Pytanie
Czy ZUS może wymagać od płatnika wyjaśnienia, we własnym zakresie, błędnego księgowania jakiego dokonała agencja pocztowa lub bank? Czy ZUS może, z tego samego powodu, żądać od płatnika odsetek za zwłokę, której właściwie nie było?
Odpowiedź
Tak. Podmiotem zlecającym poczcie albo bankowi przelew czy też wpłatę składek, a co za tym idzie ponoszącym z tego tytułu opłatę jest płatnik składek. Dlatego, jeżeli na skutek błędu poczty albo banku - pomimo prawidłowego wypełnienia bankowego dokumentu płatniczego - wpłata nie wpłynie na rachunek bankowy ZUS to jedynym podmiotem uprawnionym do wyjaśnienia tej sprawy jest płatnik składek. Jednocześnie ZUS nie może domagać się odsetek za zwłokę w sytuacji, w której wpłata składek (przy zapłacie gotówką), potwierdzona pieczęcią banku z datą, albo obciążenie rachunku bankowego płatnika kwotą składek (przy zapłacie bezgotówkowej), nastąpiło przez obowiązującym płatnika terminem płatności.
Uzasadnienie
Zasady dokonywania wpłaty składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń pracowniczych, do których poboru zobowiązany jest ZUS, reguluje ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 z późn. zm.), zwana dalej u.s.u.s. Z przepisów tej ustawy wynika, że:
1)należności z tytułu składek płatnik składek będący osobą fizyczną, nie prowadzący działalności gospodarczej, opłaca formie gotówkowej,
2)łatnicy składek inni niż wymienieni w pkt 1 opłacają należności z tytułu składek w formie bezgotówkowej w drodze obciążenia rachunku bankowego płatnika składek,
3)za termin dokonania zapłaty składek uważa się:
a)przy zapłacie gotówką - dzień wpłacenia kwoty składek w banku, w placówce pocztowej bądź w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej,
b)przy zapłacie bezgotówkowej - dzień obciążenia rachunku bankowego płatnika składek lub rachunku płatnika składek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej na podstawie polecenia przelewu,
4)brak możliwości zidentyfikowania wpłaty nie obciąża ZUS,
5)od nieopłaconych w terminie składek należne są od płatnika składek odsetki za zwłokę, na zasadach i w wysokości określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.),
6)odsetek za zwłokę nie nalicza się, jeżeli ich wysokość nie przekraczałaby 6,60 zł.
Należy ponadto zauważyć, że w myśl art. 63a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2002 r. Nr 72, poz. 665 z późn. zm.) banki zobowiązane są do niezwłocznej realizacji poleceń przelewu na rachunki Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz innych składek i wpłat, do których poboru zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
Piotr Kostrzewa
Autor współpracuje z Serwisem Prawa Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, Wolters Kluwer Polska, www.wolterskluwer.pl
