Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski powiedział, że jego potencjalne spotkanie z przywódcą Rosji mogłoby odbyć się w neutralnym kraju europejskim bądź w Turcji. Ocenił, że Chiny nie mogą być gwarantem bezpieczeństwa Ukrainy, ponieważ udzieliły pomocy Rosji, otwierając dla niej swój rynek dronów.
Zełenski wypowiedział się podczas rozmowy z dziennikarzami; jej zapis opublikowały w czwartek m.in. agencje Reutera, Interfax-Ukraina i Ukrinform. Zełenski podsumował swoje rozmowy w Waszyngtonie z prezydentem USA Donaldem Trumpem i przywódcami europejskimi.
- Chcemy uzyskać zrozumienie architektury gwarancji bezpieczeństwa w ciągu 7-10 dni i z tym zrozumieniem uzyskać spotkanie w formacie trójstronnym (chodzi o rozmowy przywódców Ukrainy, USA i Rosji - PAP). Taka była moja logika. Prezydent Trump zaproponował trochę inną logikę - spotkanie trójstronne po dwustronnym (Zełenski-Putin - PAP). Ale potem ustaliliśmy, że tak czy inaczej pracujemy nad gwarancjami bezpieczeństwa, otrzymujemy tę przybliżoną architekturę, podobną do artykułu 5. (Traktatu Północnoatlantyckiego - PAP). Mamy dzisiaj dla tego poparcie polityczne - powiedział Zełenski.
Ocenił także, że z kilku powodów Pekin nie może być wśród gwarantów bezpieczeństwa. - Po pierwsze, Chiny nie pomogły nam powstrzymać tej wojny od samego początku. Po drugie, Chiny pomogły Rosji, otwierając (dla niej swój - PAP) rynek dronów. Po trzecie, tu nie chodzi tylko o obecność wojskową. Chodzi o Memorandum Budapeszteńskie – tłumaczył Zełenski. Przypomniał, że wtedy „Chiny były wśród sygnatariuszy i nie zrobiły nic, gdy zajęto Krym” w 2014 roku.
- Nie potrzebujemy gwarantów, którzy nie pomagają Ukrainie i nie pomagali jej w czasie, gdy naprawdę tego potrzebowaliśmy po 24 lutego (2022 roku) – dodał prezydent Ukrainy. Podkreślił, że jego kraj potrzebuje gwarancji bezpieczeństwa wyłącznie od państw, które są gotowe mu pomóc.
Jeśli chodzi o gwarancje bezpieczeństwa ze strony państw należących do tzw. koalicji chętnych, Zełenski zastrzegł, że na razie nie może powiedzieć, ile z nich gotowych jest wysłać oddziały na Ukrainę. Wskazał jedynie, że niektóre z około 30 krajów koalicji są gotowe odegrać taką rolę.
Ktoś może chronić przestrzeń powietrzną albo przeprowadzać patrole powietrzne (...). Ktoś - jestem przekonany - będzie gotowy tylko finansować, bo ma w swej konstytucji zapis o neutralności - wskazał. Ocenił, że te kwestie wyjaśnią się za pewien czas.
Prezydent Ukrainy wykluczył Moskwę jako miejsce potencjalnych rozmów z Putinem. - Od razu zareagowałem w sprawie spotkania dwustronnego. Jesteśmy gotowi - podkreślił, zadając jednocześnie pytanie, czy gotowa jest strona rosyjska. Ocenił, że byłoby sprawiedliwe, gdyby spotkanie odbyło się w neutralnym kraju europejskim, i zaznaczył, że popierają go w tym przywódcy europejscy.
Relacjonował, że jako potencjalne miejsce spotkania wymieniał Szwajcarię czy Austrię. Ukraina, według jego słów, nie jest przeciwna spotkaniu w Turcji, ale w Budapeszcie „na dziś byłoby to niełatwe”.
- Byłoby to niełatwe, bo mamy jedność wszystkich krajów Europy w sprawie poparcia dla Ukrainy w czasie tej wojny i powiedzmy uczciwie, że Budapeszt nas nie popierał. Nie mówię, że polityka (premiera Węgier Viktora) Orbana była przeciwko Ukrainie, ale była przeciwko poparciu Ukrainy - powiedział Zełenski.
Jak relacjonuje agencja UNIAN, prezydent Ukrainy powiedział, że podczas rozmów w Białym Domu ustalono, że ze strony amerykańskiej w skład grupy koordynacyjnej w kwestii przygotowań spotkania ze stroną rosyjską wejdą: sekretarz stanu USA Marco Rubio, wysłannik prezydenta Trumpa Steve Witkoff i wiceprezydent USA J.D. Vance.
Zełenski podkreślił, że jeśli USA udzielają silnych gwarancji, to są one skuteczne. - Polityka USA to nieprzyjmowanie Ukrainy do NATO. (Takie stanowisko - PAP) było również przed prezydentem Trumpem i nie ma tu żadnej nowości - przyznał. Zaznaczył, że Stany Zjednoczone mówią o tym wyraźnie. - Z tego powodu mówią właśnie tak: (gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy - PAP) na wzór artykułu 5., jednak to powinna być mocna decyzja. Odpowiednie gwarancje ma Izrael. Jeśli są mocne gwarancje Stanów Zjednoczonych, to one działają - powiedział ukraiński przywódca.
Zełenski przekazał, że Ukraina przygotowała i zaproponowała USA umowę dotyczącą produkcji dronów; wartość porozumienia to 50 mld dolarów. - Pięć lat, 10 mln dronów rocznie. To bardzo duży program. Prawdopodobnie zacznie działać po wojnie – relacjonował.
Zełenski: Zajęcie całego Donbasu zajęłoby Rosji cztery lata
Prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski nazwał „tylko gadaniem” twierdzenia, że Rosja do końca roku zdobędzie kontrolę nad całym Donbasem, i ocenił, że rosyjskiej armii zajęłoby to cztery lata. Podkreślił, że Ukraina nie uznaje pod względem prawnym rosyjskiej okupacji swoich terytoriów.
- Obecnie (Rosja - PAP) kontroluje w sumie około 67–69 proc. terytorium (obwodu donieckiego - PAP). (Oznacza to - PAP), że przez prawie cztery lata pełnoskalowej wojny (Rosja) zdobyła kontrolę nad jedną trzecią obwodu donieckiego. Dlatego tłumaczyłem, że opowieści o tym, że do końca roku zdobędą nasz Donbas, to tylko gadanie. Aby okupować (cały - PAP) Donbas, potrzebowaliby jeszcze czterech lat” – powiedział Zełenski w środę dziennikarzom podczas rozmowy, której zapis opublikowały w czwartek agencje Reutera, AFP i Interfax-Ukraina.
Na Donbas składają się obwody ługański i doniecki. Obecnie wojska rosyjskie kontrolują niemal cały obwód ługański i około dwóch trzecich terytorium obwodu donieckiego.
Zełenski podkreślił również, że Rosja nie zdoła zająć obwodu sumskiego na północnym wschodzie Ukrainy, ponieważ nie będzie w stanie utrzymać tych terenów przygranicznych, które obecnie kontrolują. - W dzisiejszych realiach to kwestia czasu; kilka miesięcy i ich tam nie będzie – dodał.
- Uważam też, że w przyszłości (...) nie zdobędą obwodu charkowskiego (na wschodzie kraju - PAP). A jeśli chodzi o obwód mikołajowski (na południu - PAP), gdzie rzekomo mielibyśmy im oddać Mierzeję Kinburnską... potrzebują jej tylko po to, by zablokować nam dostęp do morza – zaznaczył szef państwa.
awl/ ira/ akl/
