Mennica Polska podjęła decyzję o czasowym wstrzymaniu sprzedaży metalu z renomowanej szwajcarskiej rafinerii złota Valcambi w reakcji na procedurę sprawdzającą uruchomioną przez London Bullion Market Association (LBMA). W tle są zarzuty dotyczące potencjalnego zawyżenia przychodów o astronomiczną kwotę 159 miliarda dolarów.
Valcambi to jedna z największych rafinerii metali szlachetnych na świecie, założona w 1961 r. w Szwajcarii. Firma specjalizuje się w rafinacji złota, srebra, platyny i palladu oraz w produkcji sztabek, monet i półproduktów dla jubilerstwa. Do 2015 r. była własnością European Gold Refinries, po czym została sprzedana za około 400 mln dolarów indyjskiej grupie Rajesh Exports.
Z kolei założona w 1989 r. przez braci Mehta Rajesh Exports działa w całym łańcuchu wartości od rafinacji złota, przez produkcję sztabek i biżuterii, po handel hurtowy i detaliczny, gdzie sprzedaje swoje produkty m.in. pod marką Shubh Jewellers. Spółka chwali się, że ma jedną z największych fabryk biżuterii na świecie w Bengaluru. Akcje Rajesh Exports notowane są na giełdzie w Mombaju.
Ciemne chmury and rafinerią złota
Ich kurs spadł w tym roku już ponad 45 proc., ale od szczytu ze stycznia 2022 r. przecena wynosi aż 90 proc. Jak to jest, że spółka z branży złota tak krwawi na giełdzie? Ostatnie spadki to bez wątpienia efekt oskarżeń indyjskiego regulatora SEBI, o których na początku czerwca informował Reuters, o to, że spółka nie prowadziła dokumentacji ważnych transakcji i nie potrafiła udowodnić licznych zagranicznych inwestycji i rozliczeń handlowych. SEBI podało, że Rajesh Exports rzekomo zawyżyło swoje raportowane przychody w Indiach o 15,15 bln rupii (158,93 mld USD) w okresie od kwietnia 2020 r. do marca 2025 r.
Prawie wszystkie przychody firmy przypisano Valcambi, chociaż jej sprawozdania finansowe wykazały przychody w wysokości od 70 mln USD do 100 mln USD, poinformowało SEBI. „Wygląda na to, że doszło do nieporozumienia z SEBI i luk w informacjach. Dane finansowe są idealne” – powiedział prezes Rajesh Exports, Rajesh Mehta.
Ponadto nadzorca zarzuca, że Rajesh Exports informowało rynek, że zainwestowało 10,35 miliarda rupii indyjskich w kopalnie złota w Afryce, ale kontrola sprawozdań finansowych jej spółek zależnych nie wykazała „żadnej dokumentacji potwierdzającej istnienie domniemanej inwestycji w kopalnie złota w Afryce”.
Valcambi prześwietlana przez LBMA
W kontekście Valcambi, która posiada akredytacje LBMA Good Delivery, oznaczającą, że jej sztabki złota spełniają międzynarodowe standardy jakości i są szeroko akceptowane na rynku, zarzuty indyjskich śledczych stały się podstawą do wszczęcia przez LBMA procedury Independent Review Process.
To niezależna procedura przeglądu, używana wtedy, gdy pojawia się potrzeba ponownej oceny decyzji związanej z akredytacją albo statusem uczestnika rynku kruszców spełniającym wymagane normy jakości i bezpieczeństwa.
Mennica wycofuje produkty szwajcarskiej rafinerii
W obliczu ryzyka utraty tego statusu przez Valcambi, Mennica Polska, notowana na GPW poinformowała, że wycofuje sztabki szwajcarskiej rafinerii ze swojej oferty w trosce o bezpieczeństwo klientów. Produkty Valcambi zostały usunięte z oferty Mennicy Polskiej bezpośrednio po otrzymaniu informacji o rozpoczęciu procedury przez LBMA, podała firma w komunikacie.
„Liczymy na szybkie wyjaśnienie wszelkich wątpliwości i zakończenie postępowania, co pozwoli na wznowienie współpracy z Valcambi w przyszłości” – powiedziała Marta Bassani-Prusik z Mennicy Polskiej.
Warto jednak zauważyć, że obecna sytuacja to nie pierwszy zgrzyt wizerunkowy szwajcarskiego producenta. W 2023 roku Valcambi opuściło Szwajcarskie Stowarzyszenie Producentów i Traderów Metali Szlachetnych (ASFCMP) z powodu sporów o etykę pozyskiwania złota. W 2025 roku firma w atmosferze konfliktu zrezygnowała z członkostwa w Swiss Better Gold Association.
