Co się dzieje pod wpływem stresu?
Nasz organizm, pod wpływem stresu, przestawia się na „tryb walki-ucieczki” i musi być gotowy do działania. Stąd brak apetytu czy suchość w ustach – układ nerwowy hamuje działania trawienne, a „zaopatruje w energię” mięśnie.
Serce zaczyna bić szybciej, wzrasta tętno, podwyższa się ciśnienie krwi, przyspiesza oddech, rozszerzają się źrenice. Kiedy próbujemy ukryć zdenerwowanie, to właśnie te dwa ostatnie elementy najłatwiej mogą nas zdradzić. Ponadto, nasze ręce stają się chłodne – odpływa z nich krew, by dać zastrzyk jeszcze większego pobudzenia dla mózgu, który, obok mięśni, stanowi niezwykle istotny element w „trybie walki-ucieczki”.
Kiedy stres może sprzyjać?
Istnieją 3 rodzaje stresu. Jeden z nich – eustres – faktycznie nam sprzyja i mobilizuje do działania. Nazywany jest też stresem pozytywnym, przyjemnym, lekkim. Możemy go opanować, co więcej: dodaje nam sił i motywuje. Stres może być zarówno wrogiem jak i sprzymierzeńcem. Stres-przyjaciel to na przykład ekscytacja przed wyjściem na środek sali w celu odebrania nagrody czy trema aktora przed rozpoczęciem kolejnego świetnego spektaklu. Eustres działa dość krótko, nie zaciemnia myślenia i działa wyłącznie pozytywnie dla naszej psychiki.
Gorzej z dysstresem, który objawia się zupełnie odwrotnie. Pojawia się, gdy zostanie przekroczona granica wytrzymałości danego człowieka. Każdy może mieć taką granicę w innym miejscu. Na każdego jednak dysstres działa podobnie, czyli po prostu wyniszczająco.
Czy przez stres jestem bardziej narażony(a) na choroby?
Jak najbardziej tak. Niestety, ryzyko zapadnięcia na różne choroby zwiększa się, gdy pozostajemy pod wpływem wyniszczającego stresu. Dlaczego tak się dzieje? Z kilku prostych przyczyn. Kiedy jesteśmy pod wpływem stresu wydzielają się w naszym organizmie takie hormony, które blokują produkcję nowych białych krwinek, a czasem nawet je niszczą. Jesteśmy zatem w stresie bardziej podatni na infekcje – białe krwinki, których jest mniej, odpowiadają przecież za obronę organizmu przez bakteriami, wirusami. Nawet jeśli owoce i warzywa wpisane są w codzienną dietę, to jeśli stale pozostajemy pod wpływem stresu, to jesteśmy narażeni na niedobór minerałów i witamin. Wynika to z faktu, że przepływ krwi w obrębie układu trawiennego zmniejsza się.
Najniebezpieczniejsze są choroby serca. Lekarze alarmują, że mogą one również mieć swoje źródło w fizjologicznych konsekwencjach stresu. W stresie krew krzepnie intensywniej, a to może prowadzić do niedokrwienia mięśnia sercowego.
Kto jest moim sprzymierzeńcem w walce ze stresem
Podejście, refleksja, samoświadomość – to na początek. Dobrze działa stworzenie własnej mapy osobistych źródeł stresu.
Warto sobie odpowiedzieć uczciwie na szereg pytań. Co jest moim atutem? Jak mogę to wykorzystać, by mieć kontrolę nad stresem? Może są takie stresory, które można wyeliminować, porzucić? A może czas podjąć działania, by konstruktywnie rozwiązać dany problem? Czy warto przejmować się wszystkimi drobiazgami? Po co stresować się tym, nad czym nie mamy kontroli? Co mogę zrobić żeby oswoić niepewne wydarzenia? Jak mogę najlepiej przygotować się do zadania, by zminimalizować to co niespodziewane? Czy cele zarówno osobiste jak i zawodowe są osiągalne i precyzyjne? Może jest jakiś ukryty problem, który czas zidentyfikować, nazwać i stawić mu czoła?
W walce wydanej stresowi sprzymierzeńcem są też różne techniki antystresowe, które mogą zlikwidować skutki stresu. Najefektowniejsze jest praktyczne nauczenie się jak z nich korzystać podczas warsztatów z zakresu zarządzania stresem pod okiem wykwalifikowanego trenera. Techniki oddechowe są stosowane naprawdę od bardzo, bardzo dawna. Wciąż są traktowane z przymrużeniem oka, a przecież… „oddech to życie”! Trening Autogenny Schulza jest dla tych, którzy chcą poczuć cudowne rozluźnienie, przyjemny ciężar swego ciała i ciepło w splocie słonecznym. Coraz więcej zwolenników ma też Relaksacja Mięśni Jacobsona nastawiona na eliminowanie napięcia mięśni powstałego w wyniku chronicznego stresu. Natomiast tym, którzy chcą być innowacyjni polecamy masaż dźwiękiem. Dostarcza on głębokiego relaksu i rozkosznie odpręża, jest też świetnym pomysłem na spędzenie wolnego czasu.
Która technika antystresowa jest najskuteczniejsza?
Nie możemy mówić o jedynej słusznej i w 100% skutecznej technice. Każdy człowiek różne preferencje w indywidualnej walce ze stresem, podobnie jak każdy ma wspomnianą już własną granicę optimum między dobrym, a złym stresem. Uprawianie sportu jest często wymieniane jako jedna z metod, niemniej nie można oczekiwać, że osoba, która nie znosi intensywnej aktywności fizycznej poczuje się całkowicie zrelaksowana. Na szczęście, sprzymierzeńców w walce ze stresem jest wiele – każdy może znaleźć coś dla siebie. Zresztą, kreatywność i brak rutyny także są mile widziane. Jeden sposób może po czasie stać się anachroniczny – trzeba więc pogłówkować, sprawdzić inne techniki. Jedno jest pewne: lepiej dmuchać na zimne! W myśl głośnego filmu Spielberga - „Raport Mniejszości” – liczy się prewencja i… szczypta rozsądnej diety, dwie gałki ruchu i trzy stołowe łyżki inteligencji emocjonalnej w codziennym interpersonalnym koktajlu. Powodzenia!
Źródło:
