Klienci mający w historii kredytowej poważne przewinienia nie narażają się wyłącznie na to, że ich pożyczka będzie droższa. Kupiony na kredyt samochód może nie ruszyć, jeśli rata nie została uregulowana w terminie.
Amerykańscy pożyczkodawcy już od kilku lat stosują specyficzny rodzaj zabezpieczeń. Tzw. „kill switch” montowany jest w samochodach kupowanych na kredyt i pozwala wyłączyć pojazd w dowolnym momencie. W ostatnim czasie coraz częściej towarzyszy mu nadajnik GPS, dzięki któremu można zlokalizować auto, a nawet ograniczyć obszar, po którym porusza się dłużnik.
Kredyt w zamian za prywatność
„The New York Times” informuje, że urządzenia blokujące samochody zamontowano już w ponad dwóch milionach aut. Trend ten ma związek ze wzrostem rynku kredytów samochodowych dla bardziej ryzykownych klientów, tzw. subprime auto loans. W 2013 r. z ponad 400 mld dolarów udzielonych autopożyczek aż 27 proc. stanowiły zobowiązania kredytobiorców o niskim scoringu.
Amerykanin, który z powodu kiepskiej historii spłat wypracował ocenę poniżej 640 punktów normalnie nie mógłby liczyć na kredyt. Jednak firmy działające w segmencie subprime (poniżej standardu) gotowe są pożyczać pieniądze, pod warunkiem zainstalowania dodatkowego elektronicznego zabezpieczenia.
Moduł montowany w autach można uruchomić zdalnie, a potem wysłać na miejsce ekipę odzyskującą zabezpieczenie (tzw. repo men). Ma on także dodatkowe funkcje – gdy zbliża się termin spłaty raty, urządzenie może emitować sygnał dźwiękowy przypominający o zobowiązaniu. Pożyczkodawca może też śledzić pojazd za pomocą lokalizatora GPS i wyłączyć zapłon samochodu, jeśli opuści on określony teren.
Kill switch na granicy prawa
Praktyki kredytodawców budzą poważne wątpliwości prawników. W niektórych stanach zakazano stosowania lokalizatorów GPS, a w innych dopuszczono je pod warunkiem wyrażenia przez dłużnika pisemnej zgody. Niektórzy klienci biorą sprawy w swoje ręce i samodzielnie demontują urządzenia lub korzystają z usług powstających warsztatów rozbrajających zabezpieczenia.
Pożyczkodawcy bronią się, wskazując na skuteczność technologii. Zablokowanie pojazdu zazwyczaj powoduje, że kredytobiorca natychmiast reguluje zaległe zobowiązanie. Obniża to koszty windykacji i, w konsekwencji, koszty pożyczek. Do amerykańskich mediów trafia jednak coraz więcej skarg klientów, którzy zostali unieruchomieni w dramatycznych okolicznościach – wioząc dzieci do szpitala lub stając w korku. Niewykluczone więc, że rynek samochodów „z wyłącznikiem” czeka wkrótce regulacja.
Michał Kisiel
