Piasek na potrzeby hut szkła kopano pod Tomaszowem Mazowieckim już w końcu XVIII w. Po tamtej eksploatacji pozostały Groty Nagórzyckie zwane także Grotami Madejowymi (legendarna siedziba zbója Madeja). Do wyrobisk z centrum Tomaszowa należy jechać ul. Jana Pawła II w kierunku na Nagórzyce. Wejścia do grot znajdują się za lasem, u stóp wzgórza po prawej stronie drogi.
Dokładnie po drugiej stronie doliny Pilicy, pod Smardzewicami, piaski kwarcowe od ponad 80 lat wydobywane są w kopalni "Biała Góra". Złoże uchodzi za największe w Europie. Jest wieku kredowego, powstało ok. 120 mln lat temu. Piasek zawiera ok. 98% czystego kwarcu (SiO2). Jest doskonałym surowcem dla przemysłu szklarskiego, używa się go także do przygotowywania form odlewniczych.
Aby zobaczyć, jak wygląda kopalnia "Biała Góra", wystarczy zatrzymać się przy drodze Smardzewice - Tomaszów w okolicy bocznicy kolejowej. Po obu stronach prowadzona jest eksploatacja. Biel piasków olśniewa. W ścianach odstrzeliwane są ładunki wybuchowe, na dnie wyrobisk uwijają się potężne ładowarki i ciężarówki. Starsze wyrobiska wypełnia woda.
Zdjęcia: I. Jóźwik
