Amerykańskie samoloty bojowe musiałyby częściej latać nad przestrzenią powietrzną Kanady, gdyby nie kupiła ona samolotów F-35 – stwierdził amerykański ambasador w Kanadzie Pete Hoekstra. Kanada od pewnego czasu prowadzi rozmowy w sprawie pozyskania szwedzkich myśliwców Gripen.
„NORAD zostałby zmieniony” – powiedział Hoekstra w rozmowie opublikowanej w poniedziałek przez publicznego nadawcę CBC, odnosząc się do sytuacji, w której – w ocenie amerykańskiej – znalazłoby się Dowództwo Obrony Północnoamerykańskiej Przestrzeni Powietrznej i Kosmicznej, amerykańsko-kanadyjskiej organizacji chroniącej przestrzeń powietrzną nad Ameryką Północną.
Hoekstra dodał, że w razie gdyby Kanada nie kupiła, jak planowano, 88 samolotów F-35, USA musiałyby kupić więcej samolotów dla swoich sił powietrznych i „częściej” latać nimi nad kanadyjską przestrzenią powietrzną, by reagować na zagrożenia dla USA.
W zaktualizowanej strategii obrony narodowej USA jest fragment, w którym napisano, w kontekście domniemanych zagrożeń ze strony „narkoterroryzmu”, o zamiarze zwiększenia obecności USA w przestrzeni powietrznej Kanady: „Będziemy działać w dobrej wierze wspólnie z naszymi sąsiadami, od Kanady do naszych partnerów w Środkowej i Południowej Ameryce, ale upewnimy się, że szanują to i wykonują swoją część zadania, by bronić naszych wspólnych interesów. Jeśli tego nie zrobią, będziemy gotowi, żeby podjąć ukierunkowane i zdecydowane działania, które konkretnie wspierają interesy USA”.
W ocenie cytowanego przez CBC Vincenta Rigby’ego, byłego doradcy premiera Justina Trudeau ds. bezpieczeństwa, wypowiedź Hoekstry jest „w oczywisty sposób taktyką politycznej presji”, „nie powinna być pomijana, ale też nie powinna być traktowana jak prawda objawiona ze strony administracji (waszyngtońskiej – PAP) czy Pentagonu”.
Samoloty F-35 kupiła m.in. Dania, a obecnie, w związku z dążeniami prezydenta USA Donalda Trumpa, by przejąć należącą do Danii Grenlandię, ma wątpliwości. CBC cytowała szefa komisji obrony duńskiego parlamentu Rasmusa Jarlova, który doradził Kanadzie, by „wybrała inny samolot”.
Kanada planowała kupno 88 samolotów F-35, potwierdzone zamówienie wynosi 16 samolotów produkowanych przez Lockheed Martin. W marcu ub.r., kiedy USA wprowadziły cła na kanadyjskie produkty, premier Mark Carney zlecił przegląd planu zakupu samolotów F-35. Dziennik „Ottawa Citizen” pisał ub.r., że analitycy ostrzegali, iż amerykańska kontrola nad systemami F-35 może stanowić zagrożenie dla zasad korzystania przez Kanadę z zamówionych myśliwców. Chociaż resort obrony zaprzeczył, by USA mogły korzystać z „przełącznika”, który unieruchomiłby kanadyjskie F-35, to przyznał, że wszelkie poprawki w oprogramowaniu czy zmiany sprzętowe zależałyby od USA.
Pod koniec lutego ub.r. dziennik „National Post” poinformował, iż Trump miał przekazać firmie Lockheed Martin, że chce, by powstałe w Kanadzie miejsca pracy związane z obsługą przez kanadyjskie firmy F-35 zostały przeniesione do USA. W połowie stycznia br. ten sam dziennik podał, że minister przemysłu Kanady Melanie Joly zamierza wykorzystać szybkie zwiększanie przez rząd wydatków na obronność do osiągania większych korzyści gospodarczych.
Kanada prowadzi rozmowy w sprawie możliwości kupna szwedzkich myśliwców Gripen, a produkująca je firma Saab obiecuje, że nawet 10 tys. miejsc pracy mogłoby zostać utworzonych w Kanadzie przy produkcji samolotów oraz badaniach naukowych. Saab poinformował też, że jeśli Kanada kupi dodatkowo samoloty nadzoru GlobalEye, liczba miejsc pracy wzrosłaby do 12,6 tys. W grudniu ub.r., podczas wizyty w Kanadzie króla Szwecji Karola XVI Gustawa, premier Kanady i premier Szwecji Ulf Kristersson poinformowali o zawarciu partnerstwa strategicznego, jednym z filarów tego partnerstwa jest obronność.
Badanie ośrodka EKOS z grudnia ub.r. odnotowało, że 72 proc. Kanadyjczyków popiera kupno Gripenów. 43 proc. uważa, że Kanada powinna w przyszłości kupić właśnie te samoloty, 29 proc. opowiada się za posiadaniem przez kanadyjską armię zarówno Gripenów, jak i F-35.
Z Toronto Anna Lach(PAP)
lach/ mal/
