Prezydencki minister Marcin Przydacz ocenił we wtorek, że to premier Donald Tusk blokuje rozwiązanie sporu o nominacje ambasadorskie. Zaapelował o bezpośrednią rozmowę premiera z prezydentem Karolem Nawrockim w tej sprawie.


Podczas konferencji prasowej w Pałacu Prezydenckim Przydacz ocenił, że mamy w Polsce do czynienia z kryzysem w służbie zagranicznej. Jak mówił, od lat 90. w Polsce „utarta została praktyka nieformalnych konsultacji, nieformalnych rozmów pomiędzy jedną a drugą stroną polskiej egzekutywy przed jakimkolwiek formalnym procedowaniem”, tak, aby - jak powiedział - „finalnie proces już formalnego procedowania mógł odbywać się bez przeszkód”.
Ciałem mającym za zadanie wypracowywanie porozumień ws. nominacji ambasadorskich jest - jak zaznaczył - powołany w 2021 r. Konwent Służby Zagranicznej, którym są przedstawiciele prezydenta, premiera, szefa MSZ oraz szef służby zagranicznej. Obrady konwentu są niejawne.
Prezydencki minister podkreślił, że Konwent przez lata podejmował decyzje jednomyślnie, a obecnie zmianę procedury - tj. głosowanie większościowe - forsuje szef MSZ Radosław Sikorski.
- Dlaczego? (...) Dlatego, że rząd ma trzech przedstawicieli, a Kancelaria Prezydenta jednego. Wprowadzenie głosowania większościowego powoduje, że zawsze przedstawiciel Kancelarii Prezydenta może zostać przegłosowany, ale nie gwarantuje to w żaden sposób zgody, bo zgoda opiera się w tym wypadku przede wszystkim o jednomyślność - zaznaczył.
Przydacz dodał, że zmiana w sposobie podejmowania decyzji przez Konwent - z decyzji jednomyślnej na większościową - spowodowała „gigantyczny kryzys”. - Bowiem bez jakiegokolwiek uprawnienia wynikającego z konkretnych przepisów czy bez uprawnienia wynikającego z konkretnej praktyki, a wręcz łamiąc tę praktykę, minister spraw zagranicznych próbuje wprowadzić przez fakty dokonane swoje kandydatury, nie licząc się z przepisami konstytucji, które mówią wprost, że to prezydent powołuje i odwołuje pełnomocnych przedstawicieli państwa polskiego za granicą i przy organizacjach międzynarodowych - zaznaczył szef BPM.
Jego zdaniem początkiem kryzysu ws. ambasadorów była decyzja ministra Sikorskiego z marca 2024 r. o zakończeniu misji przez ponad 50 ambasadorów oraz o wycofaniu kilkunastu kandydatur zgłoszonych do akceptacji przez poprzednie kierownictwo resortu. W rezultacie - jak mówił - Polskę w ponad 100 placówkach dyplomatycznych reprezentuje jedynie 32 „pełnoprawnych ambasadorów”, a pozostałe ambasady nie są kierowane przez ambasadorów.
Prezydencki minister powiedział także, że „36 polskich dyplomatów, w dużej mierze profesjonalnych dyplomatów (...), oczekuje na decyzję MSZ ws. powrotu do sprawowanego urzędu w kraju urzędowania”.
Jego zdaniem „wystarczy tym 36 ambasadorom pozwolić wrócić do swojego kraju” (urzędowania). - Oni są nadal ambasadorami, nadal mają akt powołania przez prezydenta Rzeczypospolitej, mają zgodę danego państwa urzędowania do objęcia takiej funkcji. Tylko i wyłącznie decyzją ministra spraw zagranicznych nie mogą pełnić swojej funkcji, są niejako siłowo zawróceni do Polski, do Warszawy - dodał.
W ocenie Przydacza Karol Nawrocki od początku swojej prezydentury podejmuje próby wyjścia z impasu w tej sprawie i znalezienia porozumienia. Podkreślił, że w tym roku zostało nawet wypracowane porozumienie między MSZ i Kancelarią Prezydenta, ale zablokował je premier. - Nie chciał tego pan premier Donald Tusk. Chce kontynuacji kryzysu, chce wojny politycznej, chce ciągłego obwiniania swoich konkurentów politycznych o ten kryzys - mówił
Dodał, że w dalszym ciągu jest możliwe osiągnięcie porozumienia ws. ambasadorów, ale w tej sprawie rozmowy powinny być prowadzone nie z szefem MSZ, a z premierem, bo to on jest osobą decyzyjną. - To on jest dzisiaj czynnikiem blokującym porozumienie w zakresie ambasadorów - powiedział.
Szef BPM zaapelował o porozumienie w sprawie ambasadorów, które - jak zaznaczył - musi zostać osiągnięte poprzez bezpośrednią rozmowę prezydenta z premierem.
Spór na linii MSZ-prezydent dotyczący nominacji ambasadorskich trwa od ponad dwóch lat. W marcu 2024 r. minister Sikorski zdecydował, że ponad 50 ambasadorów zakończy misję, a kilkanaście kandydatur - zgłoszonych do akceptacji przez poprzednie kierownictwo resortu - zostanie wycofanych. Ówczesny prezydent Andrzej Duda podkreślał, że „nie da się żadnego ambasadora polskiego powołać ani odwołać bez podpisu prezydenta”.
Na miejsce ambasadorów, którzy opuścili placówki, ale nie zostali wówczas formalnie odwołani przez prezydenta, trafili wskazani przez MSZ dyplomaci nieposiadający statusu ambasadorów; są to szefowie placówek w randze charge d'affaires.
Po objęciu prezydentury przez Karola Nawrockiego spór dotyczący nominacji ambasadorskich nie został rozwiązany.
Na początku września prezydent Nawrocki powiedział, że „było bardzo blisko” porozumienia z resortem spraw zagranicznych ws. nominacji ambasadorskich. Dodał, że porozumienie zostało wypracowane, ale „jakiś ze zwierzchników” szefa MSZ zadecydował, że porozumienia z prezydentem nie mogą być realizowane.
Minister Sikorski, pytany wtedy o to, czy rzeczywiście porozumienie ws. nominacji ambasadorskich zostało zablokowane i z czego to ewentualnie wynikało, powiedział, że „nie ma potrzeby żadnego porozumienia, (ponieważ) ustawa mówi, że prezydent powołuje ambasadora na wniosek ministra spraw zagranicznych”, który zawiera zgodę kandydata, opinię kontrwywiadu, zgodę sejmowej komisji spraw zagranicznych i zgodę państwa przyjmującego.
Na przełomie października i listopada z funkcji zrezygnowali ambasadorzy powołani jeszcze przed zmianą rządu w 2023 r.: ambasador RP w Chinach Jakub Kumoch, w Rumunii Paweł Soloch oraz ambasador przy ONZ Krzysztof Szczerski. Ich rezygnacja była reakcją na zaostrzenie sporu wokół Trybunału konstytucyjnego.(PAP)
(planujemy kontynuację tematu)
iwo/ ugw/


































































