EMCS (Excise Movement and Control System), to elektroniczny system przemieszczania oraz nadzoru wyrobów akcyzowych. Za jego pośrednictwem następować będzie przesyłanie wyznaczonych przepisami dokumentów. Jednak przedsiębiorcy zajmujący się handlem wyrobami akcyzowymi sygnalizują opóźnienia w zakresie prac nad jego wdrożeniem w Polsce.
Uzasadnione są obawy, że system wprowadzany na ostatnią chwilę, niewystarczająco przetestowany i niedopracowany, może nie zadziałać. Trudno jest zidentyfikować ryzyko, jakie w praktyce może pociągnąć za sobą używanie systemu, dlatego warto przyjrzeć się temu, jaki model funkcjonowania przewidują przepisy i jaki tryb awaryjny został w nich przewidziany jeśli system nie zadziała.
Obieg dokumentów
Opis procedury
Załóżmy, że transakcja ma miejsce między dwoma podmiotami prowadzącymi składy podatkowe w dwóch krajach Unii Europejskiej. Zgodnie z przepisami, warunkami zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy są: (i) zastosowanie elektronicznego dokumentu administracyjnego (e-AD) oraz (ii) złożenie we właściwym urzędzie celnym zabezpieczenia akcyzowego.
Zatem pierwszym krokiem do rozpoczęcia procedury zawieszenia poboru akcyzy jest przesłanie projektu e-AD do systemu przez podmiot wysyłający towar. Warto podkreślić, że zgodnie z przepisami wspólnotowymi e-AD przesyła się nie wcześniej niż 7 dni przed datą wskazaną w tym dokumencie jako data wysyłki wyrobów akcyzowych.
Dokument jest następnie sprawdzany i jeżeli zawiera prawidłowe i kompletne dane, jest mu nadawany numer referencyjny w systemie. Następnie dokument ten jest automatycznie przesyłany do podmiotu wysyłającego oraz do właściwych władz państwa członkowskiego Unii Europejskiej podmiotu odbierającego.
E-AD przekazany do EMCS jest następnie przesyłany do podmiotu odbierającego. Ten z kolei przekazuje do EMCS projekt raportu odbioru niezwłocznie po odbiorze wyrobów akcyzowych. Przesłanie projektu raportu odbioru powinno nastąpić nie później niż w ciągu 5 dni roboczych od dnia odbioru towaru przez podmiot odbierający. Jeżeli zawiera on kompletne i prawidłowe dane, jest on automatycznie przesyłany z systemu do podmiotu odbierającego oraz do właściwych władz państwa członkowskiego Unii Europejskiej podmiotu wysyłającego.
Dane jakie powinny zawierać dokumenty przesyłane w ramach procedury określono w przepisach wspólnotowych. Projektowane polskie przepisy przewidują dodatkowe informacje, jakie powinny zostać umieszczone w e-AD:
- data wystawienia faktury;
- czas wysyłki;
- numer VAT podmiotu gospodarczego będącego gwarantem i numer akcyzowy, w przypadku gdy podmiot ten jest zarejestrowanym podatnikiem podatku akcyzowego;
- nazwę podmiotu gospodarczego będącego pierwszym przewoźnikiem, adres jego siedziby oraz numer VAT;
- numer VAT organizatora transportu.
Co stanie się, gdy system nie zadziała?
Zarówno polskie jak i wspólnotowe regulacje przewidują stosowne procedury w przypadku, gdyby system napotkał przeszkody dla poprawnego działania. Nadal jednak na etapie konsultacji międzyresortowych znajdują się projekty krajowych rozporządzeń.
Polski projekt zakłada, że system uznaje się za niedostępny wtedy, gdy jego użytkownik poinformuje dyrektora Izby Celnej w Łodzi o niemożności przesyłania dokumentów, a dyrektor potwierdzi ten stan rzeczy. Przepisy nie precyzują w jaki sposób należy przekazać informację, ani też jak następuje potwierdzenie. Stwierdzają jedynie, że przyczyna powodująca brak możliwości przesłania dokumentu do systemu powinna być niezależna od podmiotu informującego i trwać przez okres minimum dwóch godzin. Dyrektor, po weryfikacji zasadności zgłoszenia, niezwłocznie informuje na stronie internetowej Izby Celnej w Łodzi o niedostępności systemu.
Zakłada się także powstanie komórki wsparcia systemu – tzw. Help Desk, która będzie dostępna 24 godziny na dobę, przez 7 dni w tygodniu, podlegającej dyrektorowi łódzkiej Izby Celnej. Ma to ułatwić komunikację pomiędzy podmiotami dokonującymi obrotu wyrobami akcyzowymi i organami celnymi a komórką wsparcia, oraz umożliwić bieżące informowanie o niedostępności systemu. Przewidziano także na ten okres wprowadzenie papierowych odpowiedników elektronicznych dokumentów.
Zamiast do systemu, będą one dostarczane do właściwego naczelnika urzędu celnego, podpisywane i odpowiednio opieczętowane przez podmiot wysyłający lub odbierający. Powinny zawierać takie same i tak samo przedstawione dane, jak ich elektroniczne wersje.
Najważniejsze są odpowiednie dokumenty
W transakcji wewnątrzwspólnotowej warunkiem rozpoczęcia procedury zawieszenia poboru akcyzy jest sporządzenie przez podmiot wysyłający dokumentu zastępującego e-AD oraz przekazanie kopii tego dokumentu właściwemu naczelnikowi urzędu celnego. W dokumencie zastępującym e-AD umieszcza się lokalny numer referencyjny. Jest to numer składający się z ciągu 20 znaków, w tym z: jedenastocyfrowego numeru akcyzowego miejsca wysyłki (bez dwuliterowego kodu języka), pięciocyfrowego numeru przemieszczenia wyrobów akcyzowych z zastosowaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy (wynikającego z ewidencji prowadzonej przez podmiot wysyłający) i czterocyfrowego numeru oznaczającego rok, w którym rozpocznie się przemieszczenie tych wyrobów.
Nie później niż w ciągu 5 dni od dnia odbioru wyrobów akcyzowych, podmiot odbierający przedstawia właściwemu naczelnikowi urzędu celnego dokument zastępujący raport odbioru, potwierdzający, że przemieszczanie zostało zakończone. Naczelnik urzędu celnego przesyła otrzymany dokument właściwym dla podmiotu wysyłającego władzom państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Następnie dokument zostaje przekazany podmiotowi wysyłającemu.
Dyrektor Izby Celnej w Łodzi niezwłoczne zamieszcza na stronie internetowej Izby informację o zakończeniu niedostępności systemu. Nie wyklucza to możliwości wcześniejszego przesyłania przez użytkowników dokumentów do systemu, zanim informacja o ponownym udostępnieniu systemu nie zostanie opublikowana na stronie Izby. Po przywróceniu dostępności systemu, niezwłocznie po nadaniu e-AD numeru referencyjnego, e-AD wchodzi w miejsce dokumentu zastępującego.
Podmiot wysyłający przechowuje kopię dokumentu zastępującego e-AD z przyporządkowanym do niego numerem referencyjnym nadanym po przywróceniu dostępności systemu. Po przywróceniu dostępności, podmioty wysyłający i odbierający przesyłają do systemu te informacje, które nie mogły być przesłane wcześniej.
Biurokracja sparaliżuje procedurę?
Ministerstwo optymistycznie zakłada, że dostępność systemu utrzymana będzie na bardzo wysokim poziomie – 99,7%. Chociaż przepisy przewidują alternatywny tryb postępowania w przypadku awarii EMCS, nie ulega wątpliwości, że spowodowałaby ona poważne utrudnienia w zakresie procedury zawieszenia poboru akcyzy. Konieczność umieszczenia wszystkich wymaganych przepisami danych w przesyłanych dokumentach wymagać będzie szczególnej uwagi.
Obowiązek wcześniejszego informowania Izby o niedostępności systemu, uzyskania potwierdzenia tego stanu i wypełnienie papierowej wersji dokumentów rzutować na znaczne wydłużenie się omawianej procedury. Nieotrzymanie w określonym przepisami terminie odpowiednich dokumentów skutkować może zaś obowiązkiem zapłaty podatku.
To z pewnością nie będzie miało pozytywnego wpływu na płynność finansową wielu przedsiębiorstw, pomimo tego, że po spóźnionym otrzymaniu dokumentów można będzie ubiegać się o zwrot kwoty zapłaconej akcyzy. Przedsiębiorcy powinni być zatem przygotowani na ewentualną awarię. Będą musieli także każdorazowo dokonywać uważnej analizy obowiązków, jakie nakładają na nich tak polskie, jak i wspólnotowe przepisy.
Mariusz Stefaniak
Konsultant w TPA Horwath
Zobacz też:
» Przedsiębiorca wobec zmian legislacyjnych
» Jak firma uniknie upadłości?
» Załóż sklep internetowy w zaledwie 30 sekund!
» Przedsiębiorca wobec zmian legislacyjnych
» Jak firma uniknie upadłości?
» Załóż sklep internetowy w zaledwie 30 sekund!
Źródło:Informacja prasowa
