Przewodniczący Komisji Europejskiej i Rady Europejskiej, Ursula von der Leyen i Antonio Costa, zapowiedzieli w czwartek po spotkaniu z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, że oczekują pierwszej wypłaty środków z wynoszącej 90 mld euro pożyczki dla tego kraju w drugim kwartale br.
Von der Leyen, Costa i Zełenski spotkali się w Nikozji na Cyprze przed nieformalnym spotkaniem szefów państw i rządów UE oraz kilka godzin po tym, gdy państwa unijne jednogłośnie zgodziły się na uwolnienie 90 mld euro pożyczki dla Ukrainy i uchwalenie 20. pakietu sankcji wobec Rosji. Obie te kwestie blokował wcześniej rząd premiera Węgier Viktora Orbana.
– To fundamentalna i podjęta jednogłośnie decyzja – powiedział Zełenski po spotkaniu na wspólnej konferencji prasowej z przewodniczącymi KE i Rady. Jak podkreślił, środki te pomogą Ukrainie wzmocnić siły zbrojne i szkoleniowe, a także zwiększyć produkcję w zakresie obrony powietrznej i podjąć działania w celu ochrony infrastruktury energetycznej przed kolejną zimą.
Trójka polityków podkreśliła we wspólnym oświadczeniu, że teraz ważne jest szybkie wdrożenie pożyczki. Szefowa KE, która przypomniała, że jeszcze w lutym, po zablokowaniu środków przez Orbana, obiecała Zełenskiemu, że UE odblokuje pożyczkę „w ten lub inny sposób”. – Dzisiaj dotrzymaliśmy obietnicy – skomentowała.
Von der Leyen zapewniła, że wykonano już większość prac przygotowawczych do wdrożenia pożyczki i możliwe jest, że pierwsza transza, wynosząca 45 mld euro i przeznaczona na 2026 r., zostanie wypłacona Kijowowi w drugim kwartale roku, w maju lub czerwcu.
- Uzgodniliśmy, że jedna trzecia pożyczki zostanie przeznaczona na środki budżetowe, a dwie trzecie na obronność – powiedziała. Dodała, że w pierwszej kolejności Ukraina zainwestuje w produkcję dronów.
- Dzisiaj uzgodniliśmy również 20. pakiet sankcji (na Rosję – PAP). To dobry dzień – powiedziała.
Costa dodał, że UE powinna teraz spojrzeć w przyszłość i przygotować się do kolejnego kroku, jakim jest otwarcie klastrów negocjacyjnych i rozpoczęcie pierwszego etapu negocjacji w sprawie przystąpienia Ukrainy do Unii.
Na krótko przed przypadającą w weekend 40. rocznicą katastrofą w elektrowni atomowej w Czarnobylu politycy przypomnieli też o znaczeniu bezpieczeństwa jądrowego i wezwali Rosję do zaprzestania ataków i okupacji obiektów jądrowych w Ukrainie.
Zełenski: Decyzja o przyznaniu Ukrainie 90 mld euro wsparcia jest historyczna
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski powiedział w czwartek podczas szczytu UE na Cyprze, że decyzja Unii o przyznaniu jego krajowi 90 mld euro pożyczki jest historyczna. Podkreślił, że nie jest to jedynie kwestia finansowania, lecz przede wszystkim klucz do bezpieczeństwa i przetrwania Ukrainy.
Przywódca państwa ukraińskiego zaznaczył, że wsparcie to ma wymiar egzystencjalny po trudnej zimie, podczas której ukraińska energetyka była celem zmasowanych ataków rakietowych i dronowych Rosji.
- Chodzi również o przetrwanie – oświadczył, dodając, że część unijnej pożyczki zostanie przeznaczona na przygotowanie krajowej infrastruktury do kolejnej zimy.
Zdaniem Zełenskiego odblokowanie funduszy wysyła jasny sygnał Kremlowi, że Ukraina dysponuje potencjałem militarnym, co „zmusza Rosję do poważniejszego myślenia o negocjacjach (w sprawie zakończenia wojny - PAP)”.
W kontekście obronności mówił o konieczności budowy niezależnego, europejskiego systemu antybalistycznego, choć jednocześnie podkreślił znaczenie partnerstwa z USA.
- Potrzebujemy naszego europejskiego, niezależnego, silnego systemu (...) i zbudujemy go – powiedział. Zadeklarował, że Ukraina chce dzielić się swoimi doświadczeniami w tym zakresie.
W kwestii integracji europejskiej Ukrainy Zełenski podkreślił pełną gotowość kraju do otwarcia klastrów negocjacyjnych i wyraził nadzieję na jak najszybsze dołączenie do UE.
Z Nikozji Łukasz Osiński (PAP)
Z Brukseli Jowita Kiwnik Pargana (PAP)
jowi/ akl/
