Blisko 60 proc. wpływów z podatku dochodowego od osób fizycznych w Polsce pochodzi od osób, które nie mają na utrzymaniu dzieci poniżej 18. roku życia. Choć polityka podatkowa wspiera rodziny poprzez ulgi i wspólne rozliczenia, to właśnie osoby bez dzieci na utrzymaniu są dziś głównym filarem systemu PIT, wynika z danych Ministerstwa Finansów.
Zestawienie opracowane przez Ministerstwo Finansów przedstawia wysokość należnego podatku PIT dla poszczególnych grup podatników, uwzględniając liczbę dzieci oraz płeć podatnika. Dane dotyczące liczby dzieci i cech demograficznych zostały przypisane na podstawie rejestru PESEL – w odniesieniu do rodzin biologicznych oraz danych demograficznych osób fizycznych. Wynika z nich, że blisko 60 proc. wpływ z PIT uiszczają podatnicy nieposiadający dzieci na utrzymaniu.
Jak podaje resort, liczba dzieci obejmuje te, które do 31 grudnia 2023 roku nie ukończyły 18. roku życia i zostały przypisane rodzicom na podstawie informacji o rodzicu. Dane odzwierciedlają roczne rozliczenia podatkowe, czyli uwzględniają zarówno wspólne opodatkowanie dochodów małżonków, jak i zwroty wynikające z ulgi na dzieci. W przypadku podatników rozliczających się wspólnie podatek należny został uśredniony na poziomie deklaracji - łączny podatek z deklaracji został podzielony na pół i przypisany każdemu z małżonków po równo. Ministerstwo uwzględniło w danych podatników rozliczających się według następujących form opodatkowania:
- na zasadach ogólnych z zastosowaniem skali podatkowej,
- według 19 proc. stawki podatku od dochodów z działalności gospodarczej (tzw. podatek liniowy – formularz PIT-36L),
- według 19 proc. stawki podatku od dochodów z odpłatnego zbycia papierów wartościowych (formularz PIT-38),
- w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
- w formie karty podatkowej.
Dane pochodzą z indywidualnych z zeznań podatkowych złożonych za 2023 rok, wynika z odpowiedzi na interpelację nr 9265 w sprawie ustalenia ile konkretnie wynoszą dochody budżetu państwa z podatku PIT w zależności od liczby dzieci.
Połowa rodzin w Polsce funkcjonuje w modelu "2+1"
Jednocześnie dane przedstawione przez Ministerstwo Finansów warto zestawić ze strukturą polskich rodzin. Z Narodowego Spisu Powszechnego wynika, że w Polsce w 2021 roku mieszkało ponad 10,6 mln rodzin, z czego niemal 7,8 mln to rodziny z dziećmi. Ponad połowa (54,1 proc.) ze wszystkich rodzin posiadających dzieci to gospodarstwa domowe z jednym dzieckiem – tzw. model „2+1”. W ujęciu liczbowym oznacza to prawie 4,22 mln rodzin w tym układzie. W miastach ich udział był jeszcze wyższy i sięgnął 59,1 proc., podczas gdy na wsi – 47,2 proc. To wyraźnie pokazuje, że model jedno- lub dwudzieciowy jest nadal najbardziej powszechny, zwłaszcza w obszarach miejskich.
|
Struktura rodzin w Polsce w 2021 |
|||
|---|---|---|---|
|
Rodziny z dziećmi |
Ogółem |
Miasta |
Wieś |
|
z 1 dzieckiem |
4 219 462 (54,1%) |
2 671 043 (59,1%) |
1 548 419 (47,2%) |
|
z 2 dzieci |
2 745 855 (35,2%) |
1 497 551 (33,1%) |
1 248 284 (38,1%) |
|
z 3 dzieci |
647 883 (8,3%) |
283 731 (6,3%) |
364 152 (11,1%) |
|
z 4 i więcej dzieci |
182 851 (2,3%) |
66 563 (1,5%) |
116 288 (3,5%) |
|
Źródło: GUS "Rodziny w Polsce w świetle wyników NSP 2021" |
|||
Rodziny z dwójką dzieci stanowiły 35,2 proc. ogółu – to drugi najczęstszy model, z nieco większym udziałem na wsi (38,1 proc.) niż w miastach (33,1 proc.), wynika z danych GUS. Rodzin z trójką dzieci było 8,3 proc., a z czwórką i więcej – tylko 2,3 proc. Warto jednak zauważyć, że większe rodziny były częstsze na wsi – np. rodziny z trójką dzieci to 11,1 proc. wszystkich rodzin wiejskich, a z co najmniej czwórką dzieci – 3,5 proc. (w miastach tylko 1,5 proc.).
Przeczytaj także
Zatem niższy wpływ podatku PIT z wielodzietnych gospodarstw domowych wynika przede wszystkim z dominującej w Polsce struktury rodzin – zdecydowaną większość stanowią bowiem rodziny z jednym lub dwójką dzieci.
