Polski VAT kończy 24 lata. Rzadko się zmieniał i jest wśród najwyższych w UE

Podatek VAT wprowadzono w Polsce dokładnie 24 lata temu - 5 lipca 1993 r. Urodziny tego podatku to dobry moment, aby sprawdzić, jak jego podstawowa stawka prezentuje się na tle innych państw Unii Europejskiej.

24, 23, 22 – oto sekwencja liczb związanych z podatkiem VAT. W ciągu 24 lat funkcjonowania tego głównego źródła wpływów budżetowych (blisko 40 proc. w 2016 r.) w Polsce obowiązywały tylko dwie stawki podstawowe. Do końca 2010 r. wynosiła ona 22 proc., od 2011 r. „tymczasowo” wprowadzono 23 proc. (stawka przez rząd PO-PSL, utrzymana przez rząd PiS).

Polska należy do państw o najwyższej standardowej stawce VAT wśród państw Unii Europejskiej. Wyższy podatek obowiązuje tylko na Węgrzech (27 proc.), w Danii, Chorwacji i Szwecji (25 proc.) oraz Grecji i Finlandii (24 proc.).

Warto przypomnieć, że unijne regulacje zakładają VAT na poziomie minimum 15 proc. Od 3 lat takiej stawki nie ma żaden kraj członkowski – jako ostatni wycofał się z niej Luksemburg (obecnie 17 proc., najniższa stawka w UE). VAT poniżej 20 proc. obowiązuje jeszcze na Malcie (18 proc.) oraz na Litwie, Cyprze, w Niemczech i w Rumunii (19 proc.).

Rumunia stanowi swoisty ewenement, ponieważ jako jedyny spośród obecnych członków w UE dokonał radykalnej obniżki podstawowej stawki VAT (z 24 proc. w 2014 r. do 20 proc. w 2016 r. i 19 proc. w 2017 r., co stanowi powrót do stanu z lat 2000-09). To tym istotniejsze, że ostatnia dekada w znacznej większości krajów, szczególnie tych mocno dotkniętych kryzysem, przyniosła spore podwyżki podatku od wartości dodanej. Od 2007 r. podstawowa stawka VAT wzrosła w aż 21 państwach członkowskich. Najmocniej na Węgrzech (+7 p.p.) oraz w Hiszpanii i Grecji (+ 5 p.p.).

Na tym tle na oazy stabilności wyrastają kraje, które od ponad ćwierć wieku nie zmieniły stawki podstawowej: nalezą do nich Austria (20 proc. od 1984 r.), Szwecja (25 proc. od 1990 r.) oraz Dania (25 proc. od 1992 r.). Gdyby jednak uwzględnić przypadki zmian wszystkich stawek (podstawowej i obniżonych, wówczas okazuje się, że VAT w Polsce zmieniał się… najrzadziej spośród wszystkich członków UE (do wspomnianej zmiany z 2011 r., która objęła także wzrost stawek obniżonych do 5% i 8%, należy dodać wprowadzenie stawki 3% w 2000 r.). Niestety, o podobnej stabilności nie można mówić w przypadku przepisów, które zmieniane są w ramach kolejnych nowelizacji przyprawiających przedsiębiorców o ból głowy.

Prześledzenie przebiegu zmian podstawowej stawki podatku VAT w krajach UE umożliwia poniższy wykres (jeżeli nie widzisz jego interaktywnej wersji, przejdź do wersji statycznej).

Michał Żuławiński

Źródło:
Tematy:

Newsletter Bankier.pl

Dodałeś komentarz Twój komentarz został zapisany i pojawi się na stronie za kilka minut.

Nowy komentarz

Anuluj
1 2 marekjam

vat powinien byc jednolity, wynosic 28,56371094% i należeć do mnie

! Odpowiedz
5 6 ~se

vat powinien byc jednolity, wynosic 2.8% i należeć do gminy

! Odpowiedz
3 3 silvio_gesell

No nie bardzo, bo 40% przychodów z VAT idzie na dopłaty dla rolnictwa, a największe przychody z VAT są w miastach. Żeby zlikwidować VAT trzeba by zlikwidować równocześnie dopłaty bezpośrednie.

! Odpowiedz
2 8 silvio_gesell odpowiada silvio_gesell

Pytanie dlaczego w ogóle są potrzebne dopłaty dla rolnictwa? Bo popyt na żywność jest w gruncie rzeczy sztywny, więc rolnicy zarobią tyle samo bez względu na to ile wyprodukują. Bez dopłat rolnicy zmniejszyliby produkcję i ceny żywności wyleciałyby w kosmos.

Zatem aby obniżyć VAT konieczne jest uniemożliwienie rolnikom trzymania ziemi odłogiem poprzez opodatkowanie wartości gruntu - dopiero wtedy VAT będzie mógł być obniżony, bo niepotrzebne będą już dopłaty. A ponieważ popyt na żywność jest sztywna, więc podatek gruntowy zapłacą konsumenci żywności.

Tyle, że takie coś można zrobić tylko w skali całej UE. Gdyby zrobić to w samej Polsce, to zalałaby nas żywność zachodnia.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 3 marekjam odpowiada silvio_gesell

"Bez dopłat rolnicy zmniejszyliby produkcję i ceny żywności wyleciałyby w kosmos"

No nie do końca. Taka sytuacja byłaby możliwa tylko w warunkach monopolu. Jako, że rynek produkcji rolnej jest konkurencyjny, to każdy wzrost ceny prowadziłby do wzrostu podaży, a każdy spadek ceny - do spadku podaży. Rynek stale dążyłby do stanu naturalnej równowagi, a właściwie - do ciągłej samoregulacji, bo ze względu na czynniki atmosferyczne, demograficzne i inne naturalna równowaga nigdy nie zostanie osiągnięta.

Dopłaty rolnicze to patologia, ale mająca niewiele wspólnego z VATem.

Pokaż cały komentarz ! Odpowiedz
0 8 tomitomi

a , mojsze modzelewski , ma u mnie czapę ! za niszczenie mojej ! ( MOJEJ ) krwawicy dnia codziennego !!!!

! Odpowiedz
4 37 karbinadel

Stawka VAT w Polsce może i jest mało zmienna, ale przepisy wręcz przeciwnie. Dałoby się nimi zapełnić sporą szafę - i to jest przyczyną szwindli, a nie sam podatek (w gruncie rzeczy z założenia bardzo prosty)

! Odpowiedz

Kalendarium przedsiębiorcy

  • Termin zapłaty zaliczki na podatek dochodowy przez osoby prawne.

    Zapłata zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów ewidencjonowanych.

  • Rozliczenie podatku od towarów i usług za poprzedni miesiąc - VAT 7.

    Podatnicy podatku akcyzowego rozliczają akcyzę.

  • Składkę na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne odprowadzają jednostki budżetowe, zakłady budżetowe i gospodarstwa pomocnicze.

  • Termin uiszczenia podatku dochodowego od podatników rozliczających się w formie karty podatkowej.

    Termin wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego pobranego od wpłaconych w poprzednim miesiącu dochodów z udziałów w zysku. Termin złożenia deklaracji oraz wpłaty zryczałtowanego podatku dochodowego od zagranicznych osób prawnych, czyli osób prawnych niemających siedziby lub zarządu na terenie Polski.

Kalkulator odsetek

Aby obliczyć wartość odsetek, podaj kwotę zaległości oraz zakres dat.

? Odsetki ustawowe nalicza się od dnia, gdy zobowiązanie staje się wymagalne. Jeżeli spłata miała nastąpić 10-tego, to odsetki naliczane są od 11-tego.
? Data kiedy zobowiązanie będzie regulowane. Jeżeli przypada na dzień ustawowo wolny od pracy, to należy wpisać datę pierwszego kolejnego dnia roboczego.
? Stawkę obniżoną do wysokości 75% stawki podstawowej stosuje się tylko do zaległości powstałych po 1 stycznia 2009 roku. Odsetki w obniżonej stawce pobiera się, gdy podatnik złoży korektę zeznania i w ciągu 7 dni od niej wpłaci zaległość.
Zapisz się na bezpłatny newsletter Bankier.pl