228 mln zł dla firm i 42 mln zł umorzonych składek. ZUS podsumował pomoc dla powodzian

Po wrześniowej powodzi z 2024 r. przedsiębiorcy z Dolnego Śląska, Opolszczyzny, Śląska i Lubuskiego mogli skorzystać ze specjalnych form wsparcia. Do tej pory ZUS wypłacił 228 mln zł w ramach świadczeń interwencyjnych, a także umorzył składki o wartości ponad 41,6 mln zł. Wciąż możliwe jest składanie wniosków o tzw. świadczenie lokalowe.

Ulewne deszcze, które we wrześniu 2024 r. nawiedziły południowo-zachodnią Polskę, spowodowały znaczne szkody w majątku tysięcy przedsiębiorców. Wprowadzenie stanu klęski żywiołowej otworzyło drogę do uruchomienia przepisów tzw. ustawy powodziowej. Na jej podstawie firmy mogły ubiegać się o świadczenia interwencyjne, odroczenia terminów płatności czy umorzenie składek. Jak wynika z danych ZUS, łączna wartość wypłaconego wsparcia przekroczyła kilkaset milionów złotych, a część instrumentów pomocowych, w tym świadczenie lokalowe, nadal pozostaje dostępna dla poszkodowanych.

Firmy otrzymały 228 mln zł ze świadczeń interwencyjnych

Po wrześniowej powodzi w ubiegłym roku ZUS wdrożył przepisy tzw. ustawy powodziowej. Na ich podstawie od 5 października 2024 r. przedsiębiorcy mogli składać wnioski o świadczenie interwencyjne: w dowolnej placówkach Zakładu, w punktach mobilnych oraz online za pośrednictwem PUE/eZUS. Wnioski można było składać do 16 marca 2025 r. Celem tego świadczenia było wsparcie firm w utrzymaniu ciągłości prowadzenia działalności gospodarczej.

Świadczenie interwencyjne przysługiwało w kwocie, jaką wskazał we wniosku przedsiębiorca, jednak w rzeczywistości nie mogło być wyższe niż realnie poniesione straty, a kwota wsparcia była wyliczana na podstawie konkretnych wytycznych z ustawy powodziowej. Przepisy określały też maksymalny poziom świadczenia „do wypłaty” na milion złotych. Dane ZUS-u pokazują, że najwyższa wnioskowana kwota to 2 mln 848 tys. zł, a najniższa 1200 zł.

 Przedsiębiorcy z województwa opolskiego przekazali do placówek ZUS-u w regionie 849 wniosków o wypłatę świadczenia interwencyjnego o wartości 110,2 mln zł. W sumie od poszkodowanych przez żywioł płatników składek z województw opolskiego, śląskiego, dolnośląskiego i lubuskiego otrzymaliśmy 2125 wniosków o przyznanie świadczenia interwencyjnego. Finalnie na rachunki bankowe 2036 przedsiębiorców ZUS przelał ponad 228 mln zł – poinformował Sebastian Szczurek, regionalny rzecznik prasowy ZUS w województwie opolskim.

Okoliczność, że przedsiębiorca prowadził działalność gospodarczą w regionie objętym powodzią, nie kwalifikował go automatycznie do uzyskania pomocy finansowej w ramach świadczenia interwencyjnego. Płatnik musiał spełniać konkretne warunki, między innymi prowadzić działalność na 16 września 2024 r.

Jak wskazuje Sebastian Szczurek, ZUS mógł wypłacić świadczenie interwencyjne przedsiębiorcy, który poniósł szkodę polegającą na utracie, uszkodzeniu lub zniszczeniu, bezpośrednio w wyniku powodzi, składników materialnych przedsiębiorstwa niezbędnych do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej oraz zobowiązał się do prowadzenia działalności gospodarczej przez co najmniej 6 miesięcy od dnia otrzymania świadczenia interwencyjnego.

ZUS umorzył składki o wartości 41,6 mln zł

Przedsiębiorcy opłacający składki na własne ubezpieczenia mogli również na podstawie ustawy powodziowej wystąpić do ZUS-u z wnioskiem o ich umorzenie, jeśli spełnili odpowiednie kryteria. Umorzeniem mogły być objęte wszystkie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, na Fundusz Solidarnościowy, na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub na Fundusz Emerytur Pomostowych.

Pierwotnie poszkodowani mogli być objęci abolicją składkową za okres sierpień – grudzień 2024 r., przypomina Sebastian Szczurek oraz dodaję, że dzięki zmianom w legislacji w połowie br., przedsiębiorcy mieli opcję, żeby wnioskować o umorzenie składek na kolejne miesiące. Konkretnie za czas od 1 stycznia do 31 maja 2025 roku.

Na Opolszczyźnie placówki ZUS-u wydały 262 decyzje o umorzeniu należności z tytułu składek o wartości prawie 21,5 mln zł. Łącznie od Górnego Śląska po województwo lubuskie ZUS wydał 855 pozytywnych decyzji o umorzeniu składek na podstawie ustawy powodziowej. Kwota umorzonych należności sięgnęła 41,6 mln zł.

Zakład mógł umorzyć należności z tytułu składek jeżeli płatnik wykazał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie był w stanie opłacić tych należności. Jak tłumaczy rzecznik, chodzi o sytuację, gdy opłacenie należności z tytułu składek mogło pozbawić przedsiębiorcę możliwości dalszego prowadzenia działalności. Warto podkreślić, że okres, za który składki na ubezpieczenia społeczne zostały umorzone nie podlega uwzględnieniu przy ustalaniu prawa i wysokości emerytur i rent z ubezpieczeń społecznych oraz innych świadczeń, do których prawo uzależnione jest od posiadania wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego w rozumieniu przepisów ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

Blisko pół tysiąca przedsiębiorców skorzystało z przedłużenia płatności składek 

Kolejne wsparcie umożliwiało przedsiębiorcom z terenów objętych powodzią odroczenie płatności zobowiązań publiczno-prawnych. Na tej podstawie można było opłacić składki, za okres od 1 sierpnia do 31 grudnia 2024 r., w terminie do 15 września 2025 r. Do opłaconych w ten sposób składek nie są naliczane odsetki za zwłokę. Płatnicy zobowiązani byli tylko do złożenia specjalnego oświadczenia, że ucierpieli przez powódź.

Do opolskich placówek ZUS-u wpłynęło 489 wniosków o ustalenie nowego terminu płatności składek. W 465 przypadkach ZUS wydał zgodę, a kwota składek z odroczonym terminem płatności w regionie to prawie 24,4 mln zł. Firmy i pracodawcy, którzy ucierpieli przez wodę byli zobligowani opłacić składki między połową marca, a 15 września tego roku – przekazał Sebastian Szczurek.

Podsumowując, zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych przedsiębiorcy mogli skorzystać z następujących czterech form wsparcia w zakresie płatności składek:

• rozłożenia na raty należności z tytułu składek z odroczonym terminem płatności pierwszej,
• zmiany warunków umowy o rozłożenie na raty należności z tytułu składek polegająca na zawieszeniu spłaty rat na określony czas,
• zmiany warunków umowy o odroczenie terminu płatności składek polegająca na wydłużeniu odroczenia terminu płatności o określony czas,
• umorzenia należności z tytułu składek należnych za osoby opłacające składki na własne ubezpieczenia.

Przedstawiciel biura prasowego ZUS zwraca również uwagę, iż dostępne były jeszcze dodatkowe dwie opcje. Zgodnie z ustawą o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi przedsiębiorcy mogli wystąpić o: wyznaczenie nowego terminu płatności składek na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne oraz innych składek, do których poboru obowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych oraz umorzenie należności, w tym należności już opłacone, z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub na Fundusz Emerytur Pomostowych.

We wszystkich województwach objętych na obszarze części województwa: dolnośląskiego, lubuskiego, opolskiego oraz śląskiego. Według danych ZUS łącznie z tych miejscowości firmy złożyły 3453 wnioski o wsparcie w zakresie płatności składek. Najwięcej wniosków (1862) dotyczyło wyznaczenia nowego terminu płatności. Jak podaje Zakład, pojedyczne wnioski oczekują jeszcze na rozpatrzenie.

ZUS wciąż realizuje świadczenie lokalowe

Świadczenie lokalowe przeznaczone jest dla właścicieli pomieszczeń, które wynajmowali na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej, a lokale uległy zniszczeniu. Celem tego świadczenia jest wsparcie w remoncie lokalu lub usunięciu szkód w rzeczowych aktywach trwałych, które stanowią wyposażenie lokalu, zostały udostępnione przedsiębiorcy w ramach umowy najmu i są własnością wynajmującego. Pieniądze można wykorzystać na pokrycie kosztów remontu lub usunięcia szkód powstałych wskutek powodzi od dnia następującego po dniu, w którym do niej doszło.

Aby skorzystać ze świadczenia lokalowego, należy złożyć wniosek RSL (Wniosek o świadczenie lokalowe przeznaczone na naprawę szkód powstałych w tym lokalu w wyniku powodzi). Wnioski o jednorazowe świadczenie lokalowe można składać od 17 czerwca do 30 września 2025 r. Dokumenty należy przekazać w formie:

• elektronicznej na swoim profilu na PUE/eZUS, jako pismo ogólne POG, do którego dołączysz wniosek o świadczenie lokalowe (RSL);
• papierowej wersji wniosku (RSL) w każdej placówce ZUS lub przesłać go pocztą.

Jak podaje biuro prasowe Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na dzień 12 września 2025 r. do ZUS wpłynęło 30 wniosków. Łącznie wnioskującym została wypłacona kwota w wysokości nieco ponad 1,16 mln zł.

Zakład przypomina, że o świadczenie może wnioskować osoba fizyczna, właściciel lub współwłaściciel lokalu o innym przeznaczeniu niż mieszkanie, jeśli w sierpniu 2024 r. wynajmowała ten lokal przedsiębiorcy na podstawie umowy najmu na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej.

Źródło: