Unia Europejska rozważa zaostrzenie kryteriów wypłacenia Ukrainie pożyczki w wysokości 90 mld euro – podała w środę agencja Bloomberga, powołując się na anonimowe źródła zbliżone do sprawy. Wspólnota chce uzależnić przekazywanie pieniędzy od wprowadzenia zmian podatkowych dla części firm.
Zmiany dotyczyłyby warunków wypłaty tzw. pomocy makrofinansowej w wysokości 8,4 mld euro – niespełna jednej dziesiątej całej sumy, która ma wesprzeć Ukrainę w czasie wojny z Rosją - czytamy w artykule. Kwestia ta jest obecnie dyskutowana w Komisji Europejskiej.
Debaty w Brukseli skupiają się na reformie preferencyjnego systemu podatkowego, który obecnie obejmuje część ukraińskich przedsiębiorstw - zaznacza Bloomberg. Taki system odciąża wybrane grupy podatników i służy m.in. do przyciągania inwestycji. To rozwiązanie - pierwotnie wprowadzone dla osób samozatrudnionych i małych przedsiębiorstw - pozwala na opodatkowanie na poziomie minimalnej stawki 5 proc. przychodów, ale jest krytykowane w kraju i przez partnerów zagranicznych Ukrainy.
Resort finansów, jak i niektórzy sojusznicy Ukrainy, przyznają, że system ten osłabia budżet w czasie wojny, zakłóca konkurencję i wzmacnia szarą strefę. Bloomberg zaznacza, że one mogą wywołać napięcia społeczne i dodatkowo zaostrzyć spór polityczny między prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim a parlamentem.
Według agencji, UE chce, aby władze w Kijowie obłożyły 20-procentowym VAT-em podmioty, które działają w ramach preferencyjnego systemu podatkowego i których roczny przychód przekracza 4 mln hrywien (77,6 tys. euro). Swoje działania Wspólnota koordynuje z MFW, który domaga się od Ukrainy podobnych zmian by odblokować wypłatę osobnej pożyczki wartej 8 mld euro. Resort finansów Ukrainy szacuje, że zmiany podatkowe zasiliłyby budżet kwotą ponad 40 mld hrywien (776 mln euro) rocznie.
Według źródeł Bloomberga ukraińscy urzędnicy próbowali w kwietniu wynegocjować z MFW odłożenie o 12 miesięcy nowych zasad VAT dla samozatrudnionych. Oprócz tego MFW naciska na szybkie uszczelnienie systemu w innych obszarach, m.in. w kwestii opodatkowania zagranicznych przesyłek.
Nawet jeśli Kijów zyska na czasie, docelowo będzie musiał dostosować system podatkowy do unijnych norm w ramach procesu akcesyjnego. W obecnej chwili zagraniczni partnerzy mogą rozważyć inne doraźne środki mające na celu zwiększenie dochodów budżetowych i ograniczenie szarej strefy w gospodarce.
Decyzja o przyznaniu Ukrainie pożyczki w wysokości 90 mld euro zapadła 23 kwietnia i - według UE - pierwsza transza środków może trafić do Kijowa jeszcze w maju. Pożyczka jest przyznana Ukrainie na lata 2026-2027; przez dłuższy czas sprzeciwiały się jej Węgry i Słowacja. (PAP)
yb/ ap/
