Robotyzacja gospodarki przyczynia się do wzrostu jej produktywności i konkurencyjności. Z unijnego wsparcia na zakup i wdrożenie robotów przemysłowych i usługowych będą mogły skorzystać firmy z sektora MŚP z Polski Wschodniej.
Polska w porównaniu z innymi krajami Unii Europejskiej, ciągle jest na niewystarczającym poziomie rozwoju jeśli chodzi o zastosowanie nowych technologii w przedsiębiorstwach. W tym kontekście robotyzacja procesów produkcyjnych, nie tylko na poziomie mechanicznym, jest elementem niezbędnym, aby efektywnie włączyć się w światowy łańcuch kooperacyjny. Dlatego robotyzację i automatyzację należy rozpatrywać nie jako zastąpienie pracy ludzkiej przez maszyny, lecz jako podniesienie potencjału technologicznego firmy i możliwość współpracy na rynkach światowych – czytamy w raporcie Polska (prawdziwie) cyfrowa - automatyka i robotyka przemysłowa.
Automatyzacja i robotyzacja – unijne wsparcie dla firm
Wschodnia Polska na przestrzeni ostatnich 20 lat zaliczyła znaczny rozwój, ale wciąż wiele pozostaje do nadrobienia. W ramach Funduszy Europejskich dla Polski Wschodniej wydzielono 100 mln euro dla MŚP, które chcą zainwestować w automatyzację i robotyzację swojej działalności. Chodzi przede wszystkim o umożliwienie przedsiębiorcom zakupów sprzętu i towarzyszących usług doradczych, które pomogą w podnoszeniu produktywności.
Do globalnych liderów robotyzacji nam daleko – podczas gdy w Korei Południowej na 10000 pracowników używanych jest aż 1000 robotów przemysłowych, w Niemczech – 397, to w Polsce wskaźnik ten wynosi… zaledwie 52. Średnia światowa to z kolei 141.
Firmy zainteresowane wsparciem, będą mogły przeznaczyć otrzymane środki nie tylko na zakup robotów przemysłowych czy usługowych, ale również (a może przede wszystkim) wsparcie ekspertów/ usługi doradcze wspierające w optymalnym przeprowadzeniu w swojej firmy zmian związanych z automatyzacją działalności. W praktyce oznacza to, że firmy będą mogły kupić sprzęt pod warunkiem, że wcześniej wspólnie z ekspertami wypracują plan jego optymalnego wykorzystania tak, aby zwiększyć swoją produktywność.
Przemysł 4.0 kluczem do sukcesu?
Kluczowym pojęciem jest tutaj transformacja firm w kierunku Przemysłu 4.0 – ale czym on właściwie jest i jak można go zdefiniować?
„Przemysł 4.0 to przemysł oparty na nowych, cyfrowych, zintegrowanych systemach w zakresie procesów, produktów lub modeli biznesowych, wykorzystujących rozwiązania z dziedziny automatyki i robotyki, sztucznej inteligencji, technologii teleinformatycznych oraz komunikacji pomiędzy maszynami oraz człowiekiem a maszynami, z uwzględnieniem odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa tych rozwiązań, do projektowania, zarządzania, monitorowania lub optymalizowania procesów produkcyjnych w przedsiębiorstwie lub związanych z nimi procesów logistycznych”.
Robot przemysłowy to automatycznie sterowany manipulator, stacjonarny lub mobilny, który jest programowalny w co najmniej trzech osiach, przeznaczony do automatyzacji procesów przemysłowych (proces technologiczny).
Na co można wydać unijne wsparcie?
Odpowiedź na powyższe pytanie wcale nie ogranicza się do robotów. W rzeczywistości katalog wydatków, na które można uzyskać unijne wsparcie jest bardzo szeroki. Zaliczyć możemy do niego:
- nabycie środków trwałych, z wyłączeniem nieruchomości, tj. m.in. automatów, robotów oraz innych maszyn i urządzeń;
- zakup oprogramowania lub innych wartości niematerialnych i prawnych w formie patentów, licencji, know-how oraz innych praw własności intelektualnej. Oprogramowanie powinno bezpośrednio wspierać procesy wdrożenia automatyzacji lub robotyzacji, poprzez np. zaawansowane systemy informatyczne (narzędzia IT), technologie umożliwiające współpracę ludzi i robotów, systemy informatyczne służące optymalizacji produkcji, przeznaczone do obsługi urządzeń, sterowania tymi urządzeniami i komunikacji z nimi;
- zakup robót i materiałów budowlanych, o ile są bezpośrednio związane z instalacją maszyn i urządzeń;
- zakup usług szkoleniowych.
Potrzebna będzie „mapa drogowa”
Optymalizacja procesu automatyzacji i robotyzacji firm, zakłada, że zakupy mają być dokonywane celowo i zgodnie z planem - tzw. mapą drogową. Mapa drogowa, czyli plan całej inwestycji (a raczej procesu dostosowania się firmy do wymogów Przemysłu 4.0) ma być opracowany na podstawie audytu i diagnozy tego, na jakim poziomie dojrzałości cyfrowej jest firma.
Co bardzo ważne, audyt musi być wykonany przed złożeniem wniosku, ponieważ do wniosku wymagane jest jego załączenie wraz z planem, inwestycji – „mapą drogową”. W tym kontekście ważne jest, że MŚP będą mogły liczyć także na unijne wsparcie w sfinansowaniu tego rodzaju usług tj. zakupu usług doradczych, audytu i przygotowaniu „mapy drogowej”.
Autonomiczny robot usługowy to maszyna posiadająca znaczący poziom autonomii, zdolna do działania w złożonym i dynamicznym środowisku mogącym wymagać interakcji z ludźmi, obiektami lub innymi urządzeniami. Do kategorii tej nie należy zaliczać robotów znajdujących zastosowanie w automatyzacji zasadniczych procesów przemysłowych. Autonomia dotyczy zakresu działania robota (np. poruszania się robotów mobilnych po zakładzie produkcyjnym) polegającej na sterowaniu określonymi funkcjami przez system komputerowy na podstawie danych pozyskanych z sensorów, bez konieczności bezpośredniej ingerencji człowieka.
W opracowaniu „map drogowych” przedsiębiorców będą wspierać Europejskie Huby Innowacji Cyfrowych (European Digital Innovation Hubs – EDIH). Są to podmioty posiadające know-how w zakresie cyfryzacji, a ich zadaniem będzie nieodpłatne wsparcie firm w różnorodnych wyzwaniach związanych z transformacją cyfrową. Sieć EDIH w Polsce się tworzy – Komisja Europejska wybrała już pierwsze konsorcja EDIH w Polsce. EDIH starają się teraz o krajowe dofinansowanie i do połowy roku powinny być gotowe.
Wnioski o dotacje – kiedy i gdzie złożyć?
Konkurs na dofinansowanie automatyzacji i robotyzacji w MŚP wystartuje najprawdopodobniej 2 sierpnia i potrwa do 25 października 2023 roku. Wnioski trzeba będzie kierować do Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości. Maksymalna wartość dofinansowania pojedynczego projektu wyniesie 3 mln zł.
Preferowane będą projekty obejmujące nabycie i wdrożenie co najmniej jednego robota przemysłowego w procesie technologicznym przedsiębiorstwa lub nabycie i wdrożenie co najmniej jednego autonomicznego robota usługowego w procesach wspierających proces technologiczny (pakowanie, magazynowanie surowców wykorzystywanych w procesie technologicznym, kontrola jakości wyprodukowanych produktów, transport wewnętrzny tj. zaopatrzenie linii produkcyjnej, odbiór produktów gotowych z produkcji).
