REKLAMA

Nowe dane o gotówce. Przybyło pięćsetek i dwusetek, ubyło setek

Michał Żuławiński2021-10-20 06:00analityk Bankier.pl
publikacja
2021-10-20 06:00
Nowe dane o gotówce. Przybyło pięćsetek i dwusetek, ubyło setek
Nowe dane o gotówce. Przybyło pięćsetek i dwusetek, ubyło setek
fot. rsooll / / Shutterstock

Od wybuchu pandemii w Polsce przybyło banknotów, ale nie wszystkich w takich samym proporcjach. Polacy coraz częściej mają okazję włożyć do swoich portfeli nie tylko 200 zł, ale i 500 zł.

Kwartalne dane Narodowego Banku Polskiego o gotówce w obiegu od początku pandemii budzą szczególne emocje. Do ich powstania przyczynił się sam prezes Glapiński, który w marcu 2020 r. uspokajał przejętych wybuchem pandemii (i jej potencjalnymi konsekwencjami) słowami: „Gotówki nie zabraknie”. Latem ubiegłego roku szef polskiego banku centralnego – mającego monopol na emitowanie pieniądza – przyznał, że mieliśmy do czynienia z „runem na bankomaty”.

Im bardziej przyzwyczajaliśmy się do życia z pandemią, tym mniejsze były obawy o apokaliptyczne scenariusze, w których warto mieć gotówkę przy sobie, a nie w postaci zapisu cyfrowego na koncie bankowym. Gotówkowy problem pojawił się natomiast w innym wydaniu – mowa o inflacji, która od kilku miesięcy jest w naszym kraju niekwestionowanym ekonomicznym tematem numer jeden.

Wzrost cen, szczególnie w usługach (w tym tych, które funkcjonują w szarej strefie, gdzie z oczywistych powodów płaci się gotówką) sprawił, że część użytkowników polskiego pieniądza musiała „bliżej zapoznać się” np. z banknotem o nominale 200 zł, który w poprzednich latach mógł uchodzić za białego kruka (szczególnie po wprowadzeniu go w latach 90., gdy stanowił pokaźny procent wynagrodzenia – np. w 1997 r. średnia płaca w gospodarce narodowej wynosiła 1061,93 zł brutto). Co więcej, Polacy coraz częściej mają też możność zetknięcia się z wprowadzonym w 2017 r. banknotem o nominale 500 zł, do czego przyczyniła się także ich rosnąca dostępność w bankomatach.

Banknoty dwóch prędkości

Wszystkie powyższe rozważania można zestawić z twardymi danymi NBP o strukturze obiegu banknotów i monet. Zacznijmy od samej góry, czyli od pięćsetek. Na koniec III kwartału było ich w obiegu 49,6 mln sztuk. Oznacza to wzrost o 7,5 proc. względem poprzedniego kwartału i 46 proc. względem analogicznego okresu ubiegłego roku. Innym ujęciem przyrostu może być porównanie względem I kw. 2020 r. (a więc okresu wybuchu pandemii), gdy banknotów z Janem III Sobieskim było w obiegu niemal dwukrotnie mniej niż obecnie (25,7 mln).

Podobnie rzeczy mają się piętro niżej, czyli na poziomie banknotów o nominale 200 zł. Według ostatnich danych w obiegu było ich 665,2 mln – o 3,7 proc. więcej niż kwartał wcześniej oraz 27,1 proc. więcej niż rok wcześniej. Od początku 2020 r. liczba banknotów z Zygmuntem Starym wzrosła o 85,4 proc.

Struktura banknotów w obiegu ()

„Królem” w królewskiej stawce polskich banknotów niezmiennie jest (i jeszcze długo będzie) 100 złotych. Dość powiedzieć, że banknotów tych jest 1,692 mld sztuk. Co jednak ciekawe, w trzecim kwartale liczba setek w obiegu zmalała – wprawdzie nieznacznie (-0,7 proc. kwartał do kwartału), ale jednak. W ujęciu rocznym setek było o 4,2 proc. więcej niż rok wcześniej wobec 5 proc. kwartał wcześniej. Dynamice tej daleko do przyrostu o 20 proc. rocznie notowanych od wybuchu pandemii do końca 2020 r.

- W marcu stwierdziliśmy ogromny wzrost zapotrzebowania uczestników rynku na gotówkę. Mieliśmy run na bankomaty, na okienka bankowe. Popyt na pieniądz materialny wzrósł o 24 proc. Zaspokoiliśmy ten popyt. W szczególności był popyt na banknoty 100 i 200 zł. Ze względu na ich okresowy brak, w pewnym momencie zaczęliśmy wprowadzać banknot 500 zł – powiedział Adam Glapiński w lipcu 2020 r. prezentując sprawozdanie z działalności NBP.

Podobnie małe zmiany zachodzą także w liczbie pięćdziesiątek, dwudziestek i dziesiątek. Dane na ten temat zebraliśmy w poniższej tabeli:


Liczba w mln szt. Procentowa zmiana względem
Banknot III kw. 2021 II kw. 2021 III kw. 2020 IV kw. 2019
500 zł 49,6 7,5% 46,4% 137,7%
200 zł 665,2 3,7% 27,1% 85,4%
100 zł 1 692,4 -0,7% 4,2% 23,2%
50 zł 211,4 -0,7% -0,5% 11,9%
20 zł 132,0 1,1% 4,2% 4,2%
10 zł 195,0 0,5% 3,4% 7,2%
Źródło: NBP

Ostatnie deklaracja prezesa Adama Glapińskiego zdają się przesądzać, że o ile jego mandat zostanie wydłużony na drugą kadencję (do czerwca 2022 r. zadecydują o tym Sejm i prezydent), to już za kilka lat powyższe zestawienie rozszerzyć będzie trzeba o 1000 zł. Kwestia historycznej postaci, która pojawi się na banknocie także jest już raczej przesądzona: będzie to Jadwiga Andegaweńska.

O „gotówkowej krucjacie” w wykonaniu Narodowego Banku Polskiego, szerzej pisaliśmy w kwietniu tego roku. Jej kolejnym etapem było podpisanie przez prezydenta ustawy o usługach płatniczych, która m.in. uniemożliwia odmowę przyjmowania płatności gotówkowych.  

Więcej o zwyczajach Polaków związanych z gotówką przeczytasz w artykule „Polskie bastiony gotówki. 5 ciekawych faktów z najnowszego badania NBP”.

Źródło:
Michał Żuławiński
Michał Żuławiński
analityk Bankier.pl

Redaktor prowadzący działu Rynki Bankier.pl. Wraz z zespołem śledzi bieżące wydarzenia na polskiej giełdzie i globalnych rynkach finansowych, analizuje dane gospodarcze z kraju i ze świata, monitoruje politykę banków centralnych itp. Miłośnik nowych technologii, zarówno w obszarze mediów, jak i szeroko pojętego inwestowania. Laureat nagrody specjalnej w konkursie dla dziennikarzy ekonomicznych Narodowego Banku Polskiego im. Władysława Grabskiego. Tel: 604 678 518

Tematy
Otwórz PKO Konto za Zero na selfie albo zamów kuriera!

Otwórz PKO Konto za Zero na selfie albo zamów kuriera!

Komentarze (12)

dodaj komentarz
pstrzezek
Już niedługo tysiączek z Kopernikiem ?
anty12
Glapa mowi ze inflacja nie wplywa na majetnosc Polakow. Wierze mu :)
3456
na 1000 zł banknot wizerunek strzykawka ,albo ampułka.
chlopekroztropek
Historia zatacza koło. Na początku lat 90ch można było w kiosku za banknot 1000zł z wizerunkiem Kopernika kupić gumę Turbo. Trzydzieści lat później również za banknot 1000zł, tyle, że już z wizerunkiem innego światłego człowieka, t.j. Jarozbawa Wielkiego, będzie można poczynić taki sam zakup.
bha
Chore są te rosnące ilości wysokich nominałów w obiegu bo często w sklepie jest problem by 100 zł rozmienić. Wprowadzają tego coraz więcej do obiegu ogólnego, aby ludzie jeszcze częściej przerzucali się na płatności plastikiem, a to jest głównie w interesie systemu bankowego by jego koszty obsługi pieniądza coraz Chore są te rosnące ilości wysokich nominałów w obiegu bo często w sklepie jest problem by 100 zł rozmienić. Wprowadzają tego coraz więcej do obiegu ogólnego, aby ludzie jeszcze częściej przerzucali się na płatności plastikiem, a to jest głównie w interesie systemu bankowego by jego koszty obsługi pieniądza coraz to bardziej spadały.
bankster-kreator
Spokojnie tysiaczek już w planach z wizerunkiem jakiejś feministki
bankster-kreator
Banknot 5000zł będzie z wizerunkiem LGBTQWERTY++&#$
jenak
To są - proszę mi wybaczyć - nic nie znaczące szczegóły.

Podstawą najnowszej hucpy jest horrendalne podrożenie energii i surowców. Reszta to jakieś popierdółki. Zera gdzieś tam, Glapa, stópki Glapy, czy 0,4 a może 0,5 lub o Bosze 2,0%.....

Cywilizacja łacińska jest wodzona za nos jak zaobrączkowane
To są - proszę mi wybaczyć - nic nie znaczące szczegóły.

Podstawą najnowszej hucpy jest horrendalne podrożenie energii i surowców. Reszta to jakieś popierdółki. Zera gdzieś tam, Glapa, stópki Glapy, czy 0,4 a może 0,5 lub o Bosze 2,0%.....

Cywilizacja łacińska jest wodzona za nos jak zaobrączkowane by le.

Wymażą nas na naszych oczach jak Rzym. Jest gorzej, wymarzą nas naszymi własnymi rękami...jak Rzym.

Aha, zamknijmy Turów. No i najlepiej otwórzmy granice.... jak Rzym. To będzie wisienka na torcie.
demeryt_69
Tylko 30% kupujących w Polsce używa kart płatniczych!

Powiązane: Wojna z gotówką

Polecane

Najnowsze

Popularne

Ważne linki