Rowery miejskie na ostrym zakręcie. O połowę mniej klientów przez pandemię

Od 30 do ponad 60 proc. zmniejszyła się w 2020 r. liczba wypożyczeń rowerów miejskich w największych polskich miastach posiadających takie systemy – Warszawie, Wrocławiu, Poznaniu, Bydgoszczy i Białymstoku. W pozostałych spośród dziesięciu największych polskich miast, 2020 rok upłynął bez miejskich jednośladów. Zapowiada się, że w 2021 r. będzie podobnie.

Jeszcze w 2019 r. warszawskie rowery miejskie działające w ramach miejskiego systemu Veturilo obsługiwanego przez firmę Nextbike były wypożyczane 5,9 mln razy. W pandemicznym 2020 r. skorzystano z nich 3,18 mln razy, a więc o 46,1 proc. mniej.

We Wrocławiu, który był pierwszym polskim miastem z miejskimi wypożyczalniami rowerów w trakcie pierwszej fali pandemii – od 1 marca do 30 czerwca 2020 r. – rowery zostały wypożyczone 337 247 razy, co było blisko dwukrotnie niższym wynikiem (-49,5 proc. r/r) w porównaniu z analogicznym okresem 2019 r. W Poznaniu i Bydgoszczy spadek liczby wypożyczeni w ciągu całego roku wyniósł odpowiednio 32 i 38 proc.

Jeszcze większy spadek liczby wypożyczeni zanotowano w Białymstoku, ostatnim spośród dziesięciu największych polskich miast z miejskimi rowerami. W 2020 r. białostocczanie i turyści skorzystali z miejskich rowerów 207 tys. razy (-61,5 proc. r/r). Dla porównania, w 2019 r. system zanotował 538 tys. wypożyczeni.

Choć pandemia znacząco ograniczyła modę na miejskie rowery we wspomnianych miastach, mieszkańcy Krakowa, Łodzi, Trójmiasta, Lublina i Szczecina o miejskich jednośladach mogli jedynie pomarzyć. Niewiele wskazuje na to, że w 2021 r. sytuacja ulegnie zmianie. Najbliżej nowych miejskich wypożyczalni rowerów są łodzianie.

Wrocławski Rower Miejski

W 2021 r. spośród największych polskich miast bez zmian będą funkcjonowały jedynie rowery miejskie we Wrocławiu. Już 1 marca na 200 stacjach pojawiło się 2065 rowerów. Wcześniej, od grudnia do końca lutego, drugi rok z rzędu wrocławianie mogli korzystać z 600 jednośladów. Jak informuje Nextbike – operator wrocławskiego systemu, przez trzy zimowe miesiące wrocławianie wypożyczali miejskie rowery blisko 156 tys. razy.

W dalszym ciągu, żeby wypożyczyć rower trzeba posiadać na koncie zarejestrowanym w systemie 10 zł. Nie zmienił się także czas, w którym możliwa jest bezpłatna jazda (20 minut) oraz opłaty – 2 zł za pierwszą godzinę i 4 zł za każdą kolejną.

Podobnie jak w poprzednim roku rowerów nie trzeba będzie zostawiać na stacjach, a w wyznaczonej strefie. To udogodnienie będzie wiązało się jednak z naliczeniem dodatkowej opłaty w wysokości 5 zł. Jeśli z kolei znajdziemy rower pozostawiony poza stacją i zdecydujemy się przyprowadzić go do stacji, do konta zostanie dopisane 3 zł, które będzie można wykorzystać na kolejne przejażdżki.

Poznański Rower Miejski

Nowy cennik obowiązuje za to w Poznaniu. Od 2021 r. wypożyczenie roweru kosztuje więcej, choć podwyżka nie dotyczy posiadaczy Poznańskiej Elektronicznej Karty Aglomeracyjnej. Osoby z aktywną kartą PEKA mogą jeździć bezpłatnie przez pierwsze 30 minut, zamiast dotychczasowych 20 min. Pozostali za pierwsze pół godziny jazdy zapłacą 1 zł.

Jak informuje operator systemu, firma Nextbike, wydłużenie czasu bezpłatnego korzystania z rowerów dla posiadaczy PEKA wynika ze wzrostu średniego czasu wypożyczeni. W 2020 r. wyniósł on 23 minuty i 31 sekund.

Podobnie jak w ostatnich latach kolejne 30 minut (od 31 do 60 minuty) kosztuje 2 zł (posiadacze PEKA płacą. Godzina jazdy kosztuje zatem 3 zł, zamiast dotychczasowych 2 zł. Każde kolejne 60 min pochłonie z konta dodatkowe 4 zł.

Inaczej niż we Wrocławiu opłata inicjacyjna wynosi 20 zł. Taką kwotą należy mieć zasilone konto przed każdym wypożyczeniem roweru.

Veturilo

Spore zmiany czekają rowerzystów korzystających z miejskich jednośladów w ramach warszawskiego systemu Veturilo. Przede wszystkim, zgodnie z umową pomostową zawartą między miastem a firmą Nextbike, w 2021 r. zamiast dotychczasowych 400 i planowanych pierwotnie 500 stacji, rowery będą dostępne w 300 punktach. Znajdzie się na nich 4,5 tys. jednośladów. W 2020 r. było ich 5,7 tys., a pierwotnie planowano oddanie do użytku 6,5 tys. rowerów.

Największe zmiany dotknęły mieszkańców Rembertowa, gdzie zniknęły wszystkie dotychczasowe stacje. Ośmiu stacji zostali pozbawieni mieszkańcy Bielan, sześciu mieszkańcy Bemowa, pięć stacji zniknęło z Wilanowa, dwie z Ochoty a po jeden z Targówka, Ursynowa i Włoch.

Zmianie ulegną także zasady korzystania z systemu. Od 2021 r. użytkownicy będą zawierali umowy z miastem, a nie firmą Nextbike jak dotychczas. Będzie się to wiązało z koniecznością zarejestrowania nowego konta.

Co jednak z pieniędzmi, które zostały wpłacone w poprzednim sezonie i niewykorzystane? Jak informuje Nextbike, chętni odzyskają przelane wcześniej pieniądze. Żeby tak się stało, muszą wysłać maila na adres ck@veturilo.waw.pl. I podać imię, nazwisko, adres zamieszkania, numer telefonu przypisany do konta oraz numer konta bankowego do przelewu.

Spośród dziesięciu największych polskich miast, systemy rowerów miejskich funkcjonują jeszcze w Bydgoszczy (Bydgoski Rower Aglomeracyjny) oraz Białymstoku.

Kraków - rowery elektryczne pod znakiem zapytania

Już ponad rok krakowianie i turyści odwiedzający to miasto nie mogą korzystać z miejskich rowerów działających do końca 2019 r. w ramach systemu Wavelo. Firma BikeU, operator systemu, w listopadzie 2019 r., wypowiedział miastu umowę, która miała obowiązywać do 2024 r.

Sieć miejskich wypożyczalni działająca w Krakowie od 2016 r. funkcjonowała w oparciu o unikatowy w skali kraju system. Niemal cały zysk (99 proc.), zarówno z wypożyczeni jak i reklam na rowerach, czerpał bowiem operator. Firma BikeU musiała jednak z własnych środków utrzymywać wypożyczalnie. Miasto za każdy rower płaciło jedynie 1 zł miesięcznie – łącznie 1500 zł za każdy miesiąc funkcjonowania.

Po roku posuchy, władze Krakowa planowały uruchomić nowy system miejskich rowerów w 2021 r. Inaczej niż poprzednio, krakowianie mieli korzystać z rowerów z elektrycznym wspomaganiem napędu.

System miałby ruszyć podczas wakacji, jednak po tym, jak nie znalazł się chętny do stworzenia wypożyczalni, powodzenie projektu przynajmniej w tym sezonie stanęło pod dużym znakiem zapytania. Nawet jeśli pojawi się operator, wraz z nim pojawić się może problem z zakupem rowerów. Z powodu pandemii koronawirusa firmy dostarczające rowery mają bowiem opóźnienia w realizacji zamówień.

Gdańsk - sezon rowerowy ruszy jesienią?

W tym samym czasie, co w Krakowie, pod koniec 2019 r., rowery miejskie zniknęły z trójmiejskich ulic. W tym przypadku to jednak urzędnicy wypowiedzieli umowę firmie NB Tricity powiązanej z firmą Nextbike.

Jak przed tygodniem informowała trójmiejska „Gazeta Wyborcza”, do dziś użytkownicy systemu Mevo nie otrzymali wpłaconych i niewykorzystanych pieniędzy.

Obecnie trwa przetarg, który powinien wyłonić operatora nowego systemu Mevo 2.0. W jego ramach mieszkańcy Gdańska, Gdyni i Sopotu oraz przybywający nad Bałtyk turyści mogliby korzystać z 4 tys. rowerów, w tym 3 tys. jednośladów z elektrycznym wspomaganiem napędu.

Wyłonienie operatora może się jednak opóźnić, ponieważ Nextbike przesłał do Krajowej Izby Odwoławczej zastrzeżenia co do zasad przetargu. KIO uwzględniła uwagi. Cała procedura przedłużyła się już co najmniej o miesiąc. Według nowych przewidywań, system miałby ruszyć jesienią.

Łódź - na razie tylko rowery wojewódzkie

Rowery miejskie oddalają się od mieszkańców Łodzi. Choć w mieście i okolicznych miejscowościach rowery można wypożyczać w ramach systemu „Łódzki Rower Wojewódzki”, typowo łódzkich wypożyczalni nie ma od końca 2019 r. Miasto nie zdążyło wyłonić operatora przed startem ubiegłego sezonu, a chwilę później przyszła pandemia.

W myśl pierwotnych założeń, nowy system miał ruszyć najpóźniej w połowie maja 2021. Wszystko jednak wskazuje, że przynajmniej wiosną łodzianie nie skorzystają z miejskich rowerów i to pomimo podpisania w styczniu przez miasto umowy z firmą Homeport. Umowa miała obowiązywać w latach 2021-2024, a do dyspozycji łodzian miało być 1500 jednośladów dostarczanych w dwóch etapach. W pierwszym w ścisłym centrum Łodzi miało pojawić się 750 rowerów.

Rowery mogą jednak nie dojechać przed wakacjami. Zostaną bowiem sprowadzone z Czech. Z powodu panującego tam surowego lockdownu producenci mają problemy z dostawami podzespołów. Zgodnie z deklaracją operatora, pierwsze rowery mają pojawić się w Łodzi na początku lipca. To jednak wersja optymistyczna.

Lublin - fiasko przetargów. Lepsze inwestycje w ścieżki?

Na brak rowerów w 2021 r., a na pewno wiosną, zanosi się także w Lublinie. Fiaskiem zakończył się bowiem pierwszy przetarg. Miasto planowało przeznaczyć na uruchomienie wypożyczalni 5,5 mln zł. Najtańsza oferta firmy Nextbike opiewała z kolei na 7,6 mln zł. Otwarcie ofert w drugim przetargu zaplanowano na połowę marca, jednak teraz miasto musi odpowiedzieć na 60 zapytań od oferentów.

Tymczasem rowerowi aktywiści zrzeszeni w Lubelskim Porozumieniu Rowerowym zaapelowali do Krzysztofa Żuka, prezydenta Lublina, o to, by zrezygnował z uruchomienia wypożyczalni miejskich rowerów, a zaoszczędzone pieniądze przeznaczył na budowę ścieżek rowerowych.

Szczecin - zamiast sezonu ruszył przetarg

Pod koniec listopada 2020 r. miejskie rowery, jak co roku, zniknęły ze szczecińskich ulic. Inaczej jednak niż w poprzednich latach, w marcu jednak na nie nie powróciły. Szczecińska spółka Nieruchomości i Opłaty Lokalne ogłosiła dopiero przetarg, który ma wyłonić operatora systemu Bike_S. Zgodnie ze specyfikacją przetargową, przyszły operator będzie miał zapewnić 800 rowerów.

Źródło: