Panika na giełdach, załamanie na surowcach, recesje w kolejnych krajach – wszystko to, czym od kilku miesięcy żyją rynki finansowe, swoje źródło ma m.in. w Chinach. Aby się o tym przekonać, zaglądamy do danych o handlu zagranicznym Państwa Środka.
Na stronach internetowych Chińskiego Urzędu Celnego opublikowany został dziś raport podsumowujący handel zagraniczny Państwa Środka w grudniu i całym 2015 r. Większość mediów skupi się dziś na kilku głównych pozycjach zbiorczych, jednak z uwagi na obecną wagę i kondycję drugiej gospodarki świata – oraz jej wpływ na resztę globu – warto zajrzeć pod powierzchnię.
W grudniu eksport drugiej największej gospodarki świata spadł w ujęciu dolarowym tylko o 1,4% wobec oczekiwanego wyniku -8% i -6,8% w listopadzie. Import z kolei spadł o 7,6% wobec prognozowanych -11,5% i -8,7% w listopadzie. Przechodząc na juany, dynamikę eksportu w ujęciu rocznym wyliczyć trzeba na 2,3% wobec-3,7% w listopadzie, importu zaś na -4% wobec -5,6% w listopadzie.
Ostatecznie nadwyżka handlowa Chin wyniosła w grudniu 60,1 mld USD wobec 562 mld USD w całym rekordowym 2015 r. Na tym kończą się „nagłówkowe” liczby, zejdźmy głębiej.
Hongkoński ślad
W grudniowych danych na uwagę zwraca szczególnie bardzo mocny wzrost chińskiego importu z Hongkongu. Dynamika rzędu 65% (2,16 mld USD) w porównaniu do grudnia 2014 r. musi budzić wrażenie, tym bardziej, że jest to najwyższy wynik od trzech lat. Ekonomiści są jednak zazwyczaj bardzo podejrzliwi, jeżeli chodzi o ten fragment danych o chińskim handlu. Tajemnicą poliszynela jest, że przynajmniej część importu z towarów z byłej brytyjskiej kolonii do Chin kontynentalnych to fikcja, której głównym celem jest ominięcie przepisów ograniczających odpływ kapitału.
Teoretycznie dane o eksporcie w jednym kraju powinny równać się (lub być zbliżone) do danych o imporcie raportowanych przez inny kraj. Zdarzało się jednak, że np. Chińczycy informowali o eksporcie do Hongkongu wartym 95 mld dolarów (kwiecień 2013 r.), podczas gdy druga strona wykazała import o wartości 53 mld dolarów. Z kolei Tajwan podał dane o 35% wzroście importu z Chin, podczas gdy Państwo środka raportowało 53% wzrost dostaw na wyspę.
Surowców więcej, ale taniej
Temat taniejących surowców od miesięcy nie znika z mediów finansowych. Rok 2015 r. przyniósł najsilniejszy od 7 lat spadek notowań najważniejszych towarów, a w większości wypadków końca przecen wciąż nie widać. Zjawiska tego nie sposób wyjaśnić bez wspomnienia o Chinach, które przez lata „pożerały” ogromne ilości surowców, a dziś wzrost w Państwie Środka zarówno spowalnia, jak i ma zostać przestawiany na nowe tory (z inwestycji na konsumpcję).
W 2015 r. Chińczycy za większość surowców zapłacili wyraźnie mniej, jednak sam import wyrażony ilościowo (w tonach, baryłkach itp.) w wielu wypadkach wzrósł względem roku poprzedniego. Dodatkowo trzeba uwzględnić, że na przestrzeni ostatniego roku juan osłabił się względem dolara o ponad 4%.
| Import wybranych towarów do Chin w 2015 r. (w USD) | ||
|---|---|---|
| Dynamika roczna (%) | Ilościowo | Wartościowo |
| Węgiel | -29,9 | -45,6 |
| Ruda żelaza i koncentrat | 2,2 | -38,3 |
| Ruda miedzi i koncentrat | 12,6 | -10,5 |
| Miedź nieobrobiona plastycznie | -0,3 | -18,4 |
| Ropa | 8,8 | -41,1 |
| Nawozy | 16,7 | 17,2 |
| Drewno | -7,4 | -21,7 |
| Stal | -11,4 | -20 |
| Owoce | 11,9 | 16,8 |
| Zboża i mąka | 67,6 | 51,1 |
| Soja | 14,4 | -13,6 |
| Oleje spożywcze | 4,1 | -15,5 |
| Źródło: GACC | ||
Nie należy zapominać, że w samej chińskiej gospodarce zachodzą zmiany, które wpływają na popyt na poszczególne towary. Tym faktem tłumaczyć można zarówno wzrost zapotrzebowania na ropę naftową i żywność, jak i np. ograniczanie importu miedzi już przetworzonej i większy przerób sprowadzanej rudy w chińskich hutach.
Z kim handlują Chiny?
Handel surowcami oraz spowolnienie gospodarcze w Chinach i innych regionach rzutują na wymianę handlową z poszczególnymi krajami. Pod szczególną presją znajdują się kraje surowcowe, takie jak Rosja, Brazylia, Indonezja, RPA, Australia czy Nowa Zelandia.
| Chińska wymiana handlowa w 2015 r. (w mld USD) | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| Eksport | r/r (%) | Import | r/r (%) | Razem | r/r (%) | |
| UE | 356,0 | -4,0 | 208,9 | -14,5 | 564,9 | -8,2 |
| USA | 409,6 | 3,4 | 148,7 | -6,5 | 558,4 | 0,6 |
| ASEAN | 277,7 | 2,1 | 194,5 | -6,6 | 472,2 | -1,7 |
| Hongkong | 331,6 | -8,7 | 12,8 | 1,2 | 344,3 | -8,3 |
| Japonia | 135,7 | -9,2 | 143,0 | -12,2 | 278,7 | -10,8 |
| Korea | 101,4 | 1,0 | 174,5 | -8,2 | 275,9 | -5,0 |
| Tajwan | 44,9 | -3,0 | 143,7 | -5,5 | 188,6 | -4,9 |
| Niemcy | 69,2 | -4,9 | 87,6 | -16,6 | 156,8 | -11,8 |
| Australia | 40,3 | 3,0 | 73,6 | -24,6 | 114,0 | -16,7 |
| Malezja | 44,1 | -4,9 | 53,3 | -4,2 | 97,4 | -4,6 |
| Wietnam | 66,1 | 3,8 | 29,7 | 49,1 | 95,8 | 14,6 |
| Singapur | 52,1 | 6,5 | 27,6 | -10,6 | 79,7 | -0,1 |
| Wielka Brytania | 59,6 | 4,3 | 18,9 | -20,2 | 78,5 | -2,9 |
| Tajlandia | 38,3 | 11,7 | 37,2 | -3,0 | 75,5 | 3,9 |
| Indie | 58,3 | 7,4 | 13,4 | -18,2 | 71,6 | 1,5 |
| Brazylia | 27,4 | -21,4 | 44,2 | -14,5 | 71,6 | -17,3 |
| Holandia | 59,5 | -8,4 | 8,8 | -5,9 | 68,3 | -8,1 |
| Rosja | 34,8 | -35,2 | 33,3 | -20,0 | 68,1 | -28,6 |
| Kanada | 29,4 | -1,9 | 26,3 | 4,2 | 55,7 | 0,9 |
| Indonezja | 34,3 | -12,1 | 19,9 | -18,8 | 54,2 | -14,6 |
| Francja | 26,8 | -6,7 | 24,7 | -8,9 | 51,4 | -7,8 |
| RPA | 15,9 | 1,1 | 30,2 | -32,3 | 46,0 | -23,6 |
| Filipiny | 26,7 | 13,7 | 19,0 | -9,6 | 45,7 | 2,7 |
| Włochy | 27,8 | -3,2 | 16,9 | -12,6 | 44,7 | -7,0 |
| Nowa Zelandia | 4,9 | 3,9 | 6,6 | -30,7 | 11,5 | -19,2 |
| Ogółem | 2276,6 | -2,8 | 1682,1 | -14,1 | 3958,6 | -8,0 |
| Źródło: GACC | ||||||
Szczegółowe dane o strukturze chińskiego handlu zagranicznego tj. jakie towary sprowadzane są z którego kraju, opublikowane zostaną w drugiej połowie miesiąca. Wtedy też poznamy bilans handlowy Chin z Polską.
W okresie styczeń-listopad 2015 r. podmioty z Państwa Środka wysłały do Polski towary i usługi o wartości 12,871 mld USD. Wartość importu z naszego kraju sięgnęła natomiast 2,49 mld USD. Dane te plasują Polskę pod koniec czwartej dziesiątki najważniejszych partnerów handlowych Chin (0,43% udziału w całości).
Przeczytaj także
