Niemiecka gospodarka trzeci rok z rzędu nie może wyjść na prostą, co skutkuje rekordową falą niewypłacalności. W 2025 roku liczba upadłości za naszą zachodnią granicą osiągnęła najwyższy poziom od ponad dekady, uderzając w blisko 24 tysiące przedsiębiorstw. Raport Creditreform obnaża skalę problemu: wyczerpane rezerwy finansowe firm, miliardowe straty wierzycieli i rosnące ryzyko dla rynku pracy.
Niemiecka gospodarka w 2025 roku wciąż tkwi w głębokiej stagnacji. Jak wynika z najnowszego raportu Creditreform, łączna liczba postępowań upadłościowych wzrosła o 7,1 proc. r/r, osiągając poziom 129 500 przypadków – to najwyższy odczyt od 2014 roku. W samym sektorze przedsiębiorstw odnotowano 23 900 bankructw, co oznacza wzrost o 8,3 proc. względem roku poprzedniego. Choć dynamika wzrostu nieco wyhamowała w porównaniu do lat 2023-2024 (kiedy notowano skoki o ponad 20 proc.), obecny poziom to wciąż o ponad 9 000 upadłości więcej niż w roku 2022.
Problemy z płynnością finansową uderzają z różną siłą w poszczególne sektory. Najwięcej spraw upadłościowych (14 120, wzrost o 8,4 proc.) generuje sektor usług, odpowiadający za 59,1 proc. wszystkich upadłości. Najwyższą dynamikę wzrostu zanotowano jednak w handlu (+10,4 proc. do 4 370 przypadków) oraz przemyśle przetwórczym (+10,3 proc. do 1 820 firm). Choć w budownictwie liczba upadłości wzrosła "jedynie" o 4,7 proc. (do 3 590 podmiotów), to branża ta notuje dramatyczny wskaźnik upadłości – upada tam aż 99 na 10 000 przedsiębiorstw. Łączne straty wierzycieli w 2025 roku oszacowano na 57 mld euro, a średnia kwota zagrożonych wierzytelności na jedno postępowanie przekracza 2 mln euro.
Wiele przedsiębiorstw jest mocno zadłużonych, ma trudności z uzyskaniem nowych kredytów i zmaga się z obciążeniami strukturalnymi, takimi jak ceny energii i regulacje. Wywiera to ogromną presję, w szczególności na małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP), i ostatecznie jest gwoździem do trumny dla wielu firm – mówi Patrik-Ludwig Hantzsch, dyrektor ds. badań ekonomicznych w Creditreform.
Koniec "tłustych lat". Upadają dojrzałe firmy
Struktura demograficzna bankrutujących podmiotów wskazuje na dominację mikrobiznesu. Aż 19 500 upadłości (81,6 proc. ogółu) dotyczyło firm zatrudniających do 10 pracowników, co stanowi wzrost o 8,9 proc. r/r. Z drugiej strony, problemy dotykają też gigantów – odnotowano 140 upadłości dużych firm (powyżej 250 pracowników), co jest liczbą o 7,7 proc. wyższą niż rok wcześniej.
Niemieckich ekonomistów niepokoi również fakt, że za najwięcej upadłości (10 090 przypadków, 42,2 proc. ogółu) odpowiadały podmioty działające na rynku powyżej 10 lat. Oznacza to, że rezerwy kapitałowe zgromadzone w "tłustych latach" zostały wyczerpane. Pod względem prawnym dominują spółki GmbH (46,5 proc. udziału), a ich odsetek systematycznie rośnie.
Rosnące bezrobocie napędza upadłości konsumenckie
Problemy gospodarcze Niemiec uderzają bezpośrednio w rynek pracy i portfele gospodarstw domowych. W wyniku tegorocznych upadłości zagrożonych lub utraconych zostało ok. 285 000 miejsc pracy. Sytuację pogarsza fakt, że w sierpniu 2025 roku liczba bezrobotnych w Niemczech po raz pierwszy od dekady przebiła barierę 3 milionów. To z kolei napędza upadłości konsumenckie – w mijającym roku niewypłacalność ogłosiło 76 300 osób fizycznych (+6,5 proc. r/r). Dodatkowo, o 7,5 proc. wzrosła liczba tzw. "pozostałych upadłości" (np. spadkowych czy byłych przedsiębiorców), osiągając poziom 29 300 spraw.
Głównym powodem jest rosnące zadłużenie ludzi. […] W całym kraju 5,67 miliona obywateli jest obecnie uważanych za nadmiernie zadłużonych. "Wysokie koszty utrzymania, redukcje miejsc pracy i rosnące bezrobocie doprowadzają wiele gospodarstw domowych do granic możliwości – dodał Hantzsch.
Prezes Creditreform: Niemiecka gospodarka traci konkurencyjność
Perspektywy na kolejne kwartały nie są pocieszające, co potwierdza indeks wiarygodności kredytowej (Bonität), gdzie wyższy wynik oznacza gorszą kondycję (skala 100-600). Najgorszą ocenę notuje gastronomia (indeks 292), natomiast największe tąpnięcie w porównaniu do 2019 roku widać w usługach finansowych (+15 pkt, do poziomu 279) oraz ochronie zdrowia (+15 pkt, do poziomu 246). Najstabilniejszy pozostaje sektor wydobywczy z indeksem 228. Na mapie Niemiec niechlubnym liderem jest Berlin ze wskaźnikiem 130 upadłości na 10 tys. firm, podczas gdy w Turyngii wskaźnik ten wynosi zaledwie 48. Średnia krajowa wzrosła w tym roku do poziomu 76 upadłości na 10 tys. przedsiębiorstw.
Niemiecka gospodarka traci konkurencyjność. Wysokie koszty, biurokracja i utrzymująca się słabość gospodarcza będą dodatkowo zwiększać liczbę upadłości – ostrzega Bernd Bütow, prezes Creditreform.
Planowane przez rząd niemiecki wielomiliardowe inwestycje w infrastrukturę i obronność mogą pobudzić wzrost gospodarczy i ograniczyć wzrost liczby bankructw w 2026 roku. Niemniej jednak, aby ustabilizować bazę gospodarczą i spowolnić wzrost, konieczne są dodatkowe środki strukturalne, takie jak ulgi w opłatach za energię elektryczną.
Oprac. JM
