Skomplikuje się handel antykami i dziełami sztuki. Szkopuł tkwi w podatku VAT

Galerie sztuki, domy aukcyjne, czy firmy handlujące np. numizmatami w odniesieniu do importowanych dzieł nie będą mogły korzystać z procedury VAT-marża – powiedział PAP ekspert podatkowy z kancelarii MDDP Tomasz Michalik.

Sejm w piątek odrzucił większość poprawek Senatu do nowelizacji ustawy o VAT, która implementuje unijną dyrektywę z 2022 r. zmieniającą dyrektywę o VAT. Ustawa trafi teraz do prezydenta.

Nowe przepisy zmieniają zasady opodatkowania pośrednictwa w handlu antykami, dziełami sztuki i przedmiotami kolekcjonerskimi. Zmiany te ograniczają możliwość stosowania procedury VAT marża (polegającej na naliczaniu podatku wyłącznie od marży pośrednika) na rzecz częstszego stosowania zasad ogólnych, czyli stawki podstawowej 23 proc.

Kluczowa w tym kontekście jest treść art. 120 ust. 11 ustawy o VAT, zgodnie z którym zostanie ograniczona możliwość stosowania procedury VAT marża w odniesieniu do importowanych dzieł sztuki, przedmiotów kolekcjonerskich lub antyków w przypadku, gdy import został objęty stawką 8 proc. Procedura ta pozwala na naliczenie podatku jedynie od różnicy między ceną zakupu a sprzedaży.

"Pośrednicy w handlu dziełami sztuki, antykami czy przedmiotami kolekcjonerskimi będą nadal mogli opodatkować ich sprzedaż na zasadach ogólnych albo wybrać zastosowanie procedury VAT-marża w razie gdy towary te nabędą od pewnych grup sprzedawców – np. osób fizycznych niebędących podatnikami. Ponadto będą mogli wybrać zastosowane tej procedury także w przypadku sprzedaży dzieł sztuki nabytych od podatników, którzy w odniesieniu do tej sprzedaży nie zastosowali procedury VAT-marża ani obniżonej stawki podatku" – przekazał Tomasz Michalik.

Jak dodał, w trakcie prac w Sejmie zostały wprowadzone rozwiązania, które ograniczają możliwość stosowania tej procedury. Wskazał, że wykluczona została możliwość stosowania procedury VAT-marża w przypadku, gdy dzieła sztuki, antyki i przedmioty kolekcjonerskie zostały importowane przez takiego pośrednika.

"Tymczasem przepisy zmienionej dyrektywy nakładają na państwa członkowskie obowiązek objęcia taką możliwością także sprzedaży dzieł sztuk, antyków i przedmiotów kolekcjonerskich zaimportowanych przez pośrednika. Taka możliwość występuje jedynie wtedy, gdy przy imporcie nie została zastosowana stawka obniżona" – powiedział Michalik.

Według eksperta, zmiana ta zapewne wynika z faktu, że unijne przepisy zakazują stosowania metody VAT-marża, jeśli przy zakupie czy imporcie pośrednik zapłacił podatek przy zastosowaniu obniżonej stawki VAT. Tymczasem ustawa mówi, że przy imporcie dzieł sztuki, ale też przedmiotów kolekcjonerskich czy antyków stosuje się obniżoną, 8-proc. stawkę.

"Istnieje możliwość, że pośrednik zaimportuje taki przedmiot w państwie, które przy imporcie nie stosuje stawki obniżonej, tylko stawkę podstawową. Wtedy – jak wynika z unijnych przepisów – podatnik musi mieć prawo wyboru procedury marża-VAT. Niezapewnienie mu takiej możliwości oznacza naruszenie dyrektywy, która mówi wprost o konieczności zapewnienie wyboru sposobu rozliczenia VAT w takim przypadku” – zaznaczył Michalik.

Podkreślił, że sprawa nie będzie dotyczyć tych pośredników, którzy sprzedają antyki czy np. numizmaty kupione w kraju. "Problem może mieć stosunkowo niewielka grupa podmiotów, sprawa może dotknąć galerii sztuki, domów aukcyjnych czy firm zajmujących się handlem np. numizmatami" – powiedział ekspert.

Procedura VAT-marża oznacza dla nabywcy zazwyczaj niższy podatek, co ma znaczenie zwłaszcza dla konsumentów, ale jednocześnie uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego. Rozliczenie VAT na zasadach ogólnych skutkuje zwykle wyższą ceną – bo VAT naliczany jest od całej wartości przedmiotu – ale za to istnieje możliwość odliczenia zapłaconego podatku od towarów i usług. (PAP)

ms/ aop/