Komisja Europejska poinformowała w środę o pozytywnym rozpatrzeniu trzeciego wniosku Polski o płatność z Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Polska otrzyma 6,2 mld euro. Według KE pieniądze te mają w szczególności być zainwestowane w edukację, rozwój cyfrowy, czystą energię i transport.
Chodzi o 26 mld zł, o które polski rząd złożył wniosek do KE jeszcze pod koniec 2024 r.
- Po dokonaniu oceny wniosku o płatność Komisja stwierdziła, że Polska w sposób zadowalający zrealizowała 30 kamieni milowych i 14 wartości docelowych (związanych z częścią inwestycyjną KPO – PAP) – podała KE w komunikacie. Łącznie polski KPO liczy 54 reformy (zwane właśnie kamieniami milowymi) oraz 54 inwestycje. Warunkiem wypłaty pieniędzy są postępy w realizowaniu zapisanych w KPO zobowiązań.
– Reformy i inwestycje związane z tym wnioskiem o płatność będą motorem pozytywnych zmian dla obywateli i przedsiębiorstw w Polsce, w szczególności w obszarze edukacji, rozwoju cyfrowego, czystej energii i transportu – podkreśliła KE.
Bruksela będzie mogła przelać pieniądze do Warszawy po tym, jak opinię na temat polskiego wniosku wyda działający przy KE komitet złożony z przedstawicieli państw członkowskich, na co ma miesiąc.
Jak poinformowała KE, 6,2 mld euro ma zostać przeznaczone m.in. na modernizację systemów grzewczych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych i wielorodzinnych. Polska ma też ułatwić integrację sieci energii odnawialnej poprzez przepisy umożliwiające łączenie kabli.
W związku z nową transzą pieniędzy w Polsce mają też zostać ustanowione obowiązkowe strefy niskoemisyjne w miastach o wysokim stopniu zanieczyszczenia.
Celem będzie także - jak poinformowała KE - „promowanie inwestycji w morską energetykę wiatrową” i „wspieranie innowacji w zakresie wodoru poprzez tworzenie sprzyjających warunków dla rozwoju technologii”.
Polska będzie zobowiązana do wdrożenia standardów jakości opieki nad dziećmi oraz zapewnienie długoterminowego finansowania usług dla dzieci poniżej trzeciego roku życia.
Jak podkreśliła KE, w związku z trzecią płatnością dla Polski ustanowione zostaną przepisy usprawniające wdrażanie technologii 5G poprzez eliminację barier regulacyjnych i logistycznych.
Przewidziane jest również dalsze inwestowanie w modernizację infrastruktury drogowej w celu zwiększenia bezpieczeństwa i zmniejszenia ryzyka wypadków na drogach.
Z poprzednich trzech wniosków o płatność z KPO Polska otrzymała 67 mld zł: 27 mld zł z pierwszego wpłynęło do Polski w kwietniu 2024 r., 40 mld zł - w grudniu 2024 r.
By polski rząd mógł złożyć czwarty wniosek o płatność z KPO, zakończyć się musi proces zmian w polskim planie, zainicjowany przez rząd pod koniec września br. Kraje członkowskie mogą występować z wnioskiem o płatność dwa razy w roku.
Nowa polska rewizja KPO przewiduje m.in. zniesienie opłat za użytkowanie aut spalinowych oraz zmniejszenie puli pożyczek o 21,5 mld zł (5,1 mld euro).
Opłata rejestracyjna od samochodów spalinowych osób prywatnych oraz cykliczna opłata środowiskowa dotycząca przedsiębiorców miały wejść w życie w przyszłym roku, ale rząd chce je usunąć. W zamian proponuje w rozmowach z KE ułatwienia dla produkcji biometanu i przesyłu biogazu, a także rozwiązania z zakresu kogeneracji oraz dołączenie do unijnych systemów tworzących wspólny rynek bilansowania energii.
Polska chce zmniejszyć pulę pożyczek, które mogłyby zostać niewykorzystane do czasu zakończenia KPO w sierpniu 2026 r., a które mogłyby stanowić koszt dla państwa ze względu na zwiększenie jego potrzeb pożyczkowych.
Polskie KPO zmieniane było dotąd trzy razy. Pierwsza rewizja została zaakceptowana przez KE w listopadzie 2023 r., druga w lipcu 2024 r., a trzecia w czerwcu br. Ta ostatnia zakładała przede wszystkim utworzenie Funduszu Bezpieczeństwa i Obronności, a także wzmocnienie Państwowej Inspekcji Pracy (w miejsce oskładkowania umów zlecenia).
Z Brukseli Magdalena Cedro (PAP)
mce/ zm/ lm/
