Z początkiem nowego roku wchodzą w życie dwa rozporządzenia zwiększające stawki minimalne za czynności adwokatów i radców prawnych, obejmujące zarówno koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielanej z urzędu, jak i stawki minimalne przy pełnomocnictwie z wyboru.
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości – w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz analogiczne odnoszące się do kosztów pomocy prawnej z urzędu - zostały podpisane przez Waldemara Żurka 24 września 2025 r.
W niedawnym komunikacie Ministerstwa Sprawiedliwości, minister Żurek podkreślił, że dotychczasowe stawki za pomoc prawną udzielaną z urzędu oraz z wyboru, nie odzwierciedlają obecnych warunków ekonomicznych, a nowe regulacje przyniosą według niego korzyści „zarówno prawnikom, jak i ich klientom”.
„Stawki podlegające modyfikacji wywodzą się z 2015 r. i przestały odzwierciedlać współczesne warunki ekonomiczne” – zaznaczył Żurek, cytowany w komunikacie MS.
„Podwyższenie opłat adwokackich nie wpłynie na ceny usług prawnych, co oznacza, że obywatele nie poniosą dodatkowych kosztów. Nowe regulacje przyniosą korzyści zarówno prawnikom, jak i ich klientom albowiem zwiększą zainteresowanie adwokatów prowadzeniem spraw z urzędu” – ocenił szef MS.
Za które sprawy zapłacimy więcej?
Zmiany obejmują łącznie kilkanaście kategorii spraw. W przypadku niektórych stawki wzrosną o 100 proc. Są to między innymi sprawy o pozbawienie, ograniczenie, zawieszenie lub przywrócenie władzy rodzicielskiej oraz odebranie dziecka. W tym wypadku stawka wzrośnie z 240 do 480 zł.
Taki sam wzrost jest przewidziany dla spraw o wpis w księdze wieczystej lub złożenie dokumentu do zbioru dokumentów, o warunkowe przedterminowe zwolnienie lub jego odwołanie oraz przy czynnościach związanych z wykonywaniem kary ograniczenia wolności oraz wykonywaniem środków zabezpieczających.
Ze 120 do 240 zł wzrosną stawki w sprawach spadkowych – m.in. o zabezpieczenie spadku, jego odrzucenie spadku, czy ogłoszenie testamentu i nakazanie jego złożenia. Taki sam wzrost nastąpi w sprawach o wyjawienie majątku, o zwrot korzyści uzyskanych kosztem Skarbu państwa, czy w sprawach o zwolnienie spod zajęcia rzeczy i praw zabezpieczonych w postępowaniu karnym u osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu.
Stawki pomocy prawnej w sprawach o ubezwłasnowolnienie wzrosną natomiast z 480 do 960 zł.
O 50 proc. wzrosną natomiast stawki za czynności adwokatów i radców prawnych m.in. w sprawach objętych dochodzeniem (z 360 do 540 zł), śledztwem (z 600 do 900 zł), o odroczenie lub przerwę w wykonywaniu kary (z 360 do 540 zł), czynnościach wyjaśniających w sprawach o wykroczenia (ze 180 do 270 zł), czy też sprawach przed sądem rejonowym w postepowaniach o wykroczenia (z 360 zł do 540 zł) oraz sprawach o odroczenie lub przerwę w wykonywaniu kary (z 360 zł do 540 zł).
Ministerstwo Sprawiedliwości podkreśliło, że wchodzące w życie zmiany mają na celu dostosowanie stawek do „obecnych realiów ekonomicznych, zapewnienie bardziej adekwatnego wynagrodzenia za świadczenie profesjonalnej pomocy prawnej oraz poprawę funkcjonowania systemu pomocy prawnej w Polsce”.
To kolejne ze zmian w stawkach adwokackich i radcowskich. W połowie 2024 r. zrównano wcześniej niższe stawki dla prawników z urzędu ze stawkami przewidzianymi dla prawników z wyboru. Samorządy adwokatów i radców cały czas konsekwentnie wskazują jednak na konieczność urealnienia stawek do aktualnych warunków rynkowych. (PAP)
nl/ mja/ mro/
