ZHP powstał 1 listopada 1918 roku z połączenia wszystkich działających już wcześniej, organizacji harcerskich i skautowych.
Pierwsze drużyny powstały w 1911 roku we Lwowie. Międzywojenny ZHP był członkiem Międzynarodowego Biura Skautów i stanowił trzecią pod względem liczebności, organizację skautingu światowego. Jednym z twórców polskiego skautingu był wybitny instruktor i teoretyk harcerstwa, Andrzej Juliusz Małkowski.
ZHP nie był jedyną organizacją harcerską przed II wojną światową. W tym okresie funkcjonowały również, znacznie mniej liczne, socjalizujące Wolne Harcerstwo, tajny komunistyczny Pionier Polski oraz Czerwone Harcerstwo Towarzystwa Uniwersytetu Robotniczego.
W czasie kampanii wrześniowej 1939 roku ZHP był jedyną działającą w podziemiu organizacją młodzieżową. Jako Harcerskie Pogotowie Wojenne podjął działalność w zakresie opieki społecznej i służby sanitarnej.
W okresie okupacji ZHP działał konspiracyjnie jako Szare Szeregi i Organizacja Harcerek. W 1944 roku powstał nowy ZHP, który objął swym zasięgiem cały kraj. W 1950 roku nastąpiła likwidacja ZHP w formie samodzielnej organizacji. W latach 1950-1956 harcerstwo działało w ramach Związku Młodzieży Polskiej. W 1956 roku na Krajowym Zjeździe Działaczy Harcerskich w Łodzi podjęto decyzję o przywróceniu samodzielnego Związku Harcerstwa Polskiego.
Obecnie ZHP zrzesza ponad 110 tysięcy członków.
Źródło:IAR
