparcie specjalisty. Dodała, że osoby w kryzysie psychicznym mają ograniczoną zdolność krytycznego myślenia i nie jest wykluczone, że pomylą autorytet eksperta z internetowymi zasięgami twórcy.
Reprezentująca portal Nauka w Polsce Anna Ślązak zwróciła uwagę na problem języka, jakim posługują się badacze w komunikacji naukowej. Oceniła, że jeśli przekaz płynący od naukowców jest niezrozumiały dla odbiorców, powstaje luka. Jej zdaniem warto, aby lukę tę zagospodarowały rzetelne, pisane przystępnym językiem treści popularnonaukowe. Jeśli takich treści nie będzie – lukę szybko wypełnią internetowe treści pseudonaukowe.
Ogłoszenie dekalogu stanowi element przygotowań do międzynarodowego kongresu i festiwalu psychologicznego Re_Mind. Rektor Uniwersytetu SWPS prof. Roman Cieślak zwrócił uwagę, że kongres Re_Mind ma być odpowiedzią na rozdwojenie, które zaobserwowano w społeczeństwie. - Z jednej strony to bardzo duże, rosnące zapotrzebowanie na wiedzę, kompetencje psychologiczne, a z drugiej strony brak dostarczania tej wiedzy w sposób efektywny – wskazał rektor.
Organizatorzy zaplanowali udział ponad 200 panelistów, w tym około 60 gości z zagranicy. Podczas 14 ścieżek tematycznych zostaną zaprezentowane raporty badawcze opracowane wspólnie z instytucjami publicznymi, ministerstwami i organizacjami pozarządowymi, co ma pomóc w kształtowaniu przyszłych polityk publicznych.
Inicjatorem i organizatorem wydarzenia jest Uniwersytet SWPS, a współorganizatorami są Miasto Wrocław i Telewizja Polska.
Polska Agencja Prasowa i serwis Nauka w Polsce są patronami medialnymi kongresu. (PAP)
lt/ zan/ bar/
