Saudyjski gigant naftowy Saudi Aramco może sprzedać część aktywów, które posiada nad Wisłą – pisze w piątkowym wydaniu „Rzeczpospolita”. Prawdopodobne jest także pozbycie się przez spółkę udziałów w Rafinerii Gdańskiej.
Jak podaje dziennik, żadne decyzje w tej sprawie nie jeszcze nie zapadły, ale o planach Saudi Aramco związanych z ograniczeniem działalności w Polsce w branży mówi się coraz głośniej.
Według „Rz”, informacje wskazujące, że Saudyjczycy chcą przynajmniej zredukować obecność nad Wisłą, udało się potwierdzić w kilku niezależnych od siebie źródłach.
„Paliwowy koncern zlecił JPMorgan Chase zbadanie rynku pod kątem ewentualnej sprzedaży aktywów. Miała już nawet powstać krótka lista potencjalnych chętnych na ich przejęcie, na której znajdować się mają trzy spółki” - czytamy w „Rz”.
Dziennik podkreśla, że rozważane mają być dwa główne scenariusze: pierwszy zakłada wyjście Saudi Aramco z Polski, a drugi, zdecydowanie bardziej prawdopodobny, obejmuje sprzedaż Aramco Fuels Poland, która w ubiegłym roku osiągnęła 18,2 mld zł przychodów.
Zdaniem rozmówców, z którymi rozmawiała gazeta, przyczyną decyzji paliwowego giganta mają być m.in. nowe unijne przepisy związane ze sferą ESG, czyli m.in. kwestiami środowiskowymi.
„Ewentualna sprzedaż spółek w Polsce wpisuje się także w prowadzony przez Saudyjczyków szerszy przegląd aktywów, których wartość Reuters szacował na 50 mld dol.” - pisze „Rz”. Jak informuje dziennik, w grę wchodzić miała sprzedaż m.in. udziałów w spółkach sektora siarkowego, terminalach eksportowych, infrastrukturze energetycznej, wodnej i nieruchomościach.
MAP może wyrazić sprzeciw
Minister Aktywów Państwowych musi zostać powiadomiony o ewentualnych zmianach właścicielskich w Rafinerii Gdańskiej i będzie mógł wyrazić sprzeciw, jeśli sprzedaż miałaby być zagrożeniem dla funkcjonowania i integralności infrastruktury krytycznej - poinformowało PAP biuro prasowe resortu.
Rafineria Gdańska, w której 70 proc. udziałów ma Orlen, a 30 proc. Saudi Aramco - podlega pod przepisy ustawy o kontroli niektórych inwestycji i ustawy o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw aktywów państwowych. Spółka znalazła się w wykazie podmiotów podlegających ochronie. „Oznacza to, że każdy zamiar nabycia dominacji nad tą spółką lub nabycia w niej tzw. istotnego uczestnictwa wymagać będzie zawiadomienia organu kontroli, którym jest minister właściwy do spraw aktywów państwowych” – przekazało PAP biuro prasowe Ministerstwa Aktywów Państwowych.
Minister będzie mógł sprzeciwić się nabyciu udziałów w spółce, jeśli będzie to stanowić rzeczywiste zagrożenie dla funkcjonowania, ciągłości działania oraz integralności infrastruktury krytycznej – dodano.
„Zgodnie z informacjami posiadanymi przez MAP, Orlen S.A. na bieżąco monitoruje rynki, na których prowadzi działalność, pod kątem zapewnienia bezpieczeństwa dostaw ropy i paliw oraz poszukiwaniu możliwości akwizycji i nawiązania partnerstw, a także analizuje je pod kątem dopasowania do już posiadanych aktywów, w perspektywie wsparcia realizacji celów strategicznych” – wskazano także.
Stajniak: Potencjalne wyjście Saudi Aramco z Polski może przynieść i szanse, i ryzyka dla Orlenu
Wyjście Saudi Aramco z Polski oznaczałoby realizację wysokiego zwrotu z inwestycji dla saudyjskiej firmy, a dla Orlenu mogłoby przynieść zarówno korzyści, jak i ryzyka - wskazał w piątek analityk XTB Michał Stajniak.
Według Stajniaka saudyjski koncern może w ten sposób zamknąć „jedną z najbardziej opłacalnych inwestycji w historii polskiej energetyki” a kluczem do tej opłacalności inwestycji jest uczestnictwo w całym łańcuchu dostaw - Aramco zarabia na surowcach, na marży rafineryjnej i na marży handlowej. „Uwzględniając zyski Aramco Fuels Poland, dywidendy z rafinerii i marże na dostawach ropy, koncern odzyskał całe 2,2 mld zł przed upływem trzech lat od zamknięcia transakcji” – wskazał analityk w komentarzu.
Jego zdaniem potencjalnym nabywcą mogą być firmy należące do trzech grup. Pierwsza z nich to globalne firmy zajmujące się handlem surowcami np. Vitol lub Trafigura. „Mają doświadczenie w hurcie paliw w Europie Środkowej, a dostęp do produktów z Gdańska byłby dla nich atrakcyjny” – wyjaśnił Stajniak.
Druga grupa to gracze regionalni. „Naturalnym kandydatem jest MOL, który w 2022 r. przejął 417 stacji Lotosu i potrzebuje stabilnego zaopatrzenia. Możliwi są też duzi niezależni operatorzy krajowi, np. Unimot, który mógłby wejść w transakcję z partnerem finansowym” – dodał analityk.
Trzecia grupa to natomiast fundusze inwestycyjne - infrastrukturalne i typu private equity, które byłyby zainteresowane stabilnymi przepływami pieniężnymi z kontraktów przerób ropy i hurtowej sprzedaży paliw.
„Orlen, który wydaje się oczywistym kupcem, ma związane ręce. Odkupienie aktywów oddanych w ramach warunków Komisji Europejskiej wymagałoby zgody Brukseli. Taką zgodę trudno sobie wyobrazić, bo oznaczałaby odtworzenie dominującej pozycji Orlenu, której warunki z 2022 r. miały zapobiec” – podkreślił Stajniak.
Analityk wskazał też na bariery, które utrudniają Aramco decyzję o całkowitym wyjściu z polskiego rynku. Oprócz kwestii związanych z decyzją Komisji Europejskiej podkreślił, że Rafineria Gdańska jest na liście podmiotów podlegających szczególnej ochronie. Minister aktywów państwowych może sprzeciwić się nabywcy, który zagrażałby bezpieczeństwu energetycznemu kraju.
Dodatkowo zgodnie z umową wspólników, Aramco może sprzedać udziały tylko „dozwolonemu nabywcy” z doświadczeniem w branży rafineryjnej. Orlen ma prawo pierwszeństwa albo możliwość wskazania alternatywnego inwestora. „W praktyce każdy nowy udziałowiec w Gdańsku musiałby więc zyskać akceptację Warszawy i Orlenu” – dodał Stajniak
Jego zdaniem, ewentualna sprzedaż udziałów Aramco w Rafinerii Gdańskiej to dla Orlenu nie tylko możliwość wskazania alternatywnego inwestora, ale też szansa na wynegocjowanie korzystniejszych warunków niż te z 2022 r., na przykład w sprawie prawa do odbioru połowy produktów czy praw weta. „Wyjście Aramco pozwoliłoby ponadto zamknąć politycznie niewygodny rozdział fuzji z Lotosem” – zauważył analityk.
Natomiast ryzyko wiąże się według niego ze zbyciem Aramco Fuels Poland, jeśli nabywcą byłby globalny gracz hurtowy lub MOL, który już zarządza dawną siecią stacji Lotosu. Wzrosłaby wówczas presja konkurencyjna na Orlenu w segmencie hurtowym. Nie powinno natomiast ucierpieć bezpieczeństwo zaopatrzenia rafinerii, ponieważ kontrakt na dostawy saudyjskiej ropy nie jest powiązany z udziałami.
„Dla Polski stawka jest większa niż same pieniądze. Na kupca hurtu trzeba patrzeć przez pryzmat bezpieczeństwa paliwowego. Zmiana udziałowca w rafinerii będzie wymagała zgody państwa. Do tego wraca pytanie, ile w 2022 r. naprawdę kosztowała fuzja z Lotosem. Na razie wszystko opiera się na jednym źródle, choć jednocześnie wcześniejsze poszlaki związane z globalną działalnością Aramco sugerują, że faktycznie coś może być na rzeczy” – podsumował Stajniak. (PAP)
kawa/ mick/
kpr/ piu/
