Ceny gazu ziemnego na świecie w październiku znalazły się na najwyższym poziomie od 2022 roku. Zdaniem Magdaleny Płaczek, analityk Unimot Energia i Gaz, inwestorzy patrzą na Bliski Wschód i relacje USA-Iran, ale również na pogodę i zbliżający się sezon zimowy.
Unimot Energia i Gaz opublikował październikową edycję comiesięcznego „Przeglądu rynków surowcowych”, w której przedstawiono sytuację na kluczowych rynkach: ropy naftowej, gazu ziemnego, energii elektrycznej, węgla energetycznego oraz uprawnień do emisji CO2 (EUA), z uwzględnieniem wpływu czynników geopolitycznych, klimatycznych i makroekonomicznych.
W ocenie Magdaleny Płaczek, najwyższe od 2022 roku ceny gazu były wynikiem nagromadzenia obaw w ostatnich tygodniach.
"W kolejnych dniach uwaga rynku będzie skierowana niezmiennie na Bliski Wschód i relację USA-Iran. Jednak coraz większą rolę na rynku fizycznym w Europie będą odgrywać warunki atmosferyczne, wpływające na popyt na gaz zarówno do celów grzewczych, jak i do produkcji energii elektrycznej" - napisała.
"Zatem dłuższe okresy ochłodzenia lub niskiej wietrzności będą stanowić wsparcie dla notowań giełdowych" - dodała analityk rynku energii i gazu.
Analityk Unimot Energia i Gaz zwraca uwagę, że październik był miesiącem zwiększenia wolumenu importu LNG do Europy, ale utrzymanie podobnego tempa dostaw w listopadzie może być trudne ze względu na rekordowo wysokie ceny LNG, które zniechęcają przedsiębiorstwa do zakupów.
"Istotne będzie również zachowanie konkurentów z Azji, którzy w miarę możliwości zastępują gaz węglem lub atomem, ale mogą być zmuszeni do zwiększenia zapasów gazu przed zimą" - napisała.
"Z drugiej strony, w przypadku braku ataku USA na Iran, osłabienia presji importowej w Europie oraz łagodnych warunków atmosferycznych, niewykluczona jest korekta notowań giełdowych, wspierana realizacją zysków po ostatnich rekordowych poziomach cen" - dodała Magdalena Płaczek.
Notowania kontraktów na gaz ziemny (TTF NOV26) w pierwszych dniach października utrzymywały się w przedziale 73-75 EUR/MWh. Wzrost cen hamowały doniesienia o wysokim wrześniowym eksporcie katarskiego LNG, zwiększone dostawy gazociągami z Norwegii oraz stosunkowo wysoka temperatura w Europie, która ograniczała popyt.
Kolejne dni przyniosły jednak systematyczny wzrost cen, do 86 EUR/MWh w połowie miesiąca, za sprawą wydarzeń na Bliskim Wschodzie.
W drugiej połowie października ceny gazu w Europie sięgnęły 91 EUR/MWh - najwyższego poziomu od 2022 r. Przyczyniły się do tego eskalacja napięć w regionie, wysoki popyt na LNG a także, w mniejszym stopniu, chwilowy spadek dostaw z Norwegii. Na rynek powróciły obawy o ponowny atak USA lub Izraela, mimo zapewnień Donalda Trumpa o wstrzymaniu działań do czasu listopadowych wyborów.
Doniesienia o kolejnych atakach na statki w Cieśninie Ormuz oraz prognozy ochłodzenia w Europie dodatkowo wzmacniały notowania, które 28.10 osiągnęły 100 EUR/MWh.
Poziom zapełnienia unijnych magazynów gazu wzrósł z niecałych 72 proc. na początku października do 75 proc. pod koniec miesiąca, co nadal jest jednak najniższym wynikiem od 2011 r. Wzrost napełnienia był możliwy dzięki rosnącemu importowi LNG, wysokiemu eksportowi z Norwegii oraz łagodnym warunkom atmosferycznym. Największe obawy rynku budził niski poziom zapasów w Niemczech.
Notowania kontraktu CAL27 na polskiej Towarowej Giełdzie Energii zakończyły wrzesień w okolicy 266 PLN/MWh. Październik przyniósł sukcesywny wzrost cen gazu w kontrakcie rocznym do poziomu 358 PLN/MWh w obecnym tygodniu (28.10).
"Dynamiczny wzrost notowań na polskiej giełdzie odzwierciedlał obawy uczestników europejskiego rynku, wzmocnione pod koniec miesiąca ryzykiem ponownej eskalacji na Bliskim Wschodzie" - napisano w raporcie Unimot Energia i Gaz.
We wrześniu gaz ziemny odpowiadał za 11,5 proc. krajowego miksu energetycznego. Według wstępnych danych Eurelectric w dniach 1-26 października jego udział w produkcji energii elektrycznej wyniósł ok. 10,3 proc., czyli wyraźnie mniej niż średnio w październiku 2025 r. (15,4 proc.).
Notowania kontraktu CAL27 (Base) na Towarowej Giełdzie Energii wzrosły z poziomu 542 PLN/MWh na początku miesiąca do 580 PLN/MWh w połowie października. Przyczynił się do tego wzrost cen gazu i węgla energetycznego w pierwszej dekadzie miesiąca.
Druga połowa października przyniosła chwilowy spadek CAL27 do poziomu 567 PLN/MWh, jednak ostatnie dni upływały pod znakiem ponownego umocnienia notowań do 582 PLN/MWh.
Wstępne dane Eurelectric za okres 1-26 października wskazują na większy niż przed rokiem udział węgla w polskiej strukturze wytworzenia energii elektrycznej (57 proc. vs średnio 51 proc. w paź’25). W październiku wsparciem dla cen energii w Polsce były także rosnące koszty węgla oraz uprawnień do emisji.
Notowania uprawnień do emisji w kontrakcie grudniowym (DEC26) spadły na początku października z 85,6 do 83,9 EUR/MWh, po czym systematycznie rosły, osiągając 88,3 EUR/MWh (12.10). Za wzrostem przemawiały: obawy o dalszą eskalację na Bliskim Wschodzie, rekordowo niskie zapasy gazu w Europie, zwiększające oczekiwania wobec wykorzystania węgla w energetyce oraz informacje o możliwym połączeniu EU ETS z UK ETS przed listopadowym szczytem UE-Wielka Brytania.
Połowa miesiąca przyniosła z kolei korektę w okolice 85 EUR/MWh wraz z wyższą temperaturą w Europie oraz chwilowym wyhamowaniem wzrostu cen ropy i gazu (13-15.10). Wzrosty ograniczała niepewność regulacyjna wokół reformy EU ETS, a potencjalne opóźnienie ETS2 i przepisów dotyczących emisji metanu wzmacniało przekonanie o większej elastyczności systemu.
W drugiej połowie października EUA ponownie wzrosły powyżej 89 EUR/MWh. Umocnienie wynikało z obaw o ponowne ataki USA na Iran, które windowały ceny surowców i energii w Europie, a także z prognoz ochłodzenia i niższej generacji z wiatru na przełomie miesięcy.
Notowania kontraktu (NOV26) na węgiel energetyczny (API2) umocniły się z okolic 143 USD/t na początku października do prawie 155 USD/t w drugiej połowie miesiąca. Wsparciem dla cen były ceny LNG w dostawach bieżących (spot) do Azji, które wzrosły do najwyższego poziomu od czterech lat. Za wzrostem przemawiały również ograniczenia w eksporcie węgla z Kazachstanu (koleją przez Rosję do portów Morza Czarnego) oraz z Indonezji, gdzie susza utrudniła transport rzeczny do portów.
Skala zastępowania gazu węglem w samej Europie jest natomiast ograniczona przez liczbę aktywnych bloków węglowych i kosztowny transport w Niemczech. Wyższe ceny w Europie były również efektem obaw o zaopatrzenie zimą wraz z możliwą utratą części wolumenu z Kazachstanu i koniecznością zakupu droższego węgla z Kolumbii czy USA.
Jak piszą eksperci Unimot Energia i Gaz, za wzrostem notowań w okresie zimowym może przemawiać potencjalne zwiększenie konkurencji w handlu morskim ze strony państw Azji, które zastępują LNG znacznie tańszym węglem. (PAP Biznes)
pr/ ana/
