Dotacje unijne na projekty mające na celu świadczenie usług drogą elektroniczną (usług cyfrowych) stwarzają możliwości startu lub rozwoju młodym przedsiębiorcom. Prowadząc działalność w Internecie, gdzie łatwość działania jest wielką zaletą, niezwykle często zapomina się jednak o ryzyku prawnym i wielu obowiązkach związanych z prowadzonym biznesem. Przygotowując wniosek o dofinansowanie warto więc zaplanować w kosztorysie projektu usługi prawne (jako koszt ogólny bądź ekspercki), by uniknąć później przykrej konieczności pokrywania kosztów niezbędnej pomocy prawnej jedynie z własnych środków.
Najczęściej pojawiające się w firmach problemy prawne próbują rozwiązywać sami właściciele i osoby zarządzające. Spory odsetek samodzielnie zredagowanych umów lub dokumentów korporacyjnych obarczony jest jednak wadami, które powodują nieskuteczność konkretnych zapisów, a niejednokrotnie nieważność całych umów lub uchwał. W ramach podstawowej pomocy prawnej dla prowadzącego portal internetowy (przy sporządzaniu wniosków o dofinansowanie ujmowanej w kosztach ogólnych) w pierwszej kolejności przydatna jest pomoc w zakresie prawa cywilnego, handlowego, telekomunikacyjnego oraz prawa własności intelektualnej i przemysłowej, w szczególności:
- opracowywania lub weryfikacji wszelkich wzorców umownych wykorzystywanych w ramach prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności umów pożyczek, o dzieło, zlecenia;
- przygotowania oraz negocjowania umów o świadczenie usług reklamowych w oparciu o protokół IP oraz umów dotyczących baz danych,
- obsługi z zakresu prawa korporacyjnego: uchwały wspólników, regulaminy,
- tworzenia umów z zakresu prawa pracy;
- pomocy prawnej przy sporządzaniu, negocjowaniu jak i zawieraniu umów dotyczących własności intelektualnej lub przemysłowej (w tym w szczególności znaków towarowych, audycji radiowych lub telewizyjnych, reklam i innych przekazów oraz oprogramowania komputerowego);
- reprezentowania wobec osób trzecich w powierzonych sprawach, w tym reprezentowania wobec organów administracji państwowej i samorządowej w ramach określonych stosownymi przepisami, a także przed sądami powszechnymi i polubownymi.
Sporządzając kosztorys we wniosku o dofinansowanie, wśród usług eksperckich warto przewidzieć następujące analizy prawne:
a) audyt prawny IT w zakresie przetwarzania danych osobowych - prowadzenie portalu co do zasady wiąże się z przetwarzaniem i przechowywaniem danych osobowych (np. w związku z rejestracją użytkowników lub dostępem do numerów IP ich komputerów) a co za tym idzie, z istotnym obowiązkiem, często zapomnianym przez przedsiębiorców tj. zgłoszenia właściciela portalu do GIODO (Główny Inspektor Ochrony Danych Osobowych) oraz stworzenia odpowiedniej dokumentacji związanej z przetwarzaniem danych osobowych. Dokumentacja ta powinna opisywać sposób przetwarzania danych oraz podjęte środki organizacyjne i techniczne do ich ochrony. Obowiązek sporządzenia dokumentacji związanej z przetwarzaniem danych osobowych oraz zgłoszenia do GIODO wynika z ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych. Brak ww. działań, skutkuje odpowiedzialnością karną właściciela portalu i osób działających w jego imieniu (z zagrożeniem karą pozbawienia wolności włącznie).
b) przygotowanie lub weryfikacja projektu regulaminu świadczenia usług drogą elektroniczną - samodzielne kompilowanie przez beneficjentów regulaminów stosowanych przez innych z reguły oznacza powielenie zawartych w nich błędów; regulaminy portali wymagają weryfikacji pod kątem występowania w nich niedozwolonych postanowień umownych, za które Prezes UOKiK (Urząd Ochrony i Konkurencji i Konsumentów) może nałożyć na przedsiębiorcę stosującego takie postanowienia w relacjach z konsumentami kary finansowe do 10% przychodów; ponadto brak właściwie sporządzonego regulaminu może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą beneficjenta wobec usługobiorców w zakresie szerszym niż powinien, bądź nawet odpowiedzialnością karną za przetwarzanie danych, do których przetwarzania nie był uprawniony. Ponadto brak regulaminu może doprowadzić do skutecznego uchylania się przez użytkownika portalu od obowiązków jakie portal nakłada na użytkowników,
| Raport specjalny Bankier.pl E-DOTACJE 2010 Zamierzasz ubiegać się o e-dotację, ale nie wiesz jak się do tego zabrać? Chcesz zwiększyć swoją szansę na jej pozyskanie? Ten raport jest właśnie dla Ciebie! |  |
c) opracowanie prawne systemu identyfikacji marki przedsiębiorcy - każdy portal internetowy opiera się na określonej, indywidualizującej go nazwie oraz realizowanej w sposób automatyczny e-usłudze. Dla przedsiębiorcy pociąga to za sobą dwojakiego rodzaju zagrożenia: wykorzystania jego nazwy (marki) oraz portalu lub pomysłu na którym oparto e-usługę, przez inne podmioty lub zarzucenia przez inne podmioty wykorzystania, w portalu beneficjenta, ich nazwy (marki) lub ich pomysłu – naśladowanie gotowego produktu. Pomoc prawnika obejmować może m.in. pomoc w zakresie zapewnienia ochrony prawa do firmy - nazwy, prawa do domen internetowych, praw ochronnych do znaków towarowych (np. logo), ochrony przed nieuczciwą konkurencją oraz pomoc prawna w przypadku sporów sądowych. Brak zastosowania odpowiedniej ochrony firmy – nazwy, znaku towarowego (logo) lub brak działań prawnych zmierzających do odparcia zarzutów innych podmiotów w tym zakresie, może skutkować: skutecznym i bezkarnym podszywaniem się innych podmiotów pod działalność beneficjenta lub jego portalu, w tym działań wprowadzających w błąd potencjalnych klientów lub koniecznością zapłaty przez beneficjenta znacznych odszkodowań za zarzucane mu czyny nieuczciwej konkurencji.
d) przygotowanie projektów umów o dzieło oraz o świadczenie usług z programistą (informatykiem) - podstawowymi negatywnymi skutkami braku zaangażowania specjalistów w przygotowanie projektów umów o dzieło oraz o świadczenie usług z programistą (informatykiem) może być przeniesienie autorskich praw majątkowych w zakresie mniejszym od pożądanego przez beneficjenta, skutkiem czego może on mieć problemy zarówno z licencjonowaniem jak i ze zbyciem autorskich praw majątkowych do portalu bądź utworów na portalu funkcjonujących oraz podlegać odpowiedzialności wobec ewentualnych licencjobiorców/nabywców autorskich praw majątkowych. Ponadto informatyk zachować może wyłączne prawo zezwalania na wykonywanie zależnego prawa autorskiego co może skomplikować rozwijanie projektu. W powyższym zakresie za naruszenie praw autorskich beneficjent może podlegać odpowiedzialności cywilnoprawnej lub nawet karnej.
 | DYŻUR EKSPERTA Codziennie w dniach 19-23 lipca 2010 r. Od godziny 14.00 do 16.00 W dniu dzisiejszym dyżuruje Ksenia Kosiak, Starszy Konsultant ds. funduszy UE z Europejskiego Centrum Doradztwa Finansowego Nr tel. (61) 830 33 10 |
e) weryfikacja formalnoprawnych aspektów dotyczących użytkowanego oprogramowania - podstawowymi negatywnymi skutkami braku zaangażowania specjalistów w tym zakresie jest zagrożenie naruszenia przez beneficjenta warunków licencji, skutkiem czego może on mieć problemy zarówno z udzielaniem licencji jak i ze zbyciem autorskich praw majątkowych do utworów (w część informatycznej portalu) stworzonych w oparciu o oprogramowanie, którego beneficjent jest licencjobiorcą. W powyższym zakresie za naruszenie praw autorskich beneficjent może podlegać odpowiedzialności cywilnoprawnej lub nawet karnej. Warto o tym pamiętać, albowiem sankcje prawne za naruszenie omawianych regulacji mogą być rozległe i niekiedy dotkliwe, przede wszystkim finansowo.
Już pobieżna lektura powyższego katalogu zagrożeń i obowiązków pokazuje, iż zadanie stojące przed przedsiębiorcami chcącymi działać zgodnie z prawem oraz przy maksymalnie wysokim zabezpieczeniu ryzyka prawnego nie jest łatwe. Aplikując o dofinansowanie ze środków unijnych warto zatem zadbać o to, żeby nowo utworzone przedsiębiorstwo mogło zostać wsparte przez prawnika, przy wykorzystaniu środków z dofinansowania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że korzystanie ze wzorców umownych uzyskanych różnymi kanałami (np. z Internetu) może prowadzić do przykrych niespodzianek.
Bogdan Rosicki, radca prawny, partner w kancelarii Rosicki Purski Warulik Ecdf Kancelaria Prawna
