REKLAMA

90 lat temu rozpoczął działalność pierwszy polski bank centralny

2014-04-28 03:00
publikacja
2014-04-28 03:00

90 lat temu, 28 kwietnia 1924 roku, zainaugurował działalność Bank Polski. Dzień później został wprowadzony nowy polski pieniądz - złoty, który zastąpił odziedziczoną po okupacji niemieckiej zdewaluowaną markę.

Oparty na parytecie złota, równy frankowi szwajcarskiemu, złoty był wymieniany w relacji 1 do 1,8 miliona marek. Nowa waluta została oparta na parytecie złota - wartość jednego złotego ustalono na równoważną 0,29 grama czystego złota. Ówczesny złoty był wart około kilkunastu obecnych złotówek. Operacja wymiany pieniądza trwała od końca kwietnia do czerwca 1924 roku, kiedy to marka polska ostatecznie straciła ważność. Powołany do życia niezależny Bank Polski pełnił funkcję banku centralnego i emisyjnego.

Reformę walutową 1924 roku, dzięki której skutecznie zwalczono hiperinflację, nazwano później reformą Grabskiego od nazwiska ówczesnego premiera i ministra skarbu, Władysława Grabskiego. W latach 30. trzydziestych złoty był jedną z najbardziej stabilnych walut w Europie.

Reforma monetarna doprowadziła do ustabilizowania sytuacji gospodarczej i pozwoliła na rozwój Polski w okresie międzywojennym. Do wybuchu II wojny światowej złoty był w pełni wymienialną walutą o stabilnym kursie.

Cztery waluty w obiegu

Po odzyskaniu niepodległości w listopadzie 1918 roku na terytorium II Rzeczypospolitej były w obiegu cztery waluty: marka niemiecka, korona austriacka, rubel carski i marka polska - waluta Królestwa Polskiego. W styczniu 1920 roku Sejm RP ustanowił markę polską, jako jedyną walutę państwa polskiego. W związku z niestabilną sytuacją skarbu w okresie wojny polsko-bolszewickiej i bezpośrednio po niej, marka polska podlegała inflacji.

W roku 1923 umiarkowana inflacja marki przerodziła się w okresie rządów Wincentego Witosa w hiperinflację, która spowodowała poważny kryzys skarbu państwa, niemożność pokrywania wydatków budżetu i związane z tym konflikty społeczne. Doszło do upadku gabinetu Witosa i powołania w grudniu 1923 roku rządu Władysława Grabskiego, któremu Sejm udzielił nadzwyczajnych pełnomocnictw.

Premier Grabski dokonał sanacji skarbu poprzez wprowadzenie jednorazowego podatku majątkowego i radykalne cięcia kosztów administracji państwowej, a także egzekucję danin publicznych. Bez reformy skarbu bowiem, reforma monetarna byłaby nieskuteczna. Rząd ustanowił nową walutę - złoty i powołał do życia niezależny Bank Polski, w którym Skarb Państwa zachował pakiet większościowy i akcje uprzywilejowane.

Nazwa "złoty" była potocznie używana już w VI wieku. W 1528 roku król Zygmunt Stary przeprowadził reformę monetarną, wprowadzając wzorowane na węgierskich, polskie dukaty ze złota. Była to moneta prestiżowa, świadcząca o wysokiej pozycji gospodarczej i politycznej Polski Jagiellonów. Nazwy "złoty" używano dla tych monet nieoficjalnie.

Dopiero w 1794 roku "złoty" pojawił się na na banknotach emitowanych w czasie Insurekcji Kościuszkowskiej, a później na monetach Księstwa Warszawskiego i Królestwa Polskiego po 1815 roku.

Na początku 1919 roku, kiedy dyskutowano w Sejmie nad systemem walutowym odradzającej się Polski, proponowano dla polskiego pieniądza nazwy "piast" albo "lech". Przyjęto jednak tradycyjną nazwę "złoty", tę z początku VI wieku.

Informacyjna agencja Radiowa/IAR/E.Leo/E.Porycka/dok./ab

Źródło:IAR
Tematy
Zyskaj 360 zł i oszczędzaj na 6% w Banku Millennium

Zyskaj 360 zł i oszczędzaj na 6% w Banku Millennium

Komentarze (1)

dodaj komentarz
~Jojcorz
VI wieku czy może XVI? ;)

Powiązane: Sektor bankowy

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki