W marcu cena koszyka podstawowych artykułów niezbędnych do funkcjonowania czteroosobowej rodziny przez miesiąc wyniosła 2042,46 zł, czyli o 4,30 zł mniej w porównaniu do lutego - wynika z raportu Polskiego Radia 24, UCE Research i Uniwersytetów WSB Merito.
Autorzy raportu zwrócili uwagę, że koszyk produktów analizowany przy obliczaniu Indeksu Miesięcznych Zakupów (IMZ) został skomponowany z uwzględnieniem potrzeb określonej grupy konsumentów. W przypadku 4-osobowego gospodarstwa wzięto pod uwagę potrzeby dwojga młodych dorosłych i dwójki dzieci.
IMZ przedstawia koszt nabycia zestawu produktów niezbędnych do funkcjonowania przez 30 dni, obejmującego domowe wyżywienie, chemię gospodarczą i środki higieniczne. W przypadku rodziny 2+2 wyniósł on w marcu 2026 roku 2042,46 zł. Za identyczny koszyk produktów w marcu ubiegłego rodzina musiała ponad 63 zł mniej, co oznacza, że rok do roku ceny wzrosły 3,2 proc.
Jednak w ujęciu miesięcznym marzec przyniósł wyhamowanie cen. Po lutym, kiedy koszty rodzinnego koszyka podstawowych produktów okazały się o 100 zł wyższe niż w styczniu, marcowy zestaw analizowanych produktów kosztował o 4,30 zł mniej, co oznacza symboliczny spadek o 0,21 proc. miesiąc do miesiąca.
Z raportu wynika, że średnie dzienne wydatki czteroosobowej rodziny wynoszą 68,08 zł - o 15 groszy mniej niż w lutym. Eksperci zauważyli, że choć oszczędność jest symboliczna, to jednak odwrócenie trendu jest dla konsumentów ważnym i długo wyczekiwanym sygnałem ulgi.
W analizie siły nabywczej czteroosobowego gospodarstwa domowego w marcu 2026 roku za punkt odniesienia przyjęto wspólny dochód netto, na który składają się dwie najniższe pensje krajowe oraz dwa świadczenia wychowawcze 800 Plus, co przekłada się na łączną kwotę 8811,70 zł. W przypadku takiego gospodarstwa wskaźnik obciążenia portfela podstawowymi zakupami spadł w marcu miesiąc do miesiąca o 0,06 punktu procentowego do poziomu 23,17 proc.
W ujęciu rocznym widać jednak, że koszty utrzymania wzrosły. W marcu 2025 roku, przy nieco niższych dochodach czteroosobowej rodziny, wynoszących łącznie 8621,84 zł, ale też tańszym koszyku produktów, wskaźnik obciążenia wynosił 22,95 proc. Tak więc, mimo podwyżek płacy minimalnej, siła nabywcza przykładowego 4-osobowego gospodarstwa rodziny uległa zmniejszeniu.
W koszyku podstawowych produktów najbardziej podrożała kawa mielona - o 21,9 proc. rok do roku. Na drugim miejscu uplasowała się wołowina ze wzrostem 21,5 proc. oraz jajka - 11,9 proc. Staniało z kolei masło - o 22,8 proc. i cukier - 18,1 proc.
Jak zauważyli autorzy raportu, o tym że koszyk zakupów w marcu nieznacznie staniał, zdecydowały obniżki w kategorii chemii domowej. Dla przykładu mleczko do czyszczenia, które w lutym zaskoczyło 60-procentowym skokiem ceny, w marcu potaniało o 35,45 proc., dzięki przywrócenia rabatów udzielanych przez sieci handlowe.
Autorzy raportu zwrócili też uwagę na ceny ziemniaków, które w marcu podrożały o 48,36 proc. Eksperci zauważyli, że wynika to z powrotu do rynkowej ceny po lutowych wojnach cenowych toczonych przez dyskonty. Mimo podwyżek miesiąc do miesiąca, w ujęciu rocznym ziemniaki są o 11 proc. tańsze.
Analitycy UCE Research podkreślają, że podwyżki ceny koszyka badanych produktów nie są tożsame z inflacją, która jest obliczana przez GUS przy zastosowaniu innej metodologii. Według oficjalnych danych, wskaźnik inflacji konsumenckiej (CPI) dla całej gospodarki wyniósł w marcu 3 proc. w ujęciu rocznym. „Indeks cen w sklepach detalicznych” przygotowany przez UCE Research, badający tysiące produktów na sklepowych półkach wykazał wzrost o 3,8 proc. rok do roku, przy czym wzrost cen samej żywności wyniósł 3,2 proc.
Również o 3,2 proc. podrożał koszyk produktów dla 4-osobowej rodziny, co jak zauważyli autorzy raportu, tylko nieznacznie przekraczało oficjalny poziom inflacji.
Indeks Miesięcznych Zakupów (IMZ) to cykliczny raport realizowany przez Polskie Radio 24 we współpracy z UCE Research i Uniwersytetami WSB Merito. IMZ pokazuje nominalny koszt zakupu ściśle określonego zestawu produktów, niezbędnych do funkcjonowania przez okres miesiąca. Wyliczenia powstały na podstawie raportu „Indeks cen w sklepach detalicznych” UCE Research i WSB Merito, w którym analizie cyklicznie poddaje się 97 tys. cen w 45,5 tys. placówek handlowych. (PAP)
gkc/ drag/
