90 lat temu, 1 lipca 1924 roku polski złoty zastąpił markę polską, która przestała być prawnym środkiem płatniczym w kraju.
Nową jednostkę monetarną - złoty polski, wprowadzono do obiegu kilka miesięcy wcześniej. Było to możliwe dzięki reformie pieniężnej przeprowadzonej przez ministra finansów Władysława Grabskiego. Pieniądz, oparty na parytecie złota, zastąpił zdewaluowaną markę polską, walutę Królestwa Kongresowego.
Rozporządzenie prezydenta w tej sprawie ukazało się już w styczniu 1924 roku. Pojawił się w nim zapis, że walutą odrodzonej Rzeczpospolitej będzie złoty, którego setna część ma nosić nazwę grosz.
Zobacz także
Do ostatniej chwili trwały debaty, jak nazwać nowy pieniądz. Wśród proponowanych największą popularnością cieszyły się "lech", pol i złoty. Ostatecznie wybrano nazwę "złoty", która odwoływała się do historycznej jednostki monetarnej Królestwa Polskiego. Jeszcze w lutym 1919 roku Naczelnik Państwa marszałek Józef Piłsudski podpisał dekret, na mocy którego nasza narodowa waluta miała być "lechem". Tę nazwę zaproponowała Polska Krajowa Kasa Pożyczkowa, czyli ówczesny odpowiednik Narodowego Banku Polskiego. Posłom w Sejmie "lech" nie przypadł jednak do gustu. Ostatecznie parlamentarzyści zmienili nazwę na: "złoty". Miało być to odwołaniem do historycznej waluty Królestwa Polskiego.
W 14. i 15. wieku "złotym" nazywano złote dukaty zagraniczne z obiegiem w Polsce. Złoty pozostawał przez dłuższy czas jednostką wyłącznie obrachunkową. W obiegu były wówczas następujące nominały: półgrosz, grosz, półtorak, dwojak, trojak, czworak, szóstak i ort.
Jako moneta złoty po raz pierwszy pojawił się w 1663 roku pod postacią tymfa lub tynfa. Potocznie mówiono tak o srebrnych złotówkach, bitych w latach 1663-1666. To do nich odnosi się znane polskie przysłowie "Dobry żart tynfa wart", ponieważ moneta ta stała się symbolem upadku gospodarczego Rzeczypospolitej. Tymfy były bite w ogromnych ilościach, bardzo niedbale, częste nawet z błędami w napisach. Dlatego tymfy ładnie wybite, w pełni czytelne, są dosyć trudno dostępne.
Po odzyskaniu niepodległości w 1918 roku, złoty został wprowadzony do obiegu 29 kwietnia 1924 roku.
Informacyjna Agencja Radiowa/IAR/W.Oleksiak/E.Porycka/dok.
