Domy, działki i mieszkania są najważniejszymi aktywami rzeczowymi polskich gospodarstw domowych. Warto sprawdzić, czy najbogatsi Polacy lokują w nich dużą część swojego majątku.
Narodowy Bank Polski w 2018 r. przedstawił wyniki ciekawego badania majątku polskich gospodarstw domowych. Dziennikarze omawiający wspomnianą analizę skupiali się głównie na tym, jaki majątek posiada przeciętne gospodarstwo domowe. Ciekawsze wydają się jednak różnice pomiędzy stanem posiadania rodzin oraz singli należących do różnych grup (np. 20% najmniej i najbardziej zamożnych). Eksperci portalu RynekPierwotny.pl postanowili sprawdzić, czy najbardziej zamożne gospodarstwa domowe lokują mniejszą część swojego majątku w prywatnych nieruchomościach niż osoby należące do klasy średniej.
Dla zamożnych prywatne nieruchomości są mniej istotne…
W aneksie do raportu Narodowego Banku Polskiego znajduje się wiele szczegółowych informacji na temat tego, jaka jest struktura majątku naszych rodaków. Wyniki badań NBP informują między innymi, że prawie wszystkie gospodarstwa domowe (poza jedną piątą najmniej zamożnych) mają aktywa rzeczowe stanowiące ponad 90% majątku brutto, czyli majątku niepomniejszonego o zobowiązania.
Zobacz także
Informacje NBP zaprezentowane w poniższej tabeli wskazują również, że wraz ze wzrostem zamożności spada znaczenie głównego miejsca zamieszkania obliczone jako udział w łącznej wartości aktywów rzeczowych. Warto też odnotować, że w miarę wzrostu zamożności gospodarstw domowych zmniejsza się udział pojazdów w majątku rzeczowym i jednocześnie rośnie znaczenie majątku z prowadzenia działalności gospodarczej. W przypadku zamożnych Polaków dodatkowe nieruchomości też stanowią większą część aktywów rzeczowych. Można przypuszczać, że chodzi między innymi o działki rekreacyjne oraz drugie domy.
Wyniki dodatkowych obliczeń informują natomiast, że główne miejsce zamieszkania oraz inna nieruchomość prywatna ma następujący udział w majątku netto gospodarstw domowych (majątku brutto pomniejszonym o zobowiązania):
- 20% najmniej zamożnych gospodarstw domowych - wynik 146%
- średniozamożne gospodarstwa domowe - wynik 88%
- 10% najbardziej zamożnych gospodarstw domowych - wynik 72%
Powyższe informacje oczywiście nie mogą sugerować, że najbardziej zamożni Polacy posiadają nieruchomości o relatywnie małej wartości. Takie domy, lokale i działki osiągają wysokie wartości rynkowe, ale jednocześnie stanowią mniejszą część łącznego majątku zamożnych rodaków.
Polskie wyniki a europejska średnia
Nie tylko Narodowy Bank Polski sprawdza wielkość i rozkład majątku gospodarstw domowych. Podobne badania są prowadzone w całej Europie. Dzięki temu można porównać informacje dotyczące Polaków z danymi na temat majątku innych europejskich nacji. Wyniki takiego porównania wskazują, że preferencje najzamożniejszych Polaków dotyczące udziału nieruchomości w majątku rzeczowym są zbliżone do europejskiej średniej. Skumulowane dane z 18 państw Unii Europejskiej informują, że w przypadku 10% najzamożniejszych gospodarstw domowych aktywa rzeczowe inne niż nieruchomości mają udział wynoszący około 25%. Bardzo podobny wynik odnotowano również dla naszego kraju.
Główna różnica pomiędzy wynikami dotyczącymi Polski oraz osiemnastu państw europejskich wiąże się z faktem, że zamożni rodacy przywiązują większą wagę do głównego miejsca zamieszkania. Jego wartość w 2016 r. stanowiła około 59% całej wartości aktywów rzeczowych. Średnia z osiemnastu badanych krajów Starego Kontynentu była mniejsza o około dziesięć punktów procentowych. Wynikało to z faktu, że zamożni Polacy mniej chętnie lokowali pieniądze w innych nieruchomościach niż główne lokum.
Andrzej Prajsnar
