Wiosenny sezon ubezpieczeń upraw rusza w momencie, gdy rolnicy mierzą się z wyjątkowo trudnymi warunkami pogodowymi. Badanie Warty pokazuje, że aż 7 na 10 gospodarstw odnotowało straty po tegorocznej zimie, a ubezpieczyciele przygotowują szerokie oferty ochrony na sezon 2026. Jednocześnie system dopłat do polis przechodzi zmiany, które wpłyną na koszty i dostępność ochrony.
Rolnicy obawiają się strat po zimie
Badanie Warty i Fieldstat dotyczące skutków tegorocznej zimy wskazuje, że 7 na 10 polskich rolników poniosło straty lub się ich obawia. Dane te wpisują się w szerszy trend rosnącej zmienności pogodowej, która coraz częściej przekłada się na realne problemy w gospodarstwach. Ankietowani rolnicy coraz częściej zgłaszają szkody związane z przemarznięciami, nadmierną wilgocią oraz uszkodzeniami struktury gleby, które to pojawiają się w okresach dotychczas uznawanych za stabilne, co dodatkowo utrudnia planowanie prac polowych.
48% rolników przyznało, że obawia się strat, ale tylko 34% ubezpiecza plony, co zdaniem Joanny Chudzik, ekspertki ubezpieczeń upraw w Warcie, jest niepokojące, że sezon 2026 może być równie wymagający. Gospodarstwa powinny przygotować się na zmienne warunki atmosferyczne i większą częstotliwość ekstremalnych zjawisk pogodowych, np. nawalnego deszczu, pamiętając o dopasowaniu sumy ubezpieczenia do rynkowej wartości plonów.
ReklamaZobacz także
Jak działa system dopłat w ubezpieczeniach upraw?
System ubezpieczeń upraw z dopłatą funkcjonuje w Polsce od lat i obejmuje zarówno obowiązkowe, jak i dobrowolne warianty ochrony. Zakres polisy to m.in. zboża, rzepak, ziemniaki, buraki cukrowe, warzywa gruntowe czy uprawy sadownicze, z kolei w przypadki hodowli np. bydło, owce, kozy i drób. Dofinansowanie jest dostępne dla rolników indywidualnych, spółek oraz jednostek organizacyjnych bez osobowości prawnej – przede wszystkim dla tych korzystających z dopłat bezpośrednich, którzy są zobowiązani do ubezpieczenia min. 50% upraw.
Szacuje się, że z ubezpieczeń plonów korzysta ok. 16-20% rolników, a ochroną objętych jest 3,6–3,8 mln ha upraw. Państwo pokrywa do 65% składki, a budżet programu wynosi ok. 629 mln zł, przy czym każde towarzystwo ubezpieczeniowe posiada osobny limit na polisy z dopłatami, dlatego przy ich zakupie liczy się czas. Wiosenny sezon sprzedaży jest kluczowy, ponieważ to wtedy rolnicy zabezpieczają uprawy przed najczęstszymi ryzykami: przymrozkami, gradem i deszczem nawalnym, a polisa pozwala ograniczyć straty:
- Ubezpieczenie upraw znacząco zwiększa bezpieczeństwo prowadzenia działalności rolniczej. Pozwala istotnie zmniejszyć ryzyko poważnych strat i problemów finansowych. Szybka wypłata odszkodowania bardzo często pozwala jeszcze w tym samym roku założyć nową uprawę. To szansa na dodatkowe przychody i prosperowanie gospodarstwa. Posiadanie obowiązkowego ubezpieczenia uprawowego jest też warunkiem wypłaty dodatkowych środków z budżetu państwa w przypadku klęsk żywiołowych. Ostatnia taka sytuacja miała miejsce zaledwie półtora roku temu, kiedy po wystąpieniu ekstremalnych zjawisk pogodowych – w tym suszy i lokalnych nawałnic – rząd uruchomił programy pomocowe dla poszkodowanych gospodarstw, uzależniając wysokość wsparcia od poziomu ubezpieczenia upraw – mówi Elżbieta Sienkiewicz, Kierownik Zespołu Produktów w AGRO Ubezpieczeniach.
Planowane zmiany w ubezpieczeniach upraw z dopłatami
Projekt nowelizacji ustawy o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich zakłada istotne modyfikacje w systemie dopłat, które mają ułatwić rolnikom dostęp do preferencyjnych polis. Najważniejszą zmianą jest rozszerzenie katalogu upraw objętych wsparciem o trawy nasienne oraz wierzbę do wyplatania, co odpowiada na zgłaszane od lat postulaty producentów. W projekcie przewidziano także rozszerzenie zakresu plonu głównego lnu i konopi włóknistych o części użytkowane gospodarczo, co ma zwiększyć realny poziom ochrony dla tych upraw.
Istotnym elementem znowelizowanych przepisów jest wprowadzenie jednolitych limitów stawek taryfowych, do których mogą być stosowane dopłaty w wysokości 65%. Dla większości upraw limit ma wynosić 15% sumy ubezpieczenia, a dla warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych, truskawek oraz tytoniu – 25%, niezależnie od klasy gleby. Zmiana ta ma uprościć system i wyeliminować dotychczasowe różnice wynikające z jakości gruntów. Projekt przewiduje również ograniczenie wynagrodzenia dystrybutorów polis do 7% składki, jeśli rolnik ma otrzymać pełną dopłatę, co ma zwiększyć przejrzystość kosztów i ograniczyć bariery wejścia do systemu. Resort rolnictwa planuje także wprowadzenie franszyzy redukcyjnej w miejsce integralnej, co oznacza, że odszkodowanie będzie pomniejszane o określony procent (10–35%), ale jednocześnie składki mogą być niższe.
Oferty ubezpieczeń upraw w sezonie wiosennym 2026
Wiosną 2026 r. ubezpieczenia upraw z dopłatami oferuje 9 towarzystw ubezpieczeniowych:
- PZU
- Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych „TUW”
- Generali
- AGRO Ubezpieczenia Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych
- InterRisk
- TUZ Ubezpieczenia Towarzystwo Ubezpieczeń S.A.
- VH Polska
- ERGO Hestia
- Warta
Propozycje ochrony są rozbudowane, wiele z nich stawia na elastyczność i dopasowywanie oferty do konkretnych potrzeb. Ryzyka obowiązkowe to grad, przymrozki wiosenne, susza, powódź, ujemne skutki przezimowania, natomiast dodatkowo polisą można objąć zdarzenia wywołane przez huragan, deszcz nawalny, piorun, lawinę i obsunięcie ziemi, ale także transport plonów, zastoiska wodne czy ogień.
|
Oferty ubezpieczeń upraw na sezon 2026 |
|||
|---|---|---|---|
|
Ubezpieczyciel |
Ryzyka obowiązkowe |
Ryzyka dobrowolne |
Uwagi |
|
AGRO Ubezpieczenia |
grad, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, huragan, deszcz nawalny, piorun, obsunięcie się ziemi, lawina, powódź |
pożar, transport i składowanie plonów, wszystkie ryzyka pogodowe |
5 pakietów do wyboru, karencja 14 dni |
|
Ergo Hestia |
grad, przymrozki wiosenne, ujemne skutki przezimowania, deszcz nawalny, huragan, piorun, obsunięcie się ziemi, lawina |
susza, powódź, pożar |
możliwość obniżenia franszyzy do 8%, |
|
Generali |
huragan, powódź, deszcz nawalny, grad piorun, lawina, obsunięcie się ziemi, susza, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne |
ogień |
możliwość obniżenia franszyzy do 8%, 4 pakiety do wyboru |
|
InterRisk |
huragan, powódź, deszcz nawalny, grad, piorun, lawina, obsunięcie się ziemi, susza, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne |
ogień |
|
|
PZU |
grad, przymrozki wiosenne, ujemne skutki przezimowania, powódź, susza |
Deszcz nawalny, huragan, lawina, obsunięcie się ziemi, piorun |
możliwość obniżenia franszyzy do 8%, odroczenie płatności do okresu po żniwach |
|
TUW TUW |
powódź, grad, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne, huragan, deszcz nawalny, piorun, obsunięcie się ziemi, lawina, susza |
oferta sezonowa z dopłatami |
|
|
TUZ Ubezpieczenia |
Powódź, susza, grad, ujemne skutki przezimowania, przymrozki wiosenne |
Deszcz nawalny, huragan, lawina, obsunięcie się ziemi, piorun |
możliwość obniżenia franszyzy do 8% |
|
VH Polska |
grad, przymrozki wiosenne, deszcz nawalny, huragan |
ogień |
4 pakiety do wyboru |
|
Warta |
grad, deszcz nawalny, huragan, lawina, obsunięcie się ziemi, piorun, powódź, przymrozki wiosenne, susza, ujemne skutki przezimowania |
ogień, zastoiska wodne, straty jakościowe |
brak karencji na deszcz nawalny, franszyza 6% |
|
Opracowanie Bankier.pl |
|||
Ubezpieczenia upraw, mimo szerokiego zakresu, nie chronią przed wszystkimi rodzajami szkód. Towarzystwa zgodnie wyłączają odpowiedzialność za straty wynikające z błędów agrotechnicznych, chorób roślin, szkodników czy zaniedbań w prowadzeniu upraw. Ochrona nie obejmuje również szkód powstałych przed zawarciem umowy lub w okresie karencji, a także szkód wyrządzonych przez zwierzęta. W większości przypadków wyłączone są także szkody pośrednie, takie jak utracone korzyści czy spadek cen skupu, co oznacza, że polisa chroni wyłącznie przed skutkami konkretnych zjawisk pogodowych.
