Kontrowersje wokół SpaceX. Inwazja AI w indeksie S&P500

W marcu S&P500 przeszedł pierwszą kwartalną rewizję 2026 r.oku. Do portfela indeksu weszły m.in. kolejne spółki z branży sztucznej inteligencji, w które inwestuje sama Nvidia. Równolegle na Wall Street toczy się gorąca, kuluarowa dyskusja, bowiem jak donosi Bloomberg, firma odpowiedzialna za indeks może nagiąć swoje rygorystyczne zasady kwalifikacji, aby wpuścić SpaceX Elona Muska na giełdowe salony szybciej, niż pozwala na to obecny regulamin.

Zgodnie z oficjalnym komunikatem S&P Dow Jones Indices, przed rozpoczęciem sesji w poniedziałek, 23 marca 2026 roku, w składzie indeksu S&P 500 zajdą istotne zmiany. Do elitarnego grona dołączą cztery spółki: Vertiv Holdings, Lumentum Holdings, Coherent Corp. oraz EchoStar Corporation. Zastąpią one właściciela aplikacji randkowych Match Group, spółkę z branży opieki zdrowotnej Molina Healthcare, Lamb Weston, zajmującego się przetwarzaniem żywności oraz producenta oprogramowania płacowego Paycom Software.

Sztuczna inteligencja rozrasta się w S&P500

Trzy z czterech nowoprzyjętych firm (Vertiv, Lumentum, Coherent) dostarczają krytyczną infrastrukturę dla boomu na sztuczną inteligencję, od systemów zasilania i chłodzenia po szybkie komponenty optyczne. EchoStar wyróżnia się w tej grupie, ponieważ nie jest bezpośrednio powiązana z rozwojem infrastruktury AI. Firma zajmuje się dostarczaniem usług komunikacji satelitarnej, rozrywki wideo i szerokopasmowego dostępu do Internetu.

Dominacja dostawców infrastruktury krytycznej dla centrów danych i AI, którzy coraz liczniej dołączają do S&P500 pokazuje rynkowe trendy i jak branża sztucznej inteligencji ewoluuje.
Vertiv Holdings to gigant w dziedzinie systemów chłodzenia i zarządzania energią. Spółka ta stała się niezbędnym partnerem dla tzw. hyperscalers, budujących infrastrukturę pod gigantyczne modele językowe. Jednak to Coherent i Lumentum przyciągają najwięcej uwagi ze względu na bezpośrednie powiązania z Nvidią.

Obie firmy ogłosiły strategiczne partnerstwa z „królem AI”, które obejmują nie tylko wielomiliardowe kontrakty na dostawy sprzętu, ale również bezpośrednie inwestycje kapitałowe. Nvidia zainwestowała po 2 miliardy dolarów w każdą z tych spółek, zabezpieczając sobie dostawy laserów i układów optycznych, zapewniających ultraszybką łączność wymaganą w centrach danych.

Przypomnijmy też, że w 2025 roku do S&P500 w wyniku okresowych i nadzwyczajnych rewizji zostało zakwalifikowanych 18. spółek. Nowymi spółkami były Interactive Brokers, Block, The Trade Desk, Coinbase Global, DoorDash, TKO Group Holdings, Williams-Sonoma, Expand Energy, DataDog, Carvana, Comfort Systems USA, CRH, Ares Management, Sandisk, Qnity Electronics, AppLovin, Emcor, Robinhood Markets. Z kolei listę spółek, które dołączyły do indeksu w 2024 r. znajdą państwo w artykule „Właściciel UFC i WWE wchodzi do najsłynniejszego akcyjnego ringu”.

Kto może awansować do S&P500?

Warto w tym miejscu przypomnieć, że S&P 500 nie jest prostym barometrem mierzącym jedynie kondycję wielkich firm. Nad jego składem czuwa specjalny Komitet Indeksowy, który weryfikuje kandydatów według szeregu kryteriów, które należy spełnić, aby znaleźć się w indeksie największych i najpłynniejszych amerykańskich spółek, takich jak giełdowa kapitalizacja, płynność handlu, lokalizacja siedziby spółki, rentowność w ostatnich kwartałach, o czym więcej w artykule „Najważniejszy giełdowy indeks to portfel ponad 500 akcji”.

Oczywiście spółka musi mieć odpowiednią kapitalizację rynkową, która obecnie wynosi co najmniej 22,7 miliardów dolarów. Ten próg się zmienia wraz z otoczeniem rynkowym. W czasie kryzysu finansowego w 2008 r. był np. obniżany najpierw z 5 do 4 mld, a potem do 3 mld dolarów. Następnie nieprzerwanie rósł do 14,6 mld dol., by w styczniu 2023 r., gdy Fed podnosił stopy procentowe spaść do 12,7 mld dol. Potem hossa na Wall Street niemal podwoiła próg kapitalizacji pozwalający na wejście do S&P500.

To jednak nie jedyne kryterium, jakie widnieje w metodologii ustalania składu indeksu. Kolejne to na przykład siedziba spółki w USA i notowanie na tamtejszych giełdach przez co najmniej 12 miesięcy przed rozpatrzeniem wniosku o włączenie. Ważna jest płynność - sprawdzana pod kątem tego, czy akcje były przedmiotem obrotu na poziomie co najmniej 250 tys. sztuk w każdym z sześciu miesięcy poprzedzających ocenę. Co więcej, suma zysków z czterech ostatnich kolejnych kwartałów według powszechnie stosowanych w USA zasad rachunkowości (GAAP) powinna być dodatnia, a tym bardziej zyskowny ma być ostatni kwartał przed oceną.

Spacex może od razu wylądować w S&P500 

Poza kwartalną rewizją indeksu S&P500 wokół zasad dotyczących zmian wybuchły duże kontrowersje spowodowane doniesieniami Bloomberga. Agencja poinformowała, że S&P Global Dow Jones Indices kuluarowo rozważa radykalną zmianę lub zawieszenie wspomnianych zasad, aby przyspieszyć ewentualne włączenie SpaceX do indeksu S&P 500 po jego debiucie zaplanowanym na 2026 rok.

Według doniesień, dostawca indeksu prowadzi nieformalne konsultacje z interesariuszami na temat skrócenia wymaganego stażu giełdowego. Ponadto SpaceX, po wchłonięciu nierentownego start-upu sztucznej inteligencji xAI, chociaż notuje przychody rzędu 20 mld dolarów, to prawdopodobnie ciągle wykazuje straty operacyjne.

Gdyby SpaceX weszło na giełdę, musiałoby czekać okrągły rok i wykazać zyski, by wejść do S&P500. Zmiany zasad miałyby, na powiązanych z indeksem S&P500 funduszach pasywnych zarządzających około 24 bilionami dolarów aktywów „wymusić falę zakupów”. Fundusze musiałyby nabyć akcje SpaceX bez względu na ich wycenę fundamentalną. Jak informowaliśmy, SpaceX, planuje największe IPO w historii o wartości 50 miliardów dolarów.

Szybka ścieżka dla SpaceX budzi kontrowersje

Na łamach Financial Times krytycy nazywają ten potencjalny precedens "największą akcją charytatywną wszech czasów", wskazując, że naginanie przepisów służyłoby wyłącznie interesom funduszy venture capital, które inwestowały w SpaceX od kilku lat oraz fundowaniu exitu dla "insiderów", kosztem zwykłych inwestorów detalicznych. Falę spekulacji na tematy zmian regulaminu podsycił fakt, że firmę odpowiedzialną za indeks S&P500 opuścił ostatnio Dennis Lee, globalny szef zarządzania indeksami.

Sama spółka S&P Dow Jones Indices nabiera wody w usta, wydając dyplomatyczne oświadczenia. Przedstawiciele agencji zapewniają, że żadne decyzje nie zapadły, indeks jest zarządzany przez niezależny Komitet, a każda istotna zmiana tak ważnych zasad rynkowych musiałaby być poprzedzona wielotygodniowymi, publicznymi konsultacjami. W tym miejscu warto podkreślić różnicę z indeksami na GPW, takich jak WIG20, mWIG40 czy sWIG80, gdzie istnieje tzw. „szybka ścieżka” (zastosowana m.in. przy debiucie Allegro), pozwalająca na włączenie giganta do indeksu niemal natychmiast po debiucie, jeśli jego kapitalizacja znacząco przewyższa progi wejścia.

S&P 500 historycznie unikał takich rozwiązań, co pokazał przykład Tesli, która na wejście do indeksu czekała wiele lat, aż spełniła wszystkie wymogi rentowności. Nadchodzące miesiące pokażą, czy strażnicy najważniejszego amerykańskiego indeksu giełdowego utrzymają swój rygor, czy też ugną się pod presją największego "kosmicznego IPO" w historii rynków kapitałowych.

Publikacja zawiera linki afiliacyjne.

Źródło: